[Video] Pháp thoại: "Godhica chứng Niết bàn" | Tích truyện Pháp Cú (Phẩm IV: Bài 11)

Thứ Bảy, 02/5/2026

tức 16/3 Bính Ngọ

Tìm hiểu 10 cõi giới - Cách tu tập để không bị đọa, được sinh cõi lành

Ngày 31/10/2025

-
aa
+

Ngày nay, nhiều người cho rằng chết là hết. Tuy nhiên, theo lời Phật dạy, sau khi mạng chung, con người không mất đi mà sẽ tái sinh vào một trong 10 cõi giới, tùy theo nghiệp thiện hay nghiệp ác đã tạo. Có người sinh về cõi lành hưởng phước an vui, có người lại đọa vào cảnh giới khổ đau.

Bài viết dưới đây sẽ giúp quý vị hiểu hơn về 10 cõi giới trong đạo Phật và cách gieo nhân để được sinh về cảnh giới an lành. Kính mời quý vị và các bạn đón đọc!

Đức Phật khẳng định 10 cõi giới có thật

Sau khi Đức Phật Thích Ca thành đạo, với thiên nhãn siêu nhiên và thuần tịnh, Ngài thấy rõ pháp giới này có đến mười cõi giới chúng sinh cùng tồn tại và hiện hữu. Trong đó, có cõi hữu hình như loài người, loài súc sinh (trâu, bò, sâu, kiến,...) và những cõi vô hình mắt thường không thể nhìn thấy được như địa ngục, ngạ quỷ, cõi Trời,... 

Đức Phật khẳng định, chết không phải là hết. Sau khi chết, con người tiếp tục tái sinh vào các cõi giới. Việc tái sinh vào cảnh giới nào là do nghiệp của kiếp này và nghiệp quá khứ quyết định. Như trong kinh Phật Thuyết Giải Ưu Kinh - Số Kiếp Luân Hồi có đoạn: “Chúng sinh vô số, luân hồi vô biên, như kiến đi vòng quanh, không bao giờ kết thúc. Chúng sinh bị tham ái, vô minh che lấp giống như núi bị chìm đắm trong bùn không thể thoát ra được. Hữu tình quá khứ luân hồi qua lại vô số kiếp không thể biết được”.

Tìm hiểu về 10 cõi giới 

Pháp giới có 10 cõi, bao gồm bốn cõi Thánh và sáu cõi phàm.

Bốn cõi Thánh (tứ Thánh)

1. Cõi chư Phật: Trong 10 cõi, đây là cảnh giới cao nhất - cảnh giới của mười phương chư Phật. Cảnh giới này siêu việt, vượt khỏi tầm tư duy và tưởng tượng của chúng ta.

2. Cõi Bồ tát: Bồ tát là chúng hữu tình đã giác ngộ. Các Ngài đã chứng quả diệu thâm trong Phật giáo nhưng còn ở lại trong tam giới để thực hành tâm nguyện độ thoát chúng sinh, hành trì đại nguyện. Theo kinh Lăng Nghiêm, có 52 quả vị Bồ tát (gồm Thập tín, Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng, Thập địa và hai quả vị Diệu Giác, Đẳng Giác).

3. Cõi Duyên Giác Phật: Cõi Duyên Giác bao gồm Độc Giác Phật và Duyên Giác Phật. 

  • Độc Giác Phật là những vị từng nghe chư Phật và các vị đệ tử Phật giảng dạy giáo Pháp, đã tu tập và chứng quả Tu-đà-hoàn. Nhiều kiếp sau, vị Thánh ấy sinh ra ở cõi người trong thời không còn Phật Pháp, vị ấy sẽ tự tu và tự chứng quả A-la-hán. 

  • Duyên Giác Phật cũng sinh vào thời không còn Phật Pháp; nhờ quán chiếu Pháp 12 nhân duyên mà tu hành và chứng Thánh quả.

