[Video] Pháp thoại: "Godhica chứng Niết bàn" | Tích truyện Pháp Cú (Phẩm IV: Bài 11)

Thứ Ba, 05/5/2026

tức 19/3 Bính Ngọ

3 biểu hiện Phật Pháp bị tiêu hoại: Lời cảnh tỉnh và trách nhiệm của hàng đệ tử Phật

Ngày 10/02/2025

-
aa
+

Giáo Pháp của Phật là con đường đưa chúng sinh thoát khỏi luân hồi sinh tử, đạt đến an lạc và giải thoát. Tuy cao quý và lợi lạc, nhưng giáo Pháp cũng nằm trong quy luật sinh, trụ, dị, diệt. 

Trong kinh Mi Tiên Vấn Đáp câu 96, Nghi Về Thời Gian Giáo Pháp Tồn Tại, Đức Phật đã chỉ rõ 3 dấu hiệu chánh Pháp bị tiêu hoại và cách thức để giúp giáo Pháp trường tồn. Những lời dạy này không chỉ là kim chỉ nam cho hàng đệ tử, mà còn là lời cảnh tỉnh sâu sắc về trách nhiệm gìn giữ giáo Pháp. 

Xin mời các bạn cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

3 biểu hiện khiến giáo Pháp của Đức Thế Tôn bị tiêu hoại

Trả lời đức vua Mi Lan Đà về những biểu hiện của chánh Pháp bị tiêu hoại, Đại đức Na Tiên đáp: “Có ba sự tiêu hoại cả thảy. Ấy là tiêu hoại sở đắc, giác ngộ. Thứ hai là tiêu hoại về hạnh kiểm, giới luật. Thứ ba là tiêu hoại về Tăng tướng, phẩm mạo, tâu đại vương.”

Tiêu hoại sở đắc, giác ngộ

Thứ nhất, tiêu hoại sở đắc, giác ngộ là chúng đệ tử Phật không còn kiên tâm trì chí thực hành giáo Pháp của Phật, thực hành thiếu nghiêm túc, chỉ làm lấy lệ. Ví dụ: Thọ giới nhưng giới luật không giữ gìn; một ngày tụng kinh hai thời coi như là xong, ăn cơm của thí chủ, phóng dật; hoặc khi có người đến chùa thì chăm chỉ tụng kinh lễ bái, người đi khỏi là không tu tập gì cả,...

Nếu tu như vậy, người tu không còn khả năng chứng quả; sẽ làm băng hoại, tiêu hoại quả chứng giác ngộ.

Tiêu hoại về hạnh kiểm, giới luật

Thứ hai, tiêu hoại về hạnh kiểm, giới luật là vào thời tứ chúng khinh thường những giới luật, dù là điều nhỏ không thực hành, không tôn trọng giới cấm, giới cấm lớn cũng không thực hành; mất tư cách, thiếu phẩm hạnh, thiếu hạnh kiểm, phá giới luật...

Tiêu hoại về Tăng tướng, phẩm mạo

Tăng tướng là hình tướng, phẩm mạo của vị Tăng gọi là phẩm mạo Tăng tướng.

Tiêu hoại về Tăng tướng phẩm mạo là nói về các sư. Đến một lúc nào đó, họ không thích đắp y của Phật, cho là vướng víu, khó chịu, phiền phức. Một số các sư nói rằng, bản thân học giáo lý cao, bây giờ phá tướng, phá chấp, không phải mặc, y cũng là cái áo, tu không phải thành Phật ở cái áo. Đúng là thành Phật không phải là cái áo, nhưng y rất là quý, thể hiện cho lý tưởng giải thoát. 

Thời giáo Pháp diệt thể hiện tướng nữa là y cà-sa màu vàng không còn gì, chỉ là một miếng vải vàng tượng trưng vắt qua lỗ tai, như vậy đã bảo là mặc y Phật. Và rồi đến lúc, một chút vải vàng cũng không còn, được gọi là tiêu hoại Tăng, tướng phẩm mạo.

