Bồ tát Loma Kassapa chính là một tiền thân xa xưa của Đức Phật Thích Ca. Thuở ấy, Ngài tinh tấn tu hành, chứng đắc tứ thiền và ngũ thần thông. Thế nhưng, chỉ vì khởi tâm luyến ái đối với công chúa Cinda Vati, Ngài đã để ái dục chi phối, khiến che mờ mọi thiện pháp và làm nguội tắt các ba-la-mật, dẫn đến một sai lầm nghiêm trọng là sát hại chúng sinh để tế lễ. Dẫu vậy, sau khi tỉnh táo trở lại, Ngài đã từ bỏ việc ác và quay trở lại con đường tu tập thiện pháp. Nhờ đó, sau khi mạng chung, Ngài được sinh lên cõi trời Phạm Thiên.

Kính mời quý độc giả cùng tìm hiểu về sự nguy hiểm của tâm tham đắm sắc dục qua sai lầm của Bồ tát Loma Kassapa; từ đó biết tỉnh giác, thường kiểm soát phàm tâm và trừ bỏ dần các pháp bất thiện để sống một cuộc đời tự chủ, bình yên.

Sức mạnh của ái dục và hành động sai lầm của vị đạo sĩ

1. Trạng thái cuồng si và sự sụp đổ của lý trí dưới ngọn lửa ái dục

- Tiếng sét ái tình mãnh liệt: Khi nhìn thấy nhan sắc xinh đẹp, kiều diễm bậc nhất trong nước của công chúa Cinda Vati, đạo sĩ Loma Kassapa lập tức khởi tâm luyến ái với nàng. Khi đó, ngọn lửa ái dục đã bùng lên mạnh mẽ, thiêu đốt thân tâm vị đạo sĩ, khiến Ngài rơi vào trạng thái cuồng si và mê mẩn tâm trí.

- Mất khả năng tự chủ: Trạng thái tâm lý lúc bấy giờ của Ngài được ví như một người điên cuồng, không còn biết gì nữa. Chính năng lực của luyến ái cường liệt ấy đã che mờ mọi thiện pháp và làm nguội tắt mọi năng lực ba-la-mật mà Bồ tát Loma Kassapa đã tu tập.

2. Hành động sai lầm: Giết hại chúng hữu tình để tế lễ

- Nguyên nhân: Khi ấy, công chúa Cinda Vati đang tiến hành lập đàn tế rất lớn để cúng thần linh, đòi hỏi một lượng máu cực kỳ lớn từ sinh mạng của các con vật.

- Hành vi sát hại chúng sinh: Dưới sự chi phối của ái dục, đạo sĩ Loma Kassapa đã đi lùng sục, bắt hàng trăm con vật lớn mang đến hiến cho công chúa tế lễ.

- Lý giải về sai lầm của Bồ tát Loma Kassapa: Theo quan niệm của Phật giáo Nguyên Thủy, Bồ tát là vị đang hành Bồ tát đạo, mong cầu thành tựu quả vị Phật. Ở giai đoạn này, vị ấy chưa chứng đắc Thánh quả và diệt tận tham, sân, si. Như vậy, trong kiếp sống đó, Bồ tát Loma Kassapa vẫn còn chịu sự chi phối của dục ái và hạt giống phiền não.

3. Quay về tu tập thiện pháp sau cơn điên loạn

- Sự tỉnh ngộ sau sai lầm: Ngay sau khi cơn cuồng si qua đi, đạo sĩ Loma Kassapa lập tức tỉnh táo, có trí nhớ trở lại và nhận thức sâu sắc về lỗi lầm mà bản thân đã lỡ phạm phải.

- Khôi phục sinh hoạt tâm linh: Giống như một người điên sau khi hết điên được nhà vua tha bổng và trở lại cuộc sống bình thường, đạo sĩ Loma Kassapa đã nhanh chóng quay về với con đường tu hành. Nhờ sự tinh tấn tu tập không ngừng nghỉ, Ngài đã chứng đắc lại tứ thiền và ngũ thần thông. Sau khi mãn tuổi thọ ở kiếp sống đó, Ngài được tái sinh về cõi trời Phạm Thiên.

2 bài học tỉnh thức từ hành động sai lầm của đạo sĩ Loma Kassapa

1. Hiểu đúng về “sức tàn phá” của tham ái và vô minh

- Cội gốc của sinh tử luân hồi: Tham ái sắc dục chính là nguyên nhân gốc rễ dẫn đến việc sát hại chúng sinh để cúng tế đầy sai lầm của đạo sĩ Loma Kassapa. Qua đó, chúng ta thấy được lửa ái dục có khả năng thiêu đốt thân tâm và che mờ toàn bộ lý trí của bậc đạo sĩ - ngay cả khi ông đã đắc được tứ thiền và ngũ thông.

- Lời Phật dạy về "cha mẹ" của luân hồi: Đức Phật đã dạy rõ ràng: “Tham ái và vô minh là cội gốc của sinh tử luân hồi. Vô minh là cha, tham ái là mẹ, giết được hai vị cha và mẹ này thì chúng ta hết luân hồi sinh tử.” Trong khi cha mẹ hiện đời chỉ sinh ra thân xác này, thì chính "cha vô minh" và "mẹ tham ái" mới là những nhân sinh ra chúng ta trong vòng luân hồi. Do đó, muốn chấm dứt sinh tử, chúng ta bắt buộc phải đoạn diệt được hai yếu tố này.

2. Tuyệt đối cảnh giác với phàm tâm

- Lời Phật dạy: Trong kinh Phật Nói Bốn Mươi Hai Chương, Đức Phật đã dạy: “Phải thận trọng, đừng chủ quan với tâm ý của ông. Tâm ý của ông không thể tin được… Khi nào chứng được quả A La Hán rồi mới có thể tin vào tâm ý của ông”. Quả thật, khi còn là phàm phu, chúng ta phải luôn cảnh giác với tâm mình vì nó thường xuyên lừa gạt, dẫn dụ ta đi vào con đường dục vọng. Nếu buông lỏng, không kiểm soát chặt chẽ thì chúng ta sẽ hoàn toàn bị phàm tâm trói buộc và dẫn dắt đi vào nẻo ác.

- Thực tập kiểm tâm và sám hối hằng ngày: Tất cả tội lỗi và việc ác trên đời đều bắt nguồn từ việc con người nghe theo tâm bất thiện. Do đó, trên bước đường tu học, mỗi người cần thực tập kiểm tâm hằng ngày bằng cách đối chiếu kĩ càng với giới luật của Phật; hễ thấy tâm khởi lên điều sai quấy là phải lập tức dừng lại. Việc thường xuyên theo dõi, kiểm tâm và sám hối chính là phương pháp thiết thực để loại bỏ dần các “mầm mống” bất thiện trong tâm.

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về Bồ tát Loma Kassapa và những bài học về sự nguy hiểm của tâm tham đắm sắc dục. Hy vọng rằng, qua hành động sai lầm nhất thời của Bồ tát, mỗi chúng ta biết tự nhắc nhở bản thân phải canh phòng và kiểm soát tâm hàng ngày; từ đó ta đánh dẹp và chiến thắng được các “thế lực” bất thiện trong chính nơi tâm.