4. Cõi Thanh Văn: Bao gồm bốn quả Thánh là Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-ham, A-la-hán.

Sáu cõi phàm (lục phàm)

1. Cõi Trời: Gồm 28 tầng trời, trong đó phân chia thành cõi Trời Vô Sắc, cõi Trời Sắc Giới và cõi Trời Dục Giới. Đây là cảnh giới dành cho những người sống có đạo đức, biết vì mọi người; không tham lam, trộm cắp, sát sinh, nói dối, tà dâm, say sưa nghiện ngập. 

2. Cõi Thần (cõi Atula): Chúng sinh trong cõi này có nhiều phước báu, của cải và vẻ ngoài xinh đẹp nhưng tâm hay sân giận, nóng nảy.

3. Cõi người: Trong 20 điều khó làm mà Đức Phật dạy, được sinh làm thân người là vô cùng khó. Đức Phật ví điều ấy khó như có con rùa mù cả hai mắt dưới đáy biển, trăm năm mới ngoi lên mặt nước một lần và phải chui lọt vào lỗ hổng của khúc gỗ lênh đênh trên đại dương đó. Vì từ thân người, chúng ta mới có thể dễ thăng tiến, siêu nhập Hiền Thánh. Các vị Phật đều thành quả Phật trong các kiếp làm người. 

4. Cõi súc sinh: Đây là cõi của các loài vật. Làm các loài trong cõi súc sinh cũng phải chịu đau khổ vì chúng không có trí tuệ, không biết phân biệt thiện ác, không biết đạo đức,... 

5. Cõi ma quỷ (ngạ quỷ): Nếu con người không rèn luyện, tu dưỡng, không biết bố thí, giúp đỡ, làm phước thiện nơi Tam Bảo, dính mắc vào tài sản,... thì đa phần khi chết sẽ rơi vào cõi ngạ quỷ.

Xem thêm: 4 sự thật ít người biết về cõi ngạ quỷ: Để không còn ám ảnh về ma quỷ

6. Cõi địa ngục: Đây là cõi đau khổ nhất - nơi các tội nhân phải trả những nghiệp báo nặng.

Xem thêm: Địa ngục là gì? Cách thoát khỏi cảnh giới đau khổ theo lời Phật dạy

Bản đồ 10 cõi giới (ảnh minh họa)

Bản đồ 10 cõi giới (ảnh minh họa)

Cách sinh về cảnh giới an lành

Với quan niệm của đạo Phật, cái chết không đáng sợ, mà điều chúng ta cần quan tâm là khi chết, ta sẽ đi về đâu. Việc đi xuống ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) hay sinh lên các cõi thiện (làm người, Thần, làm Trời hay về cõi Phật) đều do chúng ta quyết định. Nếu phải đọa vào ba đường ác thì sẽ rất đau khổ. 

Trong luận Đại Tỳ Bà Sa nêu rõ, tất cả chúng sinh trong địa ngục - cõi thấp nhất trong các cõi, có thân tướng xấu xí, kì dị; tâm thức vô cùng đau khổ; luôn bị hành hạ, tra tấn, chịu cảnh đói khát, sợ hãi,... Cho nên, việc chúng ta cần tu dưỡng để sinh về cảnh giới lành là vô cùng quan trọng. 

1. Tích lũy thiện nghiệp

Chúng ta phải lo tu tập để tích lũy thiện nghiệp, vun bồi phước báu để khi rời bỏ thân này được sinh vào cảnh giới cao quý, tốt lành. 

Như trong kinh Tương Quan Giữa Tội Và Phước (trích kinh Mi Tiên Vấn Đáp), có đoạn: “...ác nghiệp nặng thường đưa chúng sanh đi xuống, thiện nghiệp nhẹ thường đưa chúng sanh đi lên. Tuy nhiên, nếu đã lỡ tạo ác nghiệp rồi thì phải siêng năng, tinh tấn làm việc lành; chính nhờ việc lành, nhờ thiện nghiệp, nó có khả năng nâng đỡ cho tất cả chúng sanh…”. 

