Trí nhớ tốt là yếu tố quan trọng và cần thiết giúp chúng ta có cơ hội thăng tiến, thành tựu trong học tập, công việc và cuộc sống. Trong đạo Phật, để có trí nhớ tốt, chúng ta nên rèn luyện sự chú tâm, từ bỏ lười biếng, hoàn thành bổn phận làm trò, tu thiền,... Lịch sử Phật giáo đã chứng minh, có những vị Tôn giả tu hành Phật Pháp mà sở hữu trí nhớ siêu phàm, phi thường; điển hình là Ngài A Nan - Đệ nhất đa văn. 

Để cùng tìm hiểu thêm các phương pháp rèn luyện trí nhớ lâu dài, minh mẫn, xin mời quý vị theo dõi bài viết dưới đây. 

Trí nhớ là gì?

Trí nhớ là khả năng lưu dấu và lấy được ra ngay các thông tin, dữ liệu đã lưu dấu đó. Tất cả mọi người đều có trí nhớ - mới có thể học hành, tu tập, sống và làm việc trên đời,... Tuy nhiên, khả năng nhớ của mỗi người khác nhau: Có người trí nhớ tốt và nhanh, ngược lại cũng có người nhớ chậm và kém.

6 cách rèn luyện trí nhớ tốt để thành tựu các việc

Để rèn luyện trí nhớ minh mẫn, giúp xử lý các việc được hanh thông và thành tựu, chúng ta nên thực hành 5 phương pháp sau:

1. Rèn luyện sự chú tâm: Trước khi bắt đầu công việc, nên tư duy các công đoạn. Ví dụ, khi đi chợ, hãy tư duy rõ trình tự: bước ra cổng, đi xuống đường cái, đến cổng chợ và tiến vào trong. Đến bước nào, ta ghi nhớ để đầu óc của mình theo dõi các sự việc/hành động. Việc tu tập này giúp tâm trí tỉnh thức, không mê mờ, giảm tính hay quên.

2. Tu thiền: Thiền giúp tâm trí tĩnh lặng, tươi mới, phát triển trí tuệ, tăng cường khả năng sáng tạo, tập trung, ghi nhớ.

3. Hoàn thành bổn phận làm trò: Khi nghe Đức Phật thuyết Pháp, Ngài A Nan có thể thuyết lại đúng lời Phật một cách chính xác. Ngài nhớ được đầy đủ hội chúng có bao nhiêu người, Đức Phật thuyết nội dung nào, trong hoàn cảnh ra sao,... Cho nên, Ngài A Nan được gọi là đệ nhất đa văn. Bởi trong nhiều kiếp, Ngài đã hoàn thành đầy đủ bổn phận làm trò, cho nên có được phúc báu như vậy. Chúng ta nên học theo tấm gương của Ngài A Nan, chăm chú nghe thầy cô giảng bài, làm tròn bổn phận người học trò để được trí nhớ tốt.

4. Trân trọng mọi việc, không phân biệt: Không có tâm chọn lựa các công việc mà luôn hoàn thành xuất sắc từ việc nhỏ đến việc lớn, thì sẽ có phước báu và trí tuệ viên mãn.

5. Từ bỏ lười biếng, rèn luyện sự chăm chỉ: Mặc dù trí nhớ không tốt nhưng nên chăm chỉ, quyết tâm thì sẽ đạt được mục tiêu.

6. Kiên trì tu tập và vâng lời các bậc thiện hữu tri thức: Thời Đức Phật có Ngài Châu Lợi Bàn Đặc trí nhớ kém, cả năm không thuộc nổi bài kệ. Sau này, Đức Phật chỉ dạy Ngài Châu Lợi Bàn Đặc pháp “chổi quét phủi bụi”; và Ngài ấy đã kiên trì tu tập, vâng lời và đầy đủ lòng tin với Đức Phật, chúng Tăng nên sau đó chứng đắc quả vị A La Hán, thông suốt tam tạng kinh điển. 

