Thiền sư Ryokan là một vị thiền sư nổi tiếng của Nhật Bản, người đã để lại cho hậu thế một tấm gương sáng ngời về lối sống vô ngã. Nhắc đến Ngài, người đời không chỉ nhớ đến một bậc tu hành sống đời thanh bần, giác ngộ, mà còn lưu truyền câu chuyện về “Thiền sư cho trăng”: Nhờ tấm lòng từ bi rộng lớn, Ngài đã cảm hóa hoàn toàn một tên trộm, khiến hắn hiển lộ “vầng trăng” lương tri. 

Giữa cuộc sống hiện đại đầy rẫy những lo âu, toan tính, câu chuyện về cách hành xử đầy từ bi của Ngài Ryokan với một tên trộm giữa đêm khuya vắng sẽ giúp chúng ta học được cách nuôi dưỡng lòng bao dung, yêu thương; để tìm thấy sự an lạc, thảnh thơi trong tâm hồn.  

Kính mời quý vị cùng tìm hiểu chi tiết về cuộc đời của Thiền sư Ryokan và đúc kết 4 bài học nhân sinh sâu sắc qua bài viết dưới đây!

Thiền sư Ryokan: Cuộc đời thanh bần và đạo hạnh cao sâu của vị chân tu

Thiền sư Ryokan Taigu (1758 - 1831) là một bậc tu hành sống đời vô cùng giản dị, thanh bần và không vướng bận bụi trần. 

Thuở nhỏ, Ngài là người thông minh, học rộng hiểu sâu, am tường các tư tưởng lớn như Nho giáo và Lão giáo. Đến tuổi trưởng thành, chứng kiến những biến động, sự vô thường của cuộc đời, những cảnh khổ đau của kiếp nhân sinh, trong Ngài bỗng giác ngộ. Chính điều đó đã đưa Ngài đến bước ngoặt lớn của cuộc đời. Vào khoảng tuổi 19 - 20, Ngài phát nguyện xuất gia theo Phật, đó là một sự giác ngộ đáng quý: còn rất trẻ nhưng đã sớm nhận ra bản chất của cuộc đời và quyết chí dấn thân tu tập.

Về sau, Ngài rời xa chốn phồn hoa, vào núi sâu, dựng một thảo am nhỏ để an trú tu hành hạnh đầu đà thanh tịnh.

Xem thêm: 13 Pháp hạnh đầu đà: Những lợi ích tối thượng giúp cho hành giả tu tập

“Thiền sư cho trăng” - Câu chuyện cảm hóa kỳ diệu

Một đêm nọ, khi thiền sư đang tĩnh tọa ngồi thiền dưới ánh trăng sáng, có một tên trộm từ dưới núi mò lên túp lều của Ngài và lục tung mọi thứ, nhưng không tìm thấy bất kỳ món đồ nào có giá trị để lấy. Dù biết có tên trộm lẻn vào lều, thiền sư không hề la hét, sợ hãi hay xua đuổi, mà Ngài lại ứng xử với hắn như với một người bạn thân thiết.

Ngài nhẹ nhàng nói: 

- Này anh bạn, anh đã phải đi cả một quãng đường dài vất vả để lên núi thăm Ta. Vậy Ta cũng không nỡ để anh trở về tay không được. Đêm khuya rồi, trời lại lạnh, vậy anh hãy cầm lấy chiếc áo này của Ta và mang đi như một món quà.

Nói xong, Ngài liền cởi chiếc áo đang mặc và khoác lên thân cho tên trộm.

Hành động của thiền sư khiến tên trộm vô cùng bối rối, hắn chỉ biết cúi đầu chạy thẳng một mạch xuống núi và không dám nhìn lại. Ngồi lặng nhìn theo bóng người tên trộm khuất dần, thiền sư an nhiên thốt lên: 

- Hỡi anh bạn đáng thương, ước gì Ta có thể lấy cả vầng trăng tuyệt đẹp này xuống để tặng cho anh.