Việc cần làm để kéo dài sự hiện hữu của Pháp Phật

Trong kinh, Đại đức Na Tiên cũng nói những việc mà người đệ tử Phật cần làm để giáo Pháp được lâu dài: 

“...Giáo pháp năm ngàn năm nữa là tiêu hoại, nhưng nếu chư tỳ-khưu (tỳ kheo), tỳ-khưu-ni (tỳ kheo ni), cận sự nam nữ chuyên tâm tu thiền định, thiền quán, tu tứ vô lượng tâm, cần cầu sự giác ngộ, giải thoát thì thời hạn kia chắc chắn sẽ được kéo dài, phải thế không, đại vương?

- Đúng thế.

- Và nếu tứ chúng đệ tử sống buông lung, phóng dật, chẳng chịu tu tập gì cả thì thời hạn kia sẽ thế nào, hở đại vương?

- Dĩ nhiên là giáo pháp sẽ nhanh chóng tiêu hoại hơn thế nữa.”

Giáo Pháp của Phật, mặc dù được Đức Phật huyền ký năm ngàn năm nữa tiêu hoại, nhưng nếu người đệ tử Phật ý thức được việc này, nỗ lực tu tập, gìn giữ giáo Pháp thì giáo Pháp sẽ được lâu dài hơn. Đó là chân thật và chính Đức Phật để quyền cho chúng ta.

Để giải thích cho điều này, Đại đức Na Tiên đã đưa ra các ví dụ cho ông vua Mi Lan Đà hiểu: 

“Ví như một cái hồ với sức chứa như vậy, mạch nước rỉ ra hằng ngày như vậy thì khi mùa hạ đến, chừng vài tháng là hồ cạn; nhưng nếu năm, bảy ngày lại có những trận mưa lớn thì thời hạn cạn nước của cái hồ kia sẽ thế nào, hở đại vương?

- Dĩ nhiên là có thể kéo dài thêm một tuần, hai tuần hoặc một tháng, hai tháng nữa cũng chưa biết chừng!

- Cái hồ chính là giáo pháp, thời hạn khô nước chính là giáo pháp đến thời phải tiêu hoại, nước mưa tuôn đổ thêm chính là phẩm hạnh tu tập của tứ chúng. Nếu tứ chúng tu hành đúng đắn, thực hành trọn đủ và nghiêm túc về giới, về định, về tuệ thì giáo pháp sẽ lâu dài hơn năm ngàn năm; và bốn đạo, bốn quả, sẽ còn tồn tại trên thế gian lâu dài hơn thời hạn giáo pháp bị tiêu hoại, có phải vậy không, đại vương?

- Vâng, đúng thế!

…”

Như vậy, giáo Pháp tồn tại ngắn hay dài còn ảnh hưởng bởi người đệ tử Phật, với tâm nguyện hoằng dương chánh Pháp, nguyện cho Phật Pháp trụ lâu dài, người đệ tử Phật cùng quyết tâm tu học, học hiểu giáo Pháp, ứng dụng tu hành để giữ giáo Pháp được lâu dài, lợi ích rộng lớn cho chúng sinh, cho muôn loài.

Như trong kinh Tăng Chi Bộ, chương Sáu Pháp, phẩm Chư Thiên, Đức Phật cũng dạy: “Khi Thế Tôn nhập diệt, các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống cung kính tùy thuận bậc Đạo Sư; sống cung kính tùy thuận Pháp; sống cung kính tùy thuận chúng Tăng; sống cung kính tùy thuận học Pháp; sống cung kính tùy thuận không phóng dật; sống cung kính tùy thuận tiếp đón. Đây là nhân, đây là duyên, khi Như Lai nhập diệt, Diệu Pháp được tồn tại lâu dài.”

Chư Tăng quyết chí tu tập, khổ luyện, rèn sửa thân tâm gìn giữ giáo Pháp

Chư Tăng quyết chí tu tập, khổ luyện, rèn sửa thân tâm gìn giữ giáo Pháp

Người Phật tử cần tinh tấn tu tập, học hiểu giáo Pháp để thực hành

Người Phật tử cần tinh tấn tu tập, học hiểu giáo Pháp để thực hành

Trên đây là chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về 3 biểu hiện của giáo Pháp bị tiêu hoại và đưa ra những việc người đệ tử Phật cần làm để giáo Pháp được kéo dài. Qua đó, người đệ tử Phật biết được trách nhiệm của mình để tinh tấn tu học, thực hành Phật Pháp; góp phần gìn giữ giáo Pháp trường tồn.

