Vườn Lộc Uyển (hay Vườn Nai - Sarnath) là một trong bốn Thánh tích Phật giáo quan trọng nhất tại Ấn Độ. Đây là nơi ghi dấu sự kiện vĩ đại: Đức Phật Thích Ca Mâu Ni chuyển Pháp luân (thuyết bài Pháp đầu tiên) cho 5 anh em ông Kiều Trần Như sau khi Ngài thành đạo dưới cội Bồ Đề. 

Sự kiện chuyển Pháp luân tại vườn Lộc Uyển không chỉ mở ra giáo Pháp giải thoát cho nhân loại mà còn đánh dấu sự xuất hiện chính thức của ngôi Tam Bảo (Phật, Pháp, Tăng) trên thế gian. 

Hãy cùng tìm hiểu nhân duyên lịch sử, khám phá 8 dấu tích linh thiêng và những phước báu to lớn khi chiêm bái Thánh tích này qua bài viết dưới đây!

Nhân duyên Đức Phật chuyển Pháp luân 

Sau 49 ngày đêm tu tập thiền định, thành tựu đạo quả dưới cội Bồ đề, Đức Phật đã ở lại nơi cội cây đó 7 tuần để trải nghiệm hạnh phúc của thiền cũng như độ cho rất nhiều chúng sinh (trời, rồng, thần, quỷ, người), nhưng chưa chính thức chuyển bánh xe Pháp.

Sau đó, Ngài đã quán sát nhân gian để tìm người thích hợp sẽ được độ và chuyển bánh xe Pháp đầu tiên. Ngài nhận thấy 5 anh em ông Kiều Trần Như là những người có đủ nhân duyên, nên Ngài đã đi bộ chân trần thong dong hơn 400km từ Bồ Đề Đạo Tràng đến Vườn Lộc Uyển để gặp và thuyết Pháp cho họ.

Nhân duyên được độ của 5 anh em ông Kiều Trần Như và sự xả thân trong tiền kiếp của Như Lai

Nhân duyên vô cùng đặc biệt khiến Đức Phật chọn 5 anh em ông Kiều Trần Như làm những vị đệ tử đầu tiên xuất phát từ cả kiếp hiện tại lẫn vô lượng kiếp trong quá khứ:

1. Là bạn đạo trong kiếp hiện tại

Trước khi giác ngộ, Đức Phật (khi ấy là Thái tử Tất Đạt Đa) đã từng tu khổ hạnh đệ nhất cùng với nhóm 5 anh em ông Kiều Trần Như tại Khổ Hạnh Lâm. 

Khi Đức Phật từ bỏ lối tu khổ hạnh, 5 anh em này nghĩ Ngài đã thối chí. Việc Ngài thuyết bài Pháp đầu tiên để chiết phục chính những người bạn đồng tu năm xưa, giúp họ chứng quả A la hán - mang ý nghĩa to lớn, giúp khẳng định trong cõi người, giáo Pháp của Đức Phật đưa đến giải thoát, thành tựu đạo quả. 

Từ nhân duyên này, Tam Bảo (Phật, Pháp, Tăng) mới chính thức xuất hiện ở thế gian (trước chỉ có Nhị Bảo là Phật Bảo và Pháp Bảo) và hình thành nên “ruộng phước màu mỡ” cho nhân thiên muôn loài.

2. Sự xả thân gieo duyên bằng máu thịt trong vô lượng kiếp quá khứ

Để có được hội chúng đầu tiên (5 anh em ông Kiều Trần Như) hoàn toàn tịnh tín và nhanh chóng chứng đắc Thánh quả ngay khi nghe Pháp, Đức Phật đã phải bố thí thân mạng, dùng chính xương máu của mình để gieo duyên cho họ từ vô lượng kiếp trước. Những bộ kinh tiêu biểu ghi lại sự xả thân của Đức Phật trong các kiếp trước như sau:

- Tiền kiếp làm Thái tử xả thân cứu hổ đói: Trong Đại Tập 63, Bộ Kinh Tập có ghi lại sự kiện trong tiền kiếp, Đức Phật từng là một vị Thái tử đã tự cắt tay lấy máu và xả thân mạng mình cho đàn hổ ăn, cứu chúng khỏi chết đói, đồng thời phát nguyện sau này khi thành đạo sẽ tế độ cho chúng đầu tiên. Và trong số những con hổ đó chính là 5 anh em Kiều Trần Như.