Bên cạnh đó, đối với người sắp lâm chung, cận tử nghiệp (tức là nghiệp cuối cùng xuất hiện trước khi chết) sẽ quyết định người ấy đầu thai, tái sinh về đâu. Vì vậy, mỗi chúng ta cần tích lũy nhiều thiện nghiệp, để khi ra đi mới hy vọng có cận tử nghiệp tốt đẹp. Chúng ta cũng nên huân tập những tập quán nghiệp (thói quen tốt); như hàng ngày biết lễ Phật, tụng kinh, sám hối, ngồi thiền, nghe Pháp, thọ Bát quan trai giới,... Nếu có những tập quán nghiệp tốt thì chúng ta sẽ tích lũy được nghiệp và cận tử nghiệp tốt đẹp.

Xem thêm: Công đức tu Bát quan trai - Được phước báu, nhiều đời sống hạnh phúc

Hơn nữa, khi sống, tâm chúng ta hướng về đâu thì khi lâm chung sẽ hướng về đó. Nếu tâm hướng đến những điều thiện, cao thượng thì chúng ta sẽ được tái sinh vào cảnh giới thiện lành và cao quý. Điều này đã được Đức Phật dạy trong kinh Tương Ưng Bộ, phẩm Saranàni.

Xem thêm: Người mất sẽ đi về đâu? Liệu có cách nào để hương linh được siêu thoát không?

Chúng ta phải tích lũy thiện nghiệp để khi rời bỏ thân này được sinh vào cảnh giới cao quý (ảnh minh họa)

Chúng ta phải tích lũy thiện nghiệp để khi rời bỏ thân này được sinh vào cảnh giới cao quý (ảnh minh họa)

2. Thực tập trì giới

Trong kinh Lợi Ích Của Giữ Giới, Đức Phật dạy: “...người giữ giới, sống theo giới luật sau khi thân hoại mạng chung, sẽ được sanh vào thiện thú, Thiên giới…”. 

Cho nên, khi thân hoại mạng chung, người biết giữ giới sẽ được sinh lên cõi Trời hoặc sinh vào các cõi lành (hay còn gọi là thiện thú), không bị đọa lạc. Biết rằng ai cũng phải ra đi, rời bỏ thế gian; cho nên, ta phải tu tập để chuẩn bị cho ngày đó. Chúng ta lấy công đức trì giới để đảm bảo kiếp sau được tái sinh vào chốn lành, tu học Phật Pháp để tối thiểu phải tái sinh lại làm người, không làm loài bò, trâu đi cày hay làm con heo cho loài người chọc tiết,... Đối với người Phật tử tại gia, Đức Phật dạy phải trì năm giới để được tái sinh lại làm người. 

Xem thêm: 5 giới của người Phật tử tại gia và cách giữ giới mang hạnh phúc, an vui cho người thọ trì

Người biết giữ giới sẽ được sinh lên cõi Trời hoặc sinh vào các cõi lành, không bị đọa lạc (ảnh minh họa)

Người biết giữ giới sẽ được sinh lên cõi Trời hoặc sinh vào các cõi lành, không bị đọa lạc (ảnh minh họa)

Qua những thông tin căn bản về 10 cõi giới trong đạo Phật, chúng ta hiểu rằng, chết không phải là hết mà sẽ tiếp tục tái sinh, tùy theo căn cơ, duyên nghiệp của mỗi người. Bởi vậy, mỗi chúng ta cần ý thức hơn trong từng hành động, lời nói, ý nghĩ, để gieo nhân thiện lành, tránh tạo nghiệp ác, hướng tới đời sống an vui và giải thoát khỏi khổ đau luân hồi.

Bài liên quan
11
Xem thêm

Kinh Thập Thiện: 10 việc thiện giúp thân an, trí sáng, đời vui

Phật Pháp cơ bản🞄 28/4/2026

Kinh Thập Thiện là nền tảng căn bản cho mọi Pháp môn tu tập, giúp ta biết gieo hạt giống thiện lành bằng cách làm thanh tịnh mười nghiệp nơi thân, khẩu, ý.