Bài liên quan
6
Xem thêm

Hoa sen Phật giáo: 8 đặc tính cao quý & 4 bài học giúp tâm thanh tịnh, tự tại

Phật Pháp cơ bản🞄 03/5/2026

Hoa sen trong Phật giáo mang 8 đặc tính cao quý. Đây là biểu tượng thanh khiết gắn liền với chư Phật, Bồ tát, thể hiện sự giải thoát giữa trần ai.

Phật Pháp cơ bản 🞄 03/5/2026

Hoa sen trong Phật giáo mang 8 đặc tính cao quý. Đây là biểu tượng thanh khiết gắn liền với chư Phật, Bồ tát, thể hiện sự giải thoát giữa trần ai.

Kinh Thập Thiện: 10 việc thiện giúp thân an, trí sáng, đời vui

Phật Pháp cơ bản🞄 28/4/2026

Kinh Thập Thiện là nền tảng căn bản cho mọi Pháp môn tu tập, giúp ta biết gieo hạt giống thiện lành bằng cách làm thanh tịnh mười nghiệp nơi thân, khẩu, ý.

Phật Pháp cơ bản 🞄 28/4/2026

Kinh Thập Thiện là nền tảng căn bản cho mọi Pháp môn tu tập, giúp ta biết gieo hạt giống thiện lành bằng cách làm thanh tịnh mười nghiệp nơi thân, khẩu, ý.

Đồi Orajhar Ấn Độ: Nơi Đức Phật “xây” đường bảy báu lên trời báo hiếu mẫu thân

Phật Pháp cơ bản🞄 16/4/2026

Đồi Orajhar ở tại thành phố Sravasti, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ. Đây là nơi Đức Phật biến ra con đường bảy báu để lên cõi trời, thuyết Pháp độ mẫu thân.

Phật Pháp cơ bản 🞄 16/4/2026

Đồi Orajhar ở tại thành phố Sravasti, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ. Đây là nơi Đức Phật biến ra con đường bảy báu để lên cõi trời, thuyết Pháp độ mẫu thân.

Thân tứ đại là gì? Hiểu bản chất của thân thể để bớt khổ đau

Phật Pháp cơ bản🞄 13/4/2026

Thân tứ đại được hợp bởi đất, nước, gió, lửa. Để không bị phiền não khi quá cưng chiều hay đọa đầy thân thể, nên quán thân bất tịnh, tư duy về sự khổ của thân,...

Phật Pháp cơ bản 🞄 13/4/2026

Thân tứ đại được hợp bởi đất, nước, gió, lửa. Để không bị phiền não khi quá cưng chiều hay đọa đầy thân thể, nên quán thân bất tịnh, tư duy về sự khổ của thân,...

7 tài sản của bậc Thánh và cách tích lũy gia tài vĩnh cửu, an lạc nhiều đời

Phật Pháp cơ bản🞄 12/4/2026

Thất Thánh tài (bảy tài sản của bậc Thánh) là bảy của báu vô giá thuộc về nội tâm, có được nhờ vào công đức tu hành và rèn luyện.

Phật Pháp cơ bản 🞄 12/4/2026

Thất Thánh tài (bảy tài sản của bậc Thánh) là bảy của báu vô giá thuộc về nội tâm, có được nhờ vào công đức tu hành và rèn luyện.

Bát kỉnh Pháp: 8 Pháp tôn sư bảo hộ người nữ tu hành và thành tựu Thánh quả

Phật Pháp cơ bản🞄 11/4/2026

Bát kỉnh Pháp là 8 điều cung kính mà Ni giới phải chấp nhận thọ trì mới được xuất gia. Nếu người nữ tinh tấn thực hành 8 Pháp này sẽ đắc Thánh quả A-la-hán.

Phật Pháp cơ bản 🞄 11/4/2026

Bát kỉnh Pháp là 8 điều cung kính mà Ni giới phải chấp nhận thọ trì mới được xuất gia. Nếu người nữ tinh tấn thực hành 8 Pháp này sẽ đắc Thánh quả A-la-hán.

