[Video] Pháp thoại: "Nhà vua và người nghèo có vợ đẹp - Phần kết" | Tích truyện Pháp Cú (Phẩm V: Bài 1)

Thứ Sáu, 19/6/2026

tức 5/5 Bính Ngọ

3 biểu hiện Phật Pháp bị tiêu hoại: Lời cảnh tỉnh và trách nhiệm của hàng đệ tử Phật

Ngày 10/02/2025

-
aa
+

Giáo Pháp của Phật là con đường đưa chúng sinh thoát khỏi luân hồi sinh tử, đạt đến an lạc và giải thoát. Tuy cao quý và lợi lạc, nhưng giáo Pháp cũng nằm trong quy luật sinh, trụ, dị, diệt. 

Trong kinh Mi Tiên Vấn Đáp câu 96, Nghi Về Thời Gian Giáo Pháp Tồn Tại, Đức Phật đã chỉ rõ 3 dấu hiệu chánh Pháp bị tiêu hoại và cách thức để giúp giáo Pháp trường tồn. Những lời dạy này không chỉ là kim chỉ nam cho hàng đệ tử, mà còn là lời cảnh tỉnh sâu sắc về trách nhiệm gìn giữ giáo Pháp. 

Xin mời các bạn cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.

3 biểu hiện khiến giáo Pháp của Đức Thế Tôn bị tiêu hoại

Trả lời đức vua Mi Lan Đà về những biểu hiện của chánh Pháp bị tiêu hoại, Đại đức Na Tiên đáp: “Có ba sự tiêu hoại cả thảy. Ấy là tiêu hoại sở đắc, giác ngộ. Thứ hai là tiêu hoại về hạnh kiểm, giới luật. Thứ ba là tiêu hoại về Tăng tướng, phẩm mạo, tâu đại vương.”

Tiêu hoại sở đắc, giác ngộ

Thứ nhất, tiêu hoại sở đắc, giác ngộ là chúng đệ tử Phật không còn kiên tâm trì chí thực hành giáo Pháp của Phật, thực hành thiếu nghiêm túc, chỉ làm lấy lệ. Ví dụ: Thọ giới nhưng giới luật không giữ gìn; một ngày tụng kinh hai thời coi như là xong, ăn cơm của thí chủ, phóng dật; hoặc khi có người đến chùa thì chăm chỉ tụng kinh lễ bái, người đi khỏi là không tu tập gì cả,...

Nếu tu như vậy, người tu không còn khả năng chứng quả; sẽ làm băng hoại, tiêu hoại quả chứng giác ngộ.

Tiêu hoại về hạnh kiểm, giới luật

Thứ hai, tiêu hoại về hạnh kiểm, giới luật là vào thời tứ chúng khinh thường những giới luật, dù là điều nhỏ không thực hành, không tôn trọng giới cấm, giới cấm lớn cũng không thực hành; mất tư cách, thiếu phẩm hạnh, thiếu hạnh kiểm, phá giới luật...

Tiêu hoại về Tăng tướng, phẩm mạo

Tăng tướng là hình tướng, phẩm mạo của vị Tăng gọi là phẩm mạo Tăng tướng.

Tiêu hoại về Tăng tướng phẩm mạo là nói về các sư. Đến một lúc nào đó, họ không thích đắp y của Phật, cho là vướng víu, khó chịu, phiền phức. Một số các sư nói rằng, bản thân học giáo lý cao, bây giờ phá tướng, phá chấp, không phải mặc, y cũng là cái áo, tu không phải thành Phật ở cái áo. Đúng là thành Phật không phải là cái áo, nhưng y rất là quý, thể hiện cho lý tưởng giải thoát. 

Thời giáo Pháp diệt thể hiện tướng nữa là y cà-sa màu vàng không còn gì, chỉ là một miếng vải vàng tượng trưng vắt qua lỗ tai, như vậy đã bảo là mặc y Phật. Và rồi đến lúc, một chút vải vàng cũng không còn, được gọi là tiêu hoại Tăng, tướng phẩm mạo.