17 loại trí nhớ

Trong kinh Mi Tiên Vấn Đáp có đề cập đến 17 loại trí nhớ, bao gồm: 

1. Trí nhớ phi thường: Đây là loại trí nhớ như Ngài A Nan. Khi nghe Đức Phật thuyết Pháp một lần, Ngài có thể thuyết lại nguyên văn, nhớ lâu không quên. 

2. Trí nhớ do sắp đặt của cải tài sản: Đây là loại trí nhớ của những người giàu có, thường có thói quen chu đáo, cẩn thận. Họ chôn cất, giấu tài sản ở các nơi nhưng đến khi cần sử dụng thì sẽ nhớ được ngay. 3

3. Trí nhớ các ngày trọng đại hoặc hạnh phúc lớn trong cuộc đời: Ví như đức vua nhớ ngày đăng quang, người xuất gia nhớ ngày thọ giới, bậc Thánh nhớ lại hạnh phúc đầu tiên khi đắc quả Tu đà hoàn. 

4. Trí nhớ do kỷ niệm vui: Đó là trí nhớ về những niềm vui bình thường với gia đình, bạn bè,... Sau này, khi gặp lại những niềm vui từng có trước đây mà nhớ lại.

5. Trí nhớ do từng bị đau khổ: Đau khổ, hoạn nạn trong cuộc đời đã hằn sâu trong tâm khảm nên dễ dàng nhớ lại.

6. Trí nhớ do những hình ảnh quen thuộc: Những người mình đã từng quen mặt (cha mẹ, anh em,...) và khi nhìn thấy lại hình ảnh người khác hao hao như vậy nên sực nhớ lại. 

7. Trí nhớ tái hiện do mùi vị và âm thanh: Nếu từng có cảm thọ thích thú từ quá khứ, nay gặp lại màu sắc, mùi vị, âm thanh... thì liên tưởng lại hiện ra, phát sinh trí nhớ.

8. Trí nhớ do được nhắc lại: Ví như một bài toán đã quên, sau đó có người nhắc lại thì sẽ nhớ được.

9. Trí nhớ do làm dấu, làm hiệu: Có nhiều người buôn bán nhưng không biết viết chữ nên làm dấu hiệu bằng son, than nơi tường nhà... Nhờ đó mà họ biết ai đã trả/nợ bao nhiêu...

10. Trí nhớ do nhắc nhở nguyên nhân: Khi được nhắc nhở không cần nhắc toàn bộ sự việc, chỉ đề cập đến nguyên nhân là có thể biết.

11. Trí nhớ do nhìn mặt chữ: Do nhìn mặt chữ mà nhớ được.

12. Trí nhớ do ghi chép: Người làm thư ký, kế toán với những con số lớn nhỏ, nhờ ghi chép vào sổ sách rõ ràng nên nhớ được.

13. Trí nhớ lâu xa do đắc được túc mạng minh: Nhớ chi tiết, rõ ràng 1 kiếp, 2 kiếp cho đến trăm ngàn kiếp trước của mình.

14. Trí nhớ do từ kinh sách, sử sách: Trí nhớ do đọc kinh sách, sử sách được ghi chép lại nhiều đời. 

15. Trí nhớ do nhớ ý nghĩa: Đây là loại trí nhớ của người thông minh. Khi đọc kinh sách, họ có thể quên câu chữ nhưng nhớ được ý nghĩa và viết ra theo cách diễn đạt của mình. Nghĩa là nhớ được bản chất vấn đề để vận dụng trong các việc. 

16. Trí nhớ do huân tập thành thói quen: Bất kỳ môn học nào nếu học mãi, học lâu thì sẽ huân tập thành thói quen để nhớ.

17. Trí nhớ do nhờ học thuộc lòng: Do học thuộc lòng mà nhớ được.

Trên đây là những cách rèn luyện trí nhớ minh mẫn được tóm tắt từ lời giảng của Thầy Thích Trúc Thái Minh. Chúc các bạn sẽ áp dụng thành công vào cuộc sống để có được trí nhớ tốt, lâu dài, tìm ra chìa khóa mở những cánh cửa cơ hội thành công trong hiện tại và tương lai.