Trong Tích truyện Pháp Cú, cuộc đời của bà Sumana - con gái út của đại thí chủ Cấp Cô Độc đã để lại ấn tượng sâu sắc nhờ những chi tiết vô cùng đắt giá. Dù sinh ra trong một gia đình giàu có, đầy đủ mọi điều kiện để kén chồng, nhưng bà lại lựa chọn sống đời độc thân và tinh tấn tu học Phật Pháp. Đặc biệt, vào trước giây phút bỏ báo thân, bà đã để lại một lời trăng trối “đầy kỳ lạ” khi gọi cha của mình là “người em nhỏ”. 

Kính mời quý độc giả cùng đọc bài viết dưới đây để hiểu thêm về cuộc đời bà Sumana và “giải mã” lời trăng trối đặc biệt của bà!

Gia thế và đức hạnh của bà Sumana

- Gia đình: Bà Sumana lớn lên trong gia đình trưởng giả Cấp Cô Độc - một gia đình rất đặc biệt, bởi tất cả các thành viên trong gia đình đều là những người có tín tâm và tu học Phật Pháp rất thuần thành.

- Trách nhiệm trong gia đình: Sau khi hai người chị đi lấy chồng, bà Sumana - người con gái út đã được cha chỉ định thay mặt gia đình tiếp quản việc chăm sóc và hộ độ chư Tăng.

- Đức hạnh và quả vị tu chứng: Bà là người thùy mị, nết na và tài giỏi. Hơn nữa, trong đời sống tại gia, bà không chỉ làm tốt trách nhiệm hộ độ chư Tăng được giao, mà còn tự mình tinh tấn tu tập và chứng được quả Tư-đà-hàm - quả vị thứ hai trong tứ Thánh quả.

- Sự lựa chọn đặc biệt: Dù là “cành vàng lá ngọc” của gia đình và có đầy đủ điều kiện để lấy chồng, nhưng vì thấy được sự khổ của ái luyến, nên bà quyết định sống đời độc thân.

Bí ẩn sau lời trăng trối kỳ lạ phút lâm chung của bà Sumana

1. Cuộc đối thoại kinh ngạc phút lâm chung của bà Sumana và cha

Đến một ngày, vì biết duyên của mình sắp mãn nên bà Sumana quyết định bỏ báo thân. Song trước khi đi xa, bà đã cho người báo tin mời để được gặp cha lần cuối. Khi được cha hỏi chuyện, bà lại trả lời rằng: “Không có gì đâu, người em nhỏ, chỉ là tôi muốn gặp em nhỏ trước lúc sắp đi xa thôi.”

Trưởng giả Cấp Cô Độc - cha của bà ngạc nhiên bảo: “Con nói cái gì thật lộn xộn, hôm nay con làm sao thế Sumana?”. Khi được hỏi tiếp có phải do lo sợ điều gì nên bà mới nói năng lẫn lộn như vậy, bà Sumana liền khẳng định: “Tôi không lo sợ gì cả đâu, người em nhỏ ạ. Thôi chào người em nhỏ, tôi đi nhé.” Dứt lời, bà không nói thêm điều gì và lập tức bỏ báo thân.

2. Sự sầu muộn của người cha

- Nỗi tiếc thương của người cha: Sau khi lo việc chôn cất cho con xong, trưởng giả Cấp Cô Độc không chịu nổi sự buồn phiền, nên liền đến bạch Phật trong sầu muộn. Khi được Đức Phật hỏi nguyên nhân tiếc thương con gái Sumana trong khi cái chết sẽ đến với tất cả mọi người, vị trưởng giả cũng chân thật bộc bạch nỗi lòng rằng: “Nhưng con gái con quá hiền lành, lương thiện. Vậy mà khi chết nó lại không tỉnh táo, nó lại nói mê sảng. Thật quá đỗi đau buồn, thưa Thế Tôn.”

- Lý giải sự buồn phiền của trưởng giả: Nhờ nghe học Phật Pháp, trưởng giả Cấp Cô Độc đã chứng quả Dự Lưu (tức quả Tu-đà-hoàn), trừ được ba kiết sử đầu tiên là thân kiến, hoài nghi và giới cấm thủ. Nhưng quả vị này còn dục ái, nên trưởng giả vẫn thương tiếc người con yêu kiều nhất của mình; do đó không tránh khỏi buồn phiền, khóc lóc.

3. Sự thật về quả vị tu chứng của hai cha con

- Lời giải thích của Đức Phật: Trước sự đau buồn của trưởng giả, Đức Phật mới giải thích rằng sự việc bà Sumana gọi ông là “em nhỏ” không phải nói nhảm, mà vì thực tế bà đã lớn hơn cha về quả vị tu chứng. Trong khi trưởng giả Cấp Cô Độc mới chứng Sơ quả Tu-đà-hoàn, thì con gái ông - bà Sumana đã đắc Nhị quả Tư-đà-hàm. 

- Tiêu chí phân định lớn nhỏ trong nhà Phật: Thay vị dựa vào tuổi tác thế gian, đạo Phật lấy sự giác ngộ và giới đức làm quan trọng để phân cao - thấp. Chỉ ai thật sự có đức hạnh và trí tuệ mới xứng đáng là “người lớn”, đủ khả năng cứu giúp, dẫn đường và soi sáng cho người khác.

>> Xem thêm: Tứ Thánh quả là gì? Cách đoạn trừ khổ đau, bước vào dòng Thánh

Bài học về sự quý giá của thân người

Cuộc đời của bà Sumana đã nhắc nhở chúng ta rằng thân người vô cùng khó được. Vì vậy, mỗi người cần biết trân quý thân người bằng cách chăm chỉ làm nhiều việc phước thiện và tinh tấn tu học Phật Pháp. Giống như bà Sumana đã tinh tấn tiến tu và chứng đắc quả Tư-đà-hàm, chúng ta hãy tranh thủ cơ hội được thân người này để tu tập, hướng tới bước đi trên con đường giác ngộ; bởi chỉ có Phật Pháp mới dẫn dắt chúng ta thoát khỏi vòng luân hồi sinh tử.

Trên đây là những chia sẻ, phân tích của Thầy Thích Trúc Thái Minh về bà Sumana và bài học cuộc đời của bà. Hy vọng rằng, qua bài viết này, mỗi độc giả biết trân trọng và tận dụng khoảng thời gian được thân người ngắn ngủi để nỗ lực tu tập, hướng tới đạt được hạnh phúc trong hiện tại và sớm ra khỏi vòng luân hồi khổ đau!