Vườn nai Lộc Uyển: Một trong bốn Thánh tích linh thiêng bậc nhất ở Ấn Độ

Phật Pháp cơ bản🞄 11/4/2026

Vườn Lộc Uyển là nơi Đức Phật chuyển Pháp luân đầu tiên, đánh dấu sự ra đời của Tam Bảo - một trong bốn Thánh tích linh thiêng bậc nhất và vô lượng phước báu khi chiêm bái.

Phật Pháp cơ bản 🞄 11/4/2026

Vườn Lộc Uyển là nơi Đức Phật chuyển Pháp luân đầu tiên, đánh dấu sự ra đời của Tam Bảo - một trong bốn Thánh tích linh thiêng bậc nhất và vô lượng phước báu khi chiêm bái.

Chư Tăng là gì? Lợi ích to lớn khi gieo phước lành nơi Tăng Bảo

Phật Pháp cơ bản🞄 10/4/2026

Tăng là đoàn thể những người đệ tử Phật từ bỏ cuộc sống gia đình, cạo bỏ tóc và mặc y áo theo Đức Phật xuất gia tu hành.

Phật Pháp cơ bản 🞄 10/4/2026

Tăng là đoàn thể những người đệ tử Phật từ bỏ cuộc sống gia đình, cạo bỏ tóc và mặc y áo theo Đức Phật xuất gia tu hành.

Niệm là gì? Cách thực hành để dừng loạn tưởng, giữ tâm bình an

Phật Pháp cơ bản🞄 05/4/2026

Niệm là nắm bắt, ghi nhớ, được chia thành 2 loại: chính niệm là sự nhớ nghĩ dẫn đến ly tham, sân, si; tà niệm là nhớ nghĩ về điều tà vạy, không chân chính.

Phật Pháp cơ bản 🞄 05/4/2026

Niệm là nắm bắt, ghi nhớ, được chia thành 2 loại: chính niệm là sự nhớ nghĩ dẫn đến ly tham, sân, si; tà niệm là nhớ nghĩ về điều tà vạy, không chân chính.

Đền Đại Niết Bàn Ấn Độ: Nơi Đức Phật để lại lời di huấn cuối cùng

Phật Pháp cơ bản🞄 03/4/2026

Đền Đại Niết Bàn được coi là Thánh địa Phật giáo, vì gắn liền với sự kiện Đức Phật nhập Niết bàn. Đền nằm tại thành Câu Thi Na, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Phật Pháp cơ bản 🞄 03/4/2026

Đền Đại Niết Bàn được coi là Thánh địa Phật giáo, vì gắn liền với sự kiện Đức Phật nhập Niết bàn. Đền nằm tại thành Câu Thi Na, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Phật dạy về lòng từ bi: Cách nuôi dưỡng tâm từ để hóa giải khổ đau

Phật Pháp cơ bản🞄 01/4/2026

Từ bi là đem niềm vui, cứu khổ chúng sinh. Tâm từ bi sẽ mang lại 11 phúc báu cho mỗi người: Ngủ được an lạc, thức dậy được an lạc, không thấy các ác mộng,...

Phật Pháp cơ bản 🞄 01/4/2026

Từ bi là đem niềm vui, cứu khổ chúng sinh. Tâm từ bi sẽ mang lại 11 phúc báu cho mỗi người: Ngủ được an lạc, thức dậy được an lạc, không thấy các ác mộng,...

Ngũ dục: 3 cách giảm trừ tham đắm dục lạc để sống đời tự tại, an nhiên

Phật Pháp cơ bản🞄 28/3/2026

Ngũ dục là năm ham muốn về tiền tài, sắc đẹp, danh vọng, ăn uống và ngủ nghỉ. Kinh Phật dạy có ý rằng, niềm vui của ngũ dục rất ngắn ngủi và không bền vững.

Phật Pháp cơ bản 🞄 28/3/2026

Ngũ dục là năm ham muốn về tiền tài, sắc đẹp, danh vọng, ăn uống và ngủ nghỉ. Kinh Phật dạy có ý rằng, niềm vui của ngũ dục rất ngắn ngủi và không bền vững.