Phật Pháp cơ bản 🞄 28/4/2026

Kinh Thập Thiện là nền tảng căn bản cho mọi Pháp môn tu tập, giúp ta biết gieo hạt giống thiện lành bằng cách làm thanh tịnh mười nghiệp nơi thân, khẩu, ý.

Đồi Orajhar Ấn Độ: Nơi Đức Phật “xây” đường bảy báu lên trời báo hiếu mẫu thân

Phật Pháp cơ bản🞄 16/4/2026

Đồi Orajhar ở tại thành phố Sravasti, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ. Đây là nơi Đức Phật biến ra con đường bảy báu để lên cõi trời, thuyết Pháp độ mẫu thân.

Phật Pháp cơ bản 🞄 16/4/2026

Đồi Orajhar ở tại thành phố Sravasti, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ. Đây là nơi Đức Phật biến ra con đường bảy báu để lên cõi trời, thuyết Pháp độ mẫu thân.

Thân tứ đại là gì? Hiểu bản chất của thân thể để bớt khổ đau

Phật Pháp cơ bản🞄 13/4/2026

Thân tứ đại được hợp bởi đất, nước, gió, lửa. Để không bị phiền não khi quá cưng chiều hay đọa đầy thân thể, nên quán thân bất tịnh, tư duy về sự khổ của thân,...

Phật Pháp cơ bản 🞄 13/4/2026

Thân tứ đại được hợp bởi đất, nước, gió, lửa. Để không bị phiền não khi quá cưng chiều hay đọa đầy thân thể, nên quán thân bất tịnh, tư duy về sự khổ của thân,...

7 tài sản của bậc Thánh và cách tích lũy gia tài vĩnh cửu, an lạc nhiều đời

Phật Pháp cơ bản🞄 12/4/2026

Thất Thánh tài (bảy tài sản của bậc Thánh) là bảy của báu vô giá thuộc về nội tâm, có được nhờ vào công đức tu hành và rèn luyện.

Phật Pháp cơ bản 🞄 12/4/2026

Thất Thánh tài (bảy tài sản của bậc Thánh) là bảy của báu vô giá thuộc về nội tâm, có được nhờ vào công đức tu hành và rèn luyện.

Bát kỉnh Pháp: 8 Pháp tôn sư bảo hộ người nữ tu hành và thành tựu Thánh quả

Phật Pháp cơ bản🞄 11/4/2026

Bát kỉnh Pháp là 8 điều cung kính mà Ni giới phải chấp nhận thọ trì mới được xuất gia. Nếu người nữ tinh tấn thực hành 8 Pháp này sẽ đắc Thánh quả A-la-hán.

Phật Pháp cơ bản 🞄 11/4/2026

Bát kỉnh Pháp là 8 điều cung kính mà Ni giới phải chấp nhận thọ trì mới được xuất gia. Nếu người nữ tinh tấn thực hành 8 Pháp này sẽ đắc Thánh quả A-la-hán.

Vườn nai Lộc Uyển: Một trong bốn Thánh tích linh thiêng bậc nhất ở Ấn Độ

Phật Pháp cơ bản🞄 11/4/2026

Vườn Lộc Uyển là nơi Đức Phật chuyển Pháp luân đầu tiên, đánh dấu sự ra đời của Tam Bảo - một trong bốn Thánh tích linh thiêng bậc nhất và vô lượng phước báu khi chiêm bái.

Phật Pháp cơ bản 🞄 11/4/2026

Vườn Lộc Uyển là nơi Đức Phật chuyển Pháp luân đầu tiên, đánh dấu sự ra đời của Tam Bảo - một trong bốn Thánh tích linh thiêng bậc nhất và vô lượng phước báu khi chiêm bái.

Chư Tăng là gì? Lợi ích to lớn khi gieo phước lành nơi Tăng Bảo

Phật Pháp cơ bản🞄 10/4/2026

Tăng là đoàn thể những người đệ tử Phật từ bỏ cuộc sống gia đình, cạo bỏ tóc và mặc y áo theo Đức Phật xuất gia tu hành.