Xem thêm: Tiền kiếp Đức Phật cắt thân cứu đàn hổ đói - Lòng từ chấn động trời đất

- Tiền kiếp làm vị vua khoét thân cho quỷ đói: Trong một kiếp khác, Đức Phật từng là một vị vua dạy cho toàn dân tu tập, quy y Tam Bảo, giữ gìn 5 giới. Lúc bấy giờ, năm anh em ông Kiều Trần Như là loài quỷ đói khổ, nhà vua đã khoét thân mình thành ngàn lỗ, cho máu thịt chảy ra để chúng ăn. 

Khi ăn xong, chúng tỉnh ngộ, bắt đầu làm thiện, quy y Tam Bảo, thoát thân ngạ quỷ. Toàn bộ vết thương trên thân của nhà vua cũng được khỏi hết.

Chính nhờ sự hy sinh vô điều kiện và ân đức bố thí cao thượng từ nhiều kiếp, cuộc hội ngộ tại Vườn Lộc Uyển đã vô cùng viên mãn.

Những dấu tích quan trọng tại Vườn Lộc Uyển

Tại Vườn Lộc Uyển (Sarnath) hiện nay còn lưu giữ rất nhiều dấu tích khảo cổ và tâm linh vô cùng quan trọng, minh chứng cho sự kiện Đức Phật chuyển Pháp luân và sự hình thành của Tam Bảo. Việc lưu giữ này có công rất lớn của vua A Dục.

Một số dấu tích nổi bật tại Vườn Lộc Uyển bao gồm:

1. Tháp Chuyển Pháp Luân (Tháp Dhamekh)

Là công trình vĩ đại đánh dấu chỗ ngồi của Đức Phật khi Ngài thuyết giảng bài Pháp đầu tiên về Tứ Diệu Đế - bốn chân lý của cuộc đời cho 5 anh em ông Kiều Trần Như; cũng đánh dấu nơi Tam Bảo chính thức xuất hiện trên thế gian.

2. Trụ đá vua A Dục

Do vua A Dục (Ashoka) dựng lên để đánh dấu thánh tích nơi Đức Phật chuyển Pháp luân, trên thân trụ có khắc chữ viết của nhà vua. Đáng tiếc là vào cuối thế kỷ 12, phần lớn thánh tích này đã bị phá hủy do các cuộc chiến.

Xem thêm: A Dục vương: Vị vua xây dựng 8 vạn 4 ngàn Tháp Thánh vương xá lợi Phật

3. Tháp Hạnh Ngộ (tháp Chaukhandi hay tháp Hội Ngộ)

Thánh tích Tháp Hạnh Ngộ cách vườn Nai (vườn Lộc Uyển) khoảng 1km, thuộc khu di tích vườn Lộc Uyển Sarnath. Đây là nơi ghi dấu sự kiện Đức Phật Thích Ca Mâu Ni gặp lại 5 anh em Kiều Trần Như sau khi Ngài thành đạo.

Theo sự xác định của các nhà khảo cổ, tháp Hạnh Ngộ được xây vào thời đại của vương triều Gupta trong khoảng từ thế kỷ thứ 4 đến thứ 6 sau Tây lịch.

Xem thêm: Tháp Hạnh Ngộ Ấn Độ và nhân duyên thù thắng của cuộc hội ngộ cao quý

4. Khu vườn nai và tịnh xá của chư Tăng

Vườn Lộc Uyển (Sarnath), hay còn gọi là vườn nai - bởi đó là nơi những con nai sinh sống. Hiện nay, người dân ở đây không sát sinh nên các loài vật như nai, sóc, khỉ, chim chóc vẫn được sống tự do, thoải mái.

Thời xưa, khu đất rộng này được vua quan cúng dường để xây tịnh xá cho Đức Phật cùng Tăng chúng. Nhưng hiện nay các nhà khảo cổ chỉ khai quật một số phần.

5. Hương thất của Đức Phật

- Tất cả hương thất của Đức Phật đều được người dân cúng dường bằng gỗ chiên đàn (loại gỗ rất quý) tỏa ra mùi hương rất thơm.

6. Tháp Xá Lợi (Sri Dharmarajika)

Ngôi tháp này trước kia rất lớn (bằng tháp Dhamekh) nhưng hiện tại chỉ còn lại nền gạch phục dựng. Vào năm 1794, tháp đã bị phá hủy để lấy vật liệu xây dựng thành phố. Trong quá trình đào phá, người ta đã tìm thấy một hộp cẩm thạch chứa 1/8 Xá Lợi Phật được an trí tại đây, nhưng theo tục lệ Ấn Giáo, số Xá lợi này sau đó đã bị làm lễ và thả xuống sông Hằng.