Điều kỳ diệu đã xảy ra vào hôm sau. Khi thiền sư thức dậy, Ngài nhìn thấy chiếc áo của mình đã được xếp ngay ngắn và đặt trả lại cẩn thận trước cổng lều. Thiền sư vui vẻ nói: 

- Cuối cùng thì Ta cũng đã tặng được cho anh ta cả vầng trăng sáng rồi.

4 bài học sâu sắc từ câu chuyện “thiền sư cho trăng”

Từ câu chuyện tuyệt đẹp này, chúng ta có thể rút ra những bài học sâu sắc như sau:

1. Sức mạnh của lòng từ bi 

Thiền sư đã không coi người đột nhập là "kẻ ăn trộm" mà xem hắn như một “người bạn” từ xa đến thăm. Cách hành xử thấu tình đạt lý ấy đã khiến tên trộm thay đổi sau này.

- Bài học: Lòng từ bi và sự trân trọng, nâng tầm địa vị nhân phẩm của người khác có thể cảm hoá đối phương, giúp dập tắt ác tâm và đánh thức sự thiện lương trong con người.

2. Sự thức tỉnh và chuyển hóa lỗi lầm

Chiếc áo thiền sư trao tặng cho tên trộm giống như một phép màu thức tỉnh tâm hồn, vén đi đám mây hắc ám để làm hiển lộ “vầng trăng trí đức” trong tâm tên trộm, giúp hắn thức tỉnh lương tâm, dũng cảm mang trả Ngài chiếc áo. 

- Bài học: Điều này nhắn nhủ rằng, dù chúng ta từng có nhiều tâm bất thiện, xấu ác đến đâu, nhưng biết dùng các hạnh lành: thực hành lời Phật dạy, nguyện bỏ các điều ác, vâng làm các điều lành; có thể làm xóa mờ nghiệp ác, trở thành người tài đức làm lợi cho chúng sinh. Có như vậy, cuộc đời mỗi người sẽ chói sáng rực rỡ “như trăng thoát khỏi mây che”.

3. Sống thảnh thơi, hòa nhập với thiên nhiên

Cuộc sống hiện đại vội vã, bộn bề lo âu khiến chúng ta đánh mất đi sự thảnh thơi để thưởng thức những vẻ đẹp giản dị của đất trời.

- Bài học: Đôi khi chúng ta cần biết buông bỏ những toan tính, trở lại với chính mình để tâm hồn được thuần khiết, trong sáng; từ đó mới cảm nhận được trọn vẹn hạnh phúc, vẻ đẹp của cuộc sống và hoà nhập với thiên nhiên, ví như vầng trăng sáng tuyệt đẹp trong câu chuyện.

4. Thực hành sự buông bỏ ngã chấp để sống an lạc

Cội nguồn sự tự tại của thiền sư là việc Ngài thấu đạt chân lý “không có ta” và “không có cái của ta” (vô ngã). 

- Bài học: Để có được trí tuệ thẩm thấu như vậy, đó là cả một quá trình tu tập, sự chấp nhận dũng cảm không hề dễ dàng. Và khi đạt được đến trình độ đó, con người sẽ không còn chấp cái “ta” và sống thảnh thơi, an lạc hơn.

Trên đây là lời chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về câu chuyện “Thiền sư cho trăng”. Khép lại câu chuyện nhưng dư âm về tấm lòng của Thiền sư Ryokan - bậc tu hành sống đời thanh bần, giác ngộ vẫn còn vang vọng mãi. Bằng sự tĩnh tại và lòng từ bi rộng lớn, Ngài đã trao đi một chiếc áo để thắp sáng lại “vầng trăng” lương tri trong tâm hồn của kẻ lầm lỗi. 

Hy vọng qua 4 bài học sâu sắc từ câu chuyện này, mỗi chúng ta sẽ học được cách buông bỏ những cố chấp, phiền muộn để sống một cuộc đời thảnh thơi, trọn vẹn yêu thương và hòa hợp với vạn vật.