Phật Pháp cơ bản 🞄 10/4/2026

Tăng là đoàn thể những người đệ tử Phật từ bỏ cuộc sống gia đình, cạo bỏ tóc và mặc y áo theo Đức Phật xuất gia tu hành.

Niệm là gì? Cách thực hành để dừng loạn tưởng, giữ tâm bình an

Phật Pháp cơ bản🞄 05/4/2026

Niệm là nắm bắt, ghi nhớ, được chia thành 2 loại: chính niệm là sự nhớ nghĩ dẫn đến ly tham, sân, si; tà niệm là nhớ nghĩ về điều tà vạy, không chân chính.

Phật Pháp cơ bản 🞄 05/4/2026

Niệm là nắm bắt, ghi nhớ, được chia thành 2 loại: chính niệm là sự nhớ nghĩ dẫn đến ly tham, sân, si; tà niệm là nhớ nghĩ về điều tà vạy, không chân chính.

Đền Đại Niết Bàn Ấn Độ: Nơi Đức Phật để lại lời di huấn cuối cùng

Phật Pháp cơ bản🞄 03/4/2026

Đền Đại Niết Bàn được coi là Thánh địa Phật giáo, vì gắn liền với sự kiện Đức Phật nhập Niết bàn. Đền nằm tại thành Câu Thi Na, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Phật Pháp cơ bản 🞄 03/4/2026

Đền Đại Niết Bàn được coi là Thánh địa Phật giáo, vì gắn liền với sự kiện Đức Phật nhập Niết bàn. Đền nằm tại thành Câu Thi Na, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Phật dạy về lòng từ bi: Cách nuôi dưỡng tâm từ để hóa giải khổ đau

Phật Pháp cơ bản🞄 01/4/2026

Từ bi là đem niềm vui, cứu khổ chúng sinh. Tâm từ bi sẽ mang lại 11 phúc báu cho mỗi người: Ngủ được an lạc, thức dậy được an lạc, không thấy các ác mộng,...

Phật Pháp cơ bản 🞄 01/4/2026

Từ bi là đem niềm vui, cứu khổ chúng sinh. Tâm từ bi sẽ mang lại 11 phúc báu cho mỗi người: Ngủ được an lạc, thức dậy được an lạc, không thấy các ác mộng,...

Ngũ dục: 3 cách giảm trừ tham đắm dục lạc để sống đời tự tại, an nhiên

Phật Pháp cơ bản🞄 28/3/2026

Ngũ dục là năm ham muốn về tiền tài, sắc đẹp, danh vọng, ăn uống và ngủ nghỉ. Kinh Phật dạy có ý rằng, niềm vui của ngũ dục rất ngắn ngủi và không bền vững.

Phật Pháp cơ bản 🞄 28/3/2026

Ngũ dục là năm ham muốn về tiền tài, sắc đẹp, danh vọng, ăn uống và ngủ nghỉ. Kinh Phật dạy có ý rằng, niềm vui của ngũ dục rất ngắn ngủi và không bền vững.

Ý nghĩa của ba la mật: Pháp tu giúp vượt qua mọi đau khổ, đạt đến an lạc tuyệt đối

Phật Pháp cơ bản🞄 27/3/2026

Ba la mật là pháp tu mà những bậc Bồ tát với tâm nguyện độ thoát chúng sinh cần thực hành, bao gồm: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ,...

Phật Pháp cơ bản 🞄 27/3/2026

Ba la mật là pháp tu mà những bậc Bồ tát với tâm nguyện độ thoát chúng sinh cần thực hành, bao gồm: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ,...

Tứ Thánh quả là gì? Cách đoạn trừ khổ đau, bước vào dòng Thánh

Phật Pháp cơ bản🞄 26/3/2026

Tứ Thánh quả là bốn quả vị giác ngộ của hàng Thanh Văn gồm Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, và A-la-hán.