7. Nhà Sám Hối

Đây là nơi mà các vị Tăng mắc lỗi sẽ đến để phát lồ sám hối với các vị trưởng lão.

Trong Tăng đoàn, có những lỗi chỉ cần sám hối trước bốn vị Tỳ-kheo, nhưng cũng có những lỗi phải sám hối trước hai mươi vị Tỳ-kheo trưởng lão thì mới có thể dứt trừ nghiệp quả.

8. Đền thờ Ngài Da Xá

Đây là nơi Đức Phật thuyết Pháp cho chàng thanh niên Da Xá và độ cho chàng quy y. Địa điểm này cũng là nơi cha của chàng Da Xá đi tìm con, được nghe Pháp và phát nguyện trở thành nam cư sĩ tại gia đầu tiên quy y Tam Bảo.

Vườn Lộc Uyển linh thiêng - nơi sinh ra phước báu không thể nghĩ bàn

1. Giúp dứt trừ hoài nghi, thành tựu tín tâm kiên cố

Đức Phật dạy bốn nơi Thánh tích mà hàng đệ tử nên đặt chân đến lễ bái, cúng dường, sinh tâm luyến mộ, đó là nơi: Đức Phật đản sinh, Đức Phật thành đạo, Đức Phật chuyển Pháp luân đầu tiên, Đức Phật nhập Niết bàn.

Đặt chân đến đây là cơ hội để giúp người học Phật chứng kiến những minh chứng lịch sử chân thật của Phật giáo và dứt trừ sự hoài nghi (nghi Phật, nghi Pháp, nghi Tăng). Việc dứt trừ được nghi ngờ là một trong năm yếu tố quan trọng, để chúng ta bước vào Thánh quả.

2. Được chư Thiên hộ trì

Sự linh thiêng của Vườn Lộc Uyển một phần đến từ việc nơi đây luôn hội tụ các vị chư Thiên, Thiện Thần đến cúng dường và hộ trì trong khả năng tốt nhất có thể làm được để nâng đỡ cho cõi người. Bởi có Thánh tích thì còn có ấn chứng của Đức Phật, là nơi làm cho chúng sinh có lòng tin vào sự xuất hiện của Đức Phật.

3. Phước báu từ lòng tôn kính

Việc cúng dường Đức Phật, trang hoàng Thánh tích sẽ sinh ra phước báu vô cùng to lớn. Bởi trong tâm sinh ra sự yêu mến điều tốt đẹp, trí tuệ, thiện pháp thì những điều này sẽ giúp trong tâm nảy nở, sinh sôi thêm. Từ đó, sẽ dẫn đường cho chúng ta đi trên con đường giác ngộ, giải thoát.

4. Trải tâm từ bi muôn loài

Ngay cả hành động nhỏ bé như lấy cỏ bố thí cho bầy nai sinh sống tự do tại vườn Nai cũng là cách để người tu hành gieo duyên Pháp lữ thiện lành, phát tâm Bồ Đề trợ duyên cho các chúng sinh này đời đời kiếp kiếp tu tập thoát khổ.

Mong rằng, qua bài viết này, quý vị sẽ hiểu về Vườn Lộc Uyển - nơi ghi dấu sự kiện lần đầu tiên Đức Phật chuyển Pháp luân, đồng thời cũng là nơi Tam Bảo bắt đầu xuất hiện. 

Có thể nói, Thánh tích còn trụ vững thì Phật Pháp sẽ còn trường tồn. Bởi lẽ, những di tích thiêng liêng ấy chính là minh chứng sống động nhất khẳng định sự tồn tại có thật của Đức Phật và sự hiện diện của chánh Pháp trên thế gian. Đó cũng là điểm tựa vững chắc để củng cố và nuôi dưỡng lòng tin của muôn loài chúng sinh đối với giáo Pháp của Bậc Đạo Sư. Khi thấu hiểu trọn vẹn ân đức này, hy vọng quý vị sẽ phát khởi niệm tri ân sâu sắc đến lòng từ bi vô lượng của Đức Thế Tôn, để từ công đức mầu nhiệm đó mà gặt hái được vô lượng phước báu, cuộc sống an vui.