[Video] Pháp thoại: "Kosiya keo kiệt" | Tích truyện Pháp Cú (Phẩm IV: Bài 5)

Thứ Năm, 08/01/2026

tức 20/11 Ất Tỵ

Gia Cát Lượng gảy đàn đuổi 15 vạn quân: Bí quyết để bình tĩnh, tư duy sáng suốt

4

Chỉ ngồi gảy đàn, Gia Cát Lượng một mình đẩy lùi 15 vạn quân địch. Làm thế nào để trong tình huống cấp bách vẫn bình tĩnh, tư duy sáng suốt như ông?

4
-
aa
+

Gia Cát Lượng được ca ngợi là bậc thầy mưu lược trong lịch sử Trung Quốc. Trong trận Tây Thành, nhờ sự bình tĩnh, ông đã nghĩ ra kế sách rất hay, đẩy lùi 15 vạn (150.000) quân của Tư Mã Ý, bảo toàn lực lượng dù chỉ có 2.500 quân. Cách ông giữ bình tĩnh, duy trì trí tuệ sáng suốt là gì? Chúng ta có thể học được điều gì từ câu chuyện này? Kính mời các bạn cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây!

Gia Cát Lượng là ai?

Gia Cát Lượng (181 - 234) hay còn gọi là Khổng Minh là thừa tướng nước Thục thời Tam Quốc. Ông là một chính trị gia, chiến lược gia, nhà văn nổi tiếng thời bấy giờ.

Hình tượng Khổng Minh Gia Cát Lượng được dân gian lưu truyền suốt hàng nghìn năm và càng nổi tiếng qua tiểu thuyết “Tam Quốc diễn nghĩa”. Trong tác phẩm, ông được khắc họa là thừa tướng tài đức vẹn toàn, mưu lược như thần, thông thiên văn địa lý, biểu tượng của trung nghĩa và trí tuệ anh minh.

Tranh vẽ Gia Cát Lượng (Nguồn: Internet)

Tranh vẽ Gia Cát Lượng (Nguồn: Internet)

Câu chuyện về Gia Cát Lượng một mình đẩy lui 15 vạn quân địch

Đây là một câu chuyện nhỏ trong tiểu thuyết “Tam Quốc diễn nghĩa”, nói lên sự bình tĩnh, sáng suốt của Khổng Minh Gia Cát Lượng. Câu chuyện như sau: Sau khi thất thủ ở Nhai Đình, Gia Cát Lượng chỉ còn 2.500 quân để chống lại 15 vạn quân của Tư Mã Ý. Trong tình thế chênh lệch lực lượng nghiêm trọng, thay vì hoảng loạn, Gia Cát Lượng đã thể hiện sự điềm tĩnh và sáng suốt lạ thường.

Ông ra lệnh mở toang bốn cổng thành, thu hết cờ quạt và giữ mọi thứ yên tĩnh. Một số binh lính cải trang làm dân thường, quét dọn quanh cổng thành. Gia Cát Lượng tự mình ngồi trên cổng thành, đốt hương, ung dung gảy đàn, tươi cười và rất thoải mái.

Khi Tư Mã Ý nhìn thấy cảnh tượng này liền sinh nghi. Ông nghĩ rằng Gia Cát Lượng đã bày sẵn phục binh nên quyết định rút lui toàn bộ quân đội.

Gia Cát Lượng gảy đàn đẩy lui 15 vạn quân của Tư Mã Ý (Nguồn: Internet)

Gia Cát Lượng gảy đàn đẩy lui 15 vạn quân của Tư Mã Ý (Nguồn: Internet)

Tâm tĩnh sinh trí tuệ - bài học sâu sắc qua câu chuyện về Gia Cát Lượng

Dù rơi vào tình thế khó khăn, Khổng Minh Gia Cát Lượng vẫn giữ được sự bình tĩnh, từ đó sáng suốt nghĩ ra kế sách bảo toàn Tây Thành, dù lực lượng yếu thế hơn nhiều.

Qua đó, chúng ta thấy: Tâm tĩnh thì trí sáng. Muốn phát sinh trí tuệ sáng suốt, mỗi người cần phải tập luyện cho tâm bình tĩnh, định tĩnh trước các cảnh. Điều này còn gọi là tu thiền định - một pháp tu căn bản của Phật giáo giúp phát sinh trí tuệ. Tuy nhiên, muốn có thiền định thì phải có giới hạnh, bởi giới hạnh giúp chúng ta định tâm, phát sinh trí tuệ.

Xem thêm: Ít nhất 15 phút mỗi ngày ngồi thiền đúng cách: Tâm an trí sáng

Thiền định là phương pháp căn bản của Phật giáo giúp phát sinh trí tuệ

Thiền định là phương pháp căn bản của Phật giáo giúp phát sinh trí tuệ

Ngoài ra, để tâm được tĩnh thì chúng ta cũng nên chọn cảnh tịch tĩnh. Bởi tâm liên đới rất nhiều với cảnh. Ví dụ: Ở nơi cảnh chùa yên ắng, thanh vắng thì tâm tự nhiên an tịnh. Ngồi dưới một tảng đá, gốc cây trong chùa cũng sẽ thấy tâm hồn thanh thản hơn. Còn ở nơi chợ mua bán, trả giá, tâm chúng ta sẽ loạn động.

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về câu chuyện Gia Cát Lượng đẩy lui 15 vạn quân và những bài học sâu sắc. Hy vọng qua bài viết, các bạn sẽ thấy được tầm quan trọng của tâm định tĩnh và bắt đầu rèn luyện sự định tâm để có thể tư duy sáng suốt trước các vấn đề.

4
Xem thêm

Chuyển Luân Thánh Vương là ai? Công đức bậc minh vương cai trị bốn châu

Nhân vật Phật giáo🞄 18/12/2025

Vua Chuyển Luân Thánh Vương là vị vua thống lĩnh bốn châu thiên hạ gồm Đông Thắng Thần Châu, Nam Thiện Bộ Châu, Tây Ngưu Hóa Châu và Bắc Câu Lô Châu.

Nhân vật Phật giáo 🞄 18/12/2025

Vua Chuyển Luân Thánh Vương là vị vua thống lĩnh bốn châu thiên hạ gồm Đông Thắng Thần Châu, Nam Thiện Bộ Châu, Tây Ngưu Hóa Châu và Bắc Câu Lô Châu.

Mahakala là ai? Cái chết oan khiên giúp thấu rõ mối nhân duyên tiền kiếp

Nhân vật Phật giáo🞄 15/12/2025

Mahakala là một cư sĩ tại gia hiền thiện, đã chứng quả Thánh. Thế nhưng, ông lại bị vu oan là tên trộm cắp và bị đánh chết một cách thê lương, thảm thiết.

Nhân vật Phật giáo 🞄 15/12/2025

Mahakala là một cư sĩ tại gia hiền thiện, đã chứng quả Thánh. Thế nhưng, ông lại bị vu oan là tên trộm cắp và bị đánh chết một cách thê lương, thảm thiết.

Đế Thích là ai? Cách gieo thiện nghiệp để làm vua cõi Trời

Nhân vật Phật giáo🞄 15/12/2025

Đế Thích là vị vua trong cõi trời Lục Dục Thiên. Ngài cai quản trời 33 và trời Tứ Thiên Vương. Nhờ tạo nhiều phúc báu trong tiền kiếp nên Ngài được làm vua trời.

Nhân vật Phật giáo 🞄 15/12/2025

Đế Thích là vị vua trong cõi trời Lục Dục Thiên. Ngài cai quản trời 33 và trời Tứ Thiên Vương. Nhờ tạo nhiều phúc báu trong tiền kiếp nên Ngài được làm vua trời.

Ngài An Thế Cao: Bậc Thánh giả siêu phàm và cuộc độ sinh tiền kiếp kỳ diệu

Nhân vật Phật giáo🞄 15/12/2025

Ngài An Thế Cao là người vô cùng tài giỏi, thấu rõ nhân duyên quá khứ. Ngài đã gặp lại những người có duyên trong tiền kiếp để giúp họ được khai ngộ.

Nhân vật Phật giáo 🞄 15/12/2025

Ngài An Thế Cao là người vô cùng tài giỏi, thấu rõ nhân duyên quá khứ. Ngài đã gặp lại những người có duyên trong tiền kiếp để giúp họ được khai ngộ.

Tiền kiếp Đức Phật: Chim anh vũ quyết tâm cứu rừng cháy khiến vua Trời cảm động

Nhân vật Phật giáo🞄 12/12/2025

Câu chuyện về chú chim anh vũ - tiền thân của Đức Phật - là một minh chứng sống động về sự kiên trì, cố gắng hết mình để đem lại lợi ích thiết thực cho mọi người.

Nhân vật Phật giáo 🞄 12/12/2025

Câu chuyện về chú chim anh vũ - tiền thân của Đức Phật - là một minh chứng sống động về sự kiên trì, cố gắng hết mình để đem lại lợi ích thiết thực cho mọi người.

Vua Ba Tư Nặc giảm béo nhờ vâng lời Phật và bài học điều phục thân tâm để sống hạnh phúc

Nhân vật Phật giáo🞄 12/12/2025

Vua Ba Tư Nặc là quốc vương nước Kosala. Nhờ vâng lời Phật dạy, ông giảm béo thành công, đồng thời từ bỏ chấp thân, cắt tham dục, hướng tới trí tuệ để không khổ đau.

Nhân vật Phật giáo 🞄 12/12/2025

Vua Ba Tư Nặc là quốc vương nước Kosala. Nhờ vâng lời Phật dạy, ông giảm béo thành công, đồng thời từ bỏ chấp thân, cắt tham dục, hướng tới trí tuệ để không khổ đau.

Thiền sư Kim Bích Phong: “Đập vỡ” bình bát ngọc để đạt được giác ngộ viên mãn

Nhân vật Phật giáo🞄 01/12/2025

Thiền sư Kim Bích Phong là vị thiền sư lỗi lạc, tu tập buông bỏ mọi tham ái. Khi nhận ra tâm còn tham luyến bình bát bằng ngọc, Ngài liền đập vỡ và sau đó nhập định.

Nhân vật Phật giáo 🞄 01/12/2025

Thiền sư Kim Bích Phong là vị thiền sư lỗi lạc, tu tập buông bỏ mọi tham ái. Khi nhận ra tâm còn tham luyến bình bát bằng ngọc, Ngài liền đập vỡ và sau đó nhập định.

Ông Tô Đông Pha và Thiền sư Phật Ấn: Hai lần “thử tâm” giúp nhận ra chính mình

Nhân vật Phật giáo🞄 30/11/2025

Ông Tô Đông Pha là một vị quan thời nhà Tống, đặc biệt yêu thích Phật giáo. Trong sự nghiệp tu hành, ông Tô Đông Pha được Ngài Phật Ấn “thử tâm” hai lần, điều này đã giúp ông tỏ ngộ về bản thân.

Nhân vật Phật giáo 🞄 30/11/2025

Ông Tô Đông Pha là một vị quan thời nhà Tống, đặc biệt yêu thích Phật giáo. Trong sự nghiệp tu hành, ông Tô Đông Pha được Ngài Phật Ấn “thử tâm” hai lần, điều này đã giúp ông tỏ ngộ về bản thân.

Vua Udena: Hành trình lưu lạc và nhân duyên tạc tôn tượng Phật đầu tiên

Nhân vật Phật giáo🞄 27/11/2025

Vua Udena (hay Udayana, vua Ưu Điền) là vị quân vương của nước Vatsa - một trong 16 vương quốc hùng mạnh của Ấn Độ cổ, với kinh đô là thành phố Kosambi.

Nhân vật Phật giáo 🞄 27/11/2025

Vua Udena (hay Udayana, vua Ưu Điền) là vị quân vương của nước Vatsa - một trong 16 vương quốc hùng mạnh của Ấn Độ cổ, với kinh đô là thành phố Kosambi.

Ngài Na Tiên: Bậc đại trí vô song chiết phục vị vua kiêu hùng

Nhân vật Phật giáo🞄 23/11/2025

Ngài Na Tiên là người đã dùng trí tuệ siêu phàm, vô song của mình để nhiếp phục vua Mi Lan Đà kiêu hùng bậc nhất và giúp chánh Pháp được hưng thịnh, xiển dương.

Nhân vật Phật giáo 🞄 23/11/2025

Ngài Na Tiên là người đã dùng trí tuệ siêu phàm, vô song của mình để nhiếp phục vua Mi Lan Đà kiêu hùng bậc nhất và giúp chánh Pháp được hưng thịnh, xiển dương.

Vua A Xà Thế: Hành trình giải thoát của vị vua phạm tội ngũ nghịch

Nhân vật Phật giáo🞄 16/11/2025

A Xà Thế là vị vua phạm tội giết cha, hại Phật. Nhưng nhờ lòng từ bi hóa độ của Như Lai mà vua A Xà Thế biết sám hối, giải thoát khỏi địa ngục khổ đau.

Nhân vật Phật giáo 🞄 16/11/2025

A Xà Thế là vị vua phạm tội giết cha, hại Phật. Nhưng nhờ lòng từ bi hóa độ của Như Lai mà vua A Xà Thế biết sám hối, giải thoát khỏi địa ngục khổ đau.

Thiền sư Khuy Cơ (Thiền sư Ba Xe): Từ “ba xe” trần tục đến trí tuệ giải thoát

Nhân vật Phật giáo🞄 15/11/2025

Thiền sư Khuy Cơ là vị thiền sư có nhân duyên xuất gia đặc biệt. Thời tại gia, Ngài được hưởng sung sướng, nên khi vua hạ lệnh cho Ngài đi tu, Ngài yêu cầu phải có ba xe theo: xe rượu, xe thịt, xe gái đẹp,...

Nhân vật Phật giáo 🞄 15/11/2025

Thiền sư Khuy Cơ là vị thiền sư có nhân duyên xuất gia đặc biệt. Thời tại gia, Ngài được hưởng sung sướng, nên khi vua hạ lệnh cho Ngài đi tu, Ngài yêu cầu phải có ba xe theo: xe rượu, xe thịt, xe gái đẹp,...

Thiền sư Hương Nghiêm Trí Nhàn: Ngộ đạo khi nghe tiếng sỏi văng vào gốc tre

Nhân vật Phật giáo🞄 15/11/2025

Thiền sư Hương Nghiêm Trí Nhàn là vị thiền sư có nhân duyên ngộ đạo rất đặc biệt. Khi nghe tiếng sỏi văng vào gốc tre, Ngài ngộ ra sự “nghèo” trong tâm (đó là khi tâm sạch trơn, không nắm giữ,...).

Nhân vật Phật giáo 🞄 15/11/2025

Thiền sư Hương Nghiêm Trí Nhàn là vị thiền sư có nhân duyên ngộ đạo rất đặc biệt. Khi nghe tiếng sỏi văng vào gốc tre, Ngài ngộ ra sự “nghèo” trong tâm (đó là khi tâm sạch trơn, không nắm giữ,...).

Mi Lan Đà: Từ vị đế vương bức bách chánh Pháp đến người học đạo khiêm cung

Nhân vật Phật giáo🞄 13/11/2025

Vua Mi Lan Đà là vị đế vương đã từng bức bách các Sa-môn bởi trí biện luận sắc bén. Nhưng nhờ có cuộc vấn đáp với Ngài Na Tiên mà vua được khai ngộ, trở thành người hộ trì Phật Pháp.

Nhân vật Phật giáo 🞄 13/11/2025

Vua Mi Lan Đà là vị đế vương đã từng bức bách các Sa-môn bởi trí biện luận sắc bén. Nhưng nhờ có cuộc vấn đáp với Ngài Na Tiên mà vua được khai ngộ, trở thành người hộ trì Phật Pháp.

Tấm y của di mẫu Kiều Đàm Di và bài học về phước báu nơi Tăng chúng

Nhân vật Phật giáo🞄 07/11/2025

Đức Phật từ chối tấm y của di mẫu Kiều Đàm Di dâng cúng. Bởi Ngài muốn bà cúng dường chư Tăng, để kết duyên lành với Tam Bảo và hưởng phúc báu trong mai sau.

Nhân vật Phật giáo 🞄 07/11/2025

Đức Phật từ chối tấm y của di mẫu Kiều Đàm Di dâng cúng. Bởi Ngài muốn bà cúng dường chư Tăng, để kết duyên lành với Tam Bảo và hưởng phúc báu trong mai sau.

Ma Ba Tuần: Cuộc đối đầu không cân sức trong đêm Phật thành đạo

Nhân vật Phật giáo🞄 04/11/2025

Thiên Ma Ba Tuần (Ma Vương) là vua cõi Trời Tha Hóa Tự Tại (cõi Trời cao nhất