Phật Pháp cơ bản 🞄 26/3/2026

Tứ Thánh quả là bốn quả vị giác ngộ của hàng Thanh Văn gồm Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, và A-la-hán.

Mùa an cư kiết hạ - Cách gieo nhân thiện, tích phúc báu

Phật Pháp cơ bản🞄 22/3/2026

An cư kiết hạ là việc chư Tăng vân tập về một nơi, cùng ôn tập giáo Pháp, sách tấn nhau thúc liễm thân tâm và trau dồi giới đức trong ba tháng mùa mưa.

Phật Pháp cơ bản 🞄 22/3/2026

An cư kiết hạ là việc chư Tăng vân tập về một nơi, cùng ôn tập giáo Pháp, sách tấn nhau thúc liễm thân tâm và trau dồi giới đức trong ba tháng mùa mưa.

Vô thường – Sự thật cuộc đời giúp tâm được an lạc, đời bớt khổ đau

Phật Pháp cơ bản🞄 20/3/2026

Vô thường là không vĩnh hằng, luôn luôn biến đổi và sinh diệt. Hiểu vô thường sẽ giúp sống an nhiên, biết trân quý và đối diện mọi hoàn cảnh.

Phật Pháp cơ bản 🞄 20/3/2026

Vô thường là không vĩnh hằng, luôn luôn biến đổi và sinh diệt. Hiểu vô thường sẽ giúp sống an nhiên, biết trân quý và đối diện mọi hoàn cảnh.

Phạm hạnh: Lời Phật dạy về lối sống thanh tịnh, cao quý

Phật Pháp cơ bản🞄 20/3/2026

Phạm hạnh là hạnh sống thiện lành, thanh tịnh, cao quý. Thực hành, tu tập viên mãn phạm hạnh sẽ giúp khai mở trí tuệ, đạt giải thoát và hạnh phúc tối thượng.

Phật Pháp cơ bản 🞄 20/3/2026

Phạm hạnh là hạnh sống thiện lành, thanh tịnh, cao quý. Thực hành, tu tập viên mãn phạm hạnh sẽ giúp khai mở trí tuệ, đạt giải thoát và hạnh phúc tối thượng.

Từ bi hỷ xả: 14 lợi ích của tứ vô lượng tâm giúp sống an vui

Phật Pháp cơ bản🞄 20/3/2026

Từ bi hỷ xả tức bốn tâm rộng lớn, vô lượng. Thành tựu bốn tâm này sẽ được mọi người quý mến, hạnh phúc tối thượng,...

Phật Pháp cơ bản 🞄 20/3/2026

Từ bi hỷ xả tức bốn tâm rộng lớn, vô lượng. Thành tựu bốn tâm này sẽ được mọi người quý mến, hạnh phúc tối thượng,...

Khổ hạnh lâm Ấn Độ: Thánh tích ghi dấu ý chí sắt đá của Đức Phật qua 6 năm khổ hạnh

Phật Pháp cơ bản🞄 17/3/2026

Khổ hạnh lâm là khu rừng Đức Phật từng tu hành khổ hạnh tột cùng, thuộc thị trấn Uruvela, bên dòng sông Niranjana, tiểu bang Bihar ngày nay.

Phật Pháp cơ bản 🞄 17/3/2026

Khổ hạnh lâm là khu rừng Đức Phật từng tu hành khổ hạnh tột cùng, thuộc thị trấn Uruvela, bên dòng sông Niranjana, tiểu bang Bihar ngày nay.

Vô minh nghĩa là gì? Cách diệt trừ vô minh để thông minh, sáng suốt

Phật Pháp cơ bản🞄 16/3/2026

Vô minh là không sáng suốt, tâm trí mờ tối, không nhận biết rõ về bản thể, chính mình. Chỉ có trí tuệ mới diệt trừ được vô minh.

Phật Pháp cơ bản 🞄 16/3/2026

Vô minh là không sáng suốt, tâm trí mờ tối, không nhận biết rõ về bản thể, chính mình. Chỉ có trí tuệ mới diệt trừ được vô minh.