Việc cần làm để kéo dài sự hiện hữu của Pháp Phật

Trong kinh, Đại đức Na Tiên cũng nói những việc mà người đệ tử Phật cần làm để giáo Pháp được lâu dài: 

“...Giáo pháp năm ngàn năm nữa là tiêu hoại, nhưng nếu chư tỳ-khưu (tỳ kheo), tỳ-khưu-ni (tỳ kheo ni), cận sự nam nữ chuyên tâm tu thiền định, thiền quán, tu tứ vô lượng tâm, cần cầu sự giác ngộ, giải thoát thì thời hạn kia chắc chắn sẽ được kéo dài, phải thế không, đại vương?

- Đúng thế.

- Và nếu tứ chúng đệ tử sống buông lung, phóng dật, chẳng chịu tu tập gì cả thì thời hạn kia sẽ thế nào, hở đại vương?

- Dĩ nhiên là giáo pháp sẽ nhanh chóng tiêu hoại hơn thế nữa.”

Giáo Pháp của Phật, mặc dù được Đức Phật huyền ký năm ngàn năm nữa tiêu hoại, nhưng nếu người đệ tử Phật ý thức được việc này, nỗ lực tu tập, gìn giữ giáo Pháp thì giáo Pháp sẽ được lâu dài hơn. Đó là chân thật và chính Đức Phật để quyền cho chúng ta.

Để giải thích cho điều này, Đại đức Na Tiên đã đưa ra các ví dụ cho ông vua Mi Lan Đà hiểu: 

“Ví như một cái hồ với sức chứa như vậy, mạch nước rỉ ra hằng ngày như vậy thì khi mùa hạ đến, chừng vài tháng là hồ cạn; nhưng nếu năm, bảy ngày lại có những trận mưa lớn thì thời hạn cạn nước của cái hồ kia sẽ thế nào, hở đại vương?

- Dĩ nhiên là có thể kéo dài thêm một tuần, hai tuần hoặc một tháng, hai tháng nữa cũng chưa biết chừng!

- Cái hồ chính là giáo pháp, thời hạn khô nước chính là giáo pháp đến thời phải tiêu hoại, nước mưa tuôn đổ thêm chính là phẩm hạnh tu tập của tứ chúng. Nếu tứ chúng tu hành đúng đắn, thực hành trọn đủ và nghiêm túc về giới, về định, về tuệ thì giáo pháp sẽ lâu dài hơn năm ngàn năm; và bốn đạo, bốn quả, sẽ còn tồn tại trên thế gian lâu dài hơn thời hạn giáo pháp bị tiêu hoại, có phải vậy không, đại vương?

- Vâng, đúng thế!

…”

Như vậy, giáo Pháp tồn tại ngắn hay dài còn ảnh hưởng bởi người đệ tử Phật, với tâm nguyện hoằng dương chánh Pháp, nguyện cho Phật Pháp trụ lâu dài, người đệ tử Phật cùng quyết tâm tu học, học hiểu giáo Pháp, ứng dụng tu hành để giữ giáo Pháp được lâu dài, lợi ích rộng lớn cho chúng sinh, cho muôn loài.

Như trong kinh Tăng Chi Bộ, chương Sáu Pháp, phẩm Chư Thiên, Đức Phật cũng dạy: “Khi Thế Tôn nhập diệt, các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ sống cung kính tùy thuận bậc Đạo Sư; sống cung kính tùy thuận Pháp; sống cung kính tùy thuận chúng Tăng; sống cung kính tùy thuận học Pháp; sống cung kính tùy thuận không phóng dật; sống cung kính tùy thuận tiếp đón. Đây là nhân, đây là duyên, khi Như Lai nhập diệt, Diệu Pháp được tồn tại lâu dài.”

Chư Tăng quyết chí tu tập, khổ luyện, rèn sửa thân tâm gìn giữ giáo Pháp

Chư Tăng quyết chí tu tập, khổ luyện, rèn sửa thân tâm gìn giữ giáo Pháp

Người Phật tử cần tinh tấn tu tập, học hiểu giáo Pháp để thực hành

Người Phật tử cần tinh tấn tu tập, học hiểu giáo Pháp để thực hành

Trên đây là chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về 3 biểu hiện của giáo Pháp bị tiêu hoại và đưa ra những việc người đệ tử Phật cần làm để giáo Pháp được kéo dài. Qua đó, người đệ tử Phật biết được trách nhiệm của mình để tinh tấn tu học, thực hành Phật Pháp; góp phần gìn giữ giáo Pháp trường tồn.

Bài liên quan
6
Xem thêm

Bất cộng trụ: Trọng tội làm mất phẩm chất người xuất gia và cách sám hối

Phật Pháp cơ bản🞄 14/6/2026

Bất cộng trụ là trọng tội nặng nề của người xuất gia, người phạm lỗi sẽ mất phẩm chất tu hành, không được sống chung cùng Tăng chúng và kiếp này không được xuất gia lại.

Phật Pháp cơ bản 🞄 14/6/2026

Bất cộng trụ là trọng tội nặng nề của người xuất gia, người phạm lỗi sẽ mất phẩm chất tu hành, không được sống chung cùng Tăng chúng và kiếp này không được xuất gia lại.

Pháp trang nghiêm: Ý nghĩa và lợi ích ứng dụng vào đời sống

Phật Pháp cơ bản🞄 14/6/2026

Pháp trang nghiêm là những nét đẹp đức hạnh, thanh tịnh của Đức Phật và Tăng đoàn, khiến một vị vua cũng phải sinh tâm cung kính khi nhìn thấy.

Phật Pháp cơ bản 🞄 14/6/2026

Pháp trang nghiêm là những nét đẹp đức hạnh, thanh tịnh của Đức Phật và Tăng đoàn, khiến một vị vua cũng phải sinh tâm cung kính khi nhìn thấy.

Nguồn gốc và ý nghĩa lễ tắm Phật - Nghi lễ mang phước lành

Phật Pháp cơ bản🞄 08/6/2026

Lễ dâng nước cúng dường tắm Phật là nghi thức đặc biệt mùa Phật đản. Tham gia buổi lễ giúp người đệ tử bày tỏ lòng cung kính và gột sạch cấu uế trong tâm.

Phật Pháp cơ bản 🞄 08/6/2026

Lễ dâng nước cúng dường tắm Phật là nghi thức đặc biệt mùa Phật đản. Tham gia buổi lễ giúp người đệ tử bày tỏ lòng cung kính và gột sạch cấu uế trong tâm.

Cửa bại vong: Tránh 12 điều sai lầm, mở đường thành công

Phật Pháp cơ bản🞄 05/6/2026

Cửa bại vong là 12 lối sống sai lầm theo lời dạy của Đức Phật trong kinh Bại Vong. Những điều này dẫn con người đến sự thất bại và tiêu vong trong cuộc sống.

Phật Pháp cơ bản 🞄 05/6/2026

Cửa bại vong là 12 lối sống sai lầm theo lời dạy của Đức Phật trong kinh Bại Vong. Những điều này dẫn con người đến sự thất bại và tiêu vong trong cuộc sống.

Bộ kinh Mi Tiên Vấn Đáp: Cuộc đối đáp giúp đập tan nghi hoặc trong tu tập

Phật Pháp cơ bản🞄 04/6/2026

Kinh Mi Tiên Vấn Đáp là bộ kinh tổng hợp 244 câu hỏi - đáp sắc bén giữa vua Mi Lan Đà và Ngài Na Tiên, giải mã các nút thắt trong Phật giáo, được hỷ lạc vô cùng,...

Phật Pháp cơ bản 🞄 04/6/2026

Kinh Mi Tiên Vấn Đáp là bộ kinh tổng hợp 244 câu hỏi - đáp sắc bén giữa vua Mi Lan Đà và Ngài Na Tiên, giải mã các nút thắt trong Phật giáo, được hỷ lạc vô cùng,...

Quán bất tịnh: Bí quyết giúp nội tâm an lạc, buông xả tham ái

Phật Pháp cơ bản🞄 03/6/2026

Quán thân bất tịnh là đề mục đầu tiên trong pháp môn Tứ Niệm Xứ (gồm Thân, Thọ, Tâm, Pháp), giúp con người bớt tham đắm ngũ trần, dục lạc.

Phật Pháp cơ bản 🞄 03/6/2026

Quán thân bất tịnh là đề mục đầu tiên trong pháp môn Tứ Niệm Xứ (gồm Thân, Thọ, Tâm, Pháp), giúp con người bớt tham đắm ngũ trần, dục lạc.

Chánh ngữ là gì? Bí quyết dùng lời nói để thu phục lòng người

Phật Pháp cơ bản🞄 31/5/2026

Chính ngữ (hay chánh ngữ) là những lời nói chân chính xuất phát từ tâm bao dung, yêu thương, mong mọi người được tốt đẹp và đem lại lợi ích.

Phật Pháp cơ bản 🞄 31/5/2026

Chính ngữ (hay chánh ngữ) là những lời nói chân chính xuất phát từ tâm bao dung, yêu thương, mong mọi người được tốt đẹp và đem lại lợi ích.

A-la-hán là gì? Tìm hiểu về quả vị Thánh đã diệt tận mọi khổ đau

Phật Pháp cơ bản🞄 20/5/2026

A-la-hán là quả vị cao nhất trong hàng Thanh Văn đệ tử Phật; là người đã thoát khỏi luân hồi sinh tử; đoạn tận tham, sân, si; có tâm trí thanh tịnh và trong suốt.

Phật Pháp cơ bản 🞄 20/5/2026

A-la-hán là quả vị cao nhất trong hàng Thanh Văn đệ tử Phật; là người đã thoát khỏi luân hồi sinh tử; đoạn tận tham, sân, si; có tâm trí thanh tịnh và trong suốt.

Kinh Hiền Nhân: Bài học về cách đối nhân xử thế trong đời sống

Phật Pháp cơ bản🞄 19/5/2026

Kinh Hiền Nhân là bài kinh Đức Phật thuyết cho người cư sĩ tại gia về cách ứng xử sao cho lợi ích nhất và xứng đáng làm người trí trong đời.

Phật Pháp cơ bản 🞄 19/5/2026

Kinh Hiền Nhân là bài kinh Đức Phật thuyết cho người cư sĩ tại gia về cách ứng xử sao cho lợi ích nhất và xứng đáng làm người trí trong đời.

Kinh hộ trì Paritta: Cách tụng giúp phát huy oai lực, hóa giải tai ương

Phật Pháp cơ bản🞄 18/5/2026

Kinh Paritta là hệ thống các bài kinh có tính chất hộ trì và đem lại sự an lành cho người trì tụng.

Phật Pháp cơ bản 🞄 18/5/2026

Kinh Paritta là hệ thống các bài kinh có tính chất hộ trì và đem lại sự an lành cho người trì tụng.

Tà kiến: Gốc rễ của khổ đau - 4 cách dứt trừ giúp tăng phúc, khai mở trí tuệ

Phật Pháp cơ bản🞄 15/5/2026

Tà kiến là nhận thức, hiểu biết sai lầm, không đúng với sự thật của mọi sự việc trên thế gian. Điều đó khiến chúng ta trở nên mê lầm, khổ đau trong luân hồi.

Phật Pháp cơ bản 🞄 15/5/2026

Tà kiến là nhận thức, hiểu biết sai lầm, không đúng với sự thật của mọi sự việc trên thế gian. Điều đó khiến chúng ta trở nên mê lầm, khổ đau trong luân hồi.

Tam pháp ấn của Phật giáo: Hiểu đúng để bớt khổ, sống an vui

Phật Pháp cơ bản🞄 13/5/2026

Tam pháp ấn là khổ, vô thường, vô ngã. Vô minh khiến ta không hiểu vô thường (chấp mọi vật trường tồn), không hiểu vô ngã (tưởng rằng có cái “tôi”) nên ta đau khổ.

Phật Pháp cơ bản 🞄 13/5/2026

Tam pháp ấn là khổ, vô thường, vô ngã. Vô minh khiến ta không hiểu vô thường (chấp mọi vật trường tồn), không hiểu vô ngã (tưởng rằng có cái “tôi”) nên ta đau khổ.

Lâm Tỳ Ni: Thánh tích linh thiêng ghi dấu sự đản sinh của Đức Phật

Phật Pháp cơ bản🞄 10/5/2026

Vườn Lâm Tỳ Ni là nơi Đức Phật đản sinh, nằm tại quận Rupandehi (Nepal) - một trong tứ Thánh tích linh thiêng bậc nhất của Phật giáo.

Phật Pháp cơ bản 🞄 10/5/2026

Vườn Lâm Tỳ Ni là nơi Đức Phật đản sinh, nằm tại quận Rupandehi (Nepal) - một trong tứ Thánh tích linh thiêng bậc nhất của Phật giáo.

Tâm Bồ đề là gì? Phát Bồ đề tâm giúp dứt trừ khổ đau, sinh phước nhiều đời

Phật Pháp cơ bản🞄 09/5/2026

"Bồ đề" nghĩa là giác ngộ. Tâm Bồ đề là tâm giác ngộ, là sự sáng tỏ, thấy được chân lý của cuộc đời. Đây là tâm căn bản của chúng sinh trên lộ trình đạt đến quả vị Phật.

Phật Pháp cơ bản 🞄 09/5/2026

"Bồ đề" nghĩa là giác ngộ. Tâm Bồ đề là tâm giác ngộ, là sự sáng tỏ, thấy được chân lý của cuộc đời. Đây là tâm căn bản của chúng sinh trên lộ trình đạt đến quả vị Phật.

Tam thân Phật là gì? Giải mã pháp thân, báo thân, ứng hóa thân của Ngài

Phật Pháp cơ bản🞄 06/5/2026

Tam thân Phật gồm: pháp thân, báo thân, ứng hóa thân. Pháp thân của Phật vô hình vô tướng, báo thân của Ngài có hình có tướng, ứng hóa thân là nhục thân của Đức Phật.

Phật Pháp cơ bản 🞄 06/5/2026

Tam thân Phật gồm: pháp thân, báo thân, ứng hóa thân. Pháp thân của Phật vô hình vô tướng, báo thân của Ngài có hình có tướng, ứng hóa thân là nhục thân của Đức Phật.

Hoa sen Phật giáo: 8 đặc tính cao quý & 4 bài học giúp tâm thanh tịnh, tự tại

Phật Pháp cơ bản🞄 03/5/2026

Hoa sen trong Phật giáo mang 8 đặc tính cao quý. Đây là biểu tượng thanh khiết gắn liền với chư Phật, Bồ tát, thể hiện sự giải thoát giữa trần ai.

Phật Pháp cơ bản 🞄 03/5/2026

Hoa sen trong Phật giáo mang 8 đặc tính cao quý. Đây là biểu tượng thanh khiết gắn liền với chư Phật, Bồ tát, thể hiện sự giải thoát giữa trần ai.

Kinh Thập Thiện: 10 việc thiện giúp thân an, trí sáng, đời vui

Phật Pháp cơ bản🞄 28/4/2026

Kinh Thập Thiện là nền tảng căn bản cho mọi Pháp môn tu tập, giúp ta biết gieo hạt giống thiện lành bằng cách làm thanh tịnh mười nghiệp nơi thân, khẩu, ý.

Phật Pháp cơ bản 🞄 28/4/2026

Kinh Thập Thiện là nền tảng căn bản cho mọi Pháp môn tu tập, giúp ta biết gieo hạt giống thiện lành bằng cách làm thanh tịnh mười nghiệp nơi thân, khẩu, ý.

Đồi Orajhar Ấn Độ: Nơi Đức Phật “xây” đường bảy báu lên trời báo hiếu mẫu thân

Phật Pháp cơ bản🞄 16/4/2026

Đồi Orajhar ở tại thành phố Sravasti, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ. Đây là nơi Đức Phật biến ra con đường bảy báu để lên cõi trời, thuyết Pháp độ mẫu thân.

Phật Pháp cơ bản 🞄 16/4/2026

Đồi Orajhar ở tại thành phố Sravasti, bang Uttar Pradesh, Ấn Độ. Đây là nơi Đức Phật biến ra con đường bảy báu để lên cõi trời, thuyết Pháp độ mẫu thân.

Thân tứ đại là gì? Hiểu bản chất của thân thể để bớt khổ đau

Phật Pháp cơ bản🞄 13/4/2026

Thân tứ đại được hợp bởi đất, nước, gió, lửa. Để không bị phiền não khi quá cưng chiều hay đọa đầy thân thể, nên quán thân bất tịnh, tư duy về sự khổ của thân,...

Phật Pháp cơ bản 🞄 13/4/2026

Thân tứ đại được hợp bởi đất, nước, gió, lửa. Để không bị phiền não khi quá cưng chiều hay đọa đầy thân thể, nên quán thân bất tịnh, tư duy về sự khổ của thân,...