Ý nghĩa của ba la mật: Pháp tu giúp vượt qua mọi đau khổ, đạt đến an lạc tuyệt đối

Phật Pháp cơ bản🞄 27/3/2026

Ba la mật là pháp tu mà những bậc Bồ tát với tâm nguyện độ thoát chúng sinh cần thực hành, bao gồm: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ,...

Phật Pháp cơ bản 🞄 27/3/2026

Ba la mật là pháp tu mà những bậc Bồ tát với tâm nguyện độ thoát chúng sinh cần thực hành, bao gồm: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ,...

Tứ Thánh quả là gì? Cách đoạn trừ khổ đau, bước vào dòng Thánh

Phật Pháp cơ bản🞄 26/3/2026

Tứ Thánh quả là bốn quả vị giác ngộ của hàng Thanh Văn gồm Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, và A-la-hán.

Phật Pháp cơ bản 🞄 26/3/2026

Tứ Thánh quả là bốn quả vị giác ngộ của hàng Thanh Văn gồm Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, và A-la-hán.

Mùa an cư kiết hạ - Cách gieo nhân thiện, tích phúc báu

Phật Pháp cơ bản🞄 22/3/2026

An cư kiết hạ là việc chư Tăng vân tập về một nơi, cùng ôn tập giáo Pháp, sách tấn nhau thúc liễm thân tâm và trau dồi giới đức trong ba tháng mùa mưa.

Phật Pháp cơ bản 🞄 22/3/2026

An cư kiết hạ là việc chư Tăng vân tập về một nơi, cùng ôn tập giáo Pháp, sách tấn nhau thúc liễm thân tâm và trau dồi giới đức trong ba tháng mùa mưa.

Vô thường – Sự thật cuộc đời giúp tâm được an lạc, đời bớt khổ đau

Phật Pháp cơ bản🞄 20/3/2026

Vô thường là không vĩnh hằng, luôn luôn biến đổi và sinh diệt. Hiểu vô thường sẽ giúp sống an nhiên, biết trân quý và đối diện mọi hoàn cảnh.

Phật Pháp cơ bản 🞄 20/3/2026

Vô thường là không vĩnh hằng, luôn luôn biến đổi và sinh diệt. Hiểu vô thường sẽ giúp sống an nhiên, biết trân quý và đối diện mọi hoàn cảnh.

Phạm hạnh: Lời Phật dạy về lối sống thanh tịnh, cao quý

Phật Pháp cơ bản🞄 20/3/2026

Phạm hạnh là hạnh sống thiện lành, thanh tịnh, cao quý. Thực hành, tu tập viên mãn phạm hạnh sẽ giúp khai mở trí tuệ, đạt giải thoát và hạnh phúc tối thượng.

Phật Pháp cơ bản 🞄 20/3/2026

Phạm hạnh là hạnh sống thiện lành, thanh tịnh, cao quý. Thực hành, tu tập viên mãn phạm hạnh sẽ giúp khai mở trí tuệ, đạt giải thoát và hạnh phúc tối thượng.

Từ bi hỷ xả: 14 lợi ích của tứ vô lượng tâm giúp sống an vui

Phật Pháp cơ bản🞄 20/3/2026

Từ bi hỷ xả tức bốn tâm rộng lớn, vô lượng. Thành tựu bốn tâm này sẽ được mọi người quý mến, hạnh phúc tối thượng,...

Phật Pháp cơ bản 🞄 20/3/2026

Từ bi hỷ xả tức bốn tâm rộng lớn, vô lượng. Thành tựu bốn tâm này sẽ được mọi người quý mến, hạnh phúc tối thượng,...

Khổ hạnh lâm Ấn Độ: Thánh tích ghi dấu ý chí sắt đá của Đức Phật qua 6 năm khổ hạnh

Phật Pháp cơ bản🞄 17/3/2026

Khổ hạnh lâm là khu rừng Đức Phật từng tu hành khổ hạnh tột cùng, thuộc thị trấn Uruvela, bên dòng sông Niranjana, tiểu bang Bihar ngày nay.

Phật Pháp cơ bản 🞄 17/3/2026

Khổ hạnh lâm là khu rừng Đức Phật từng tu hành khổ hạnh tột cùng, thuộc thị trấn Uruvela, bên dòng sông Niranjana, tiểu bang Bihar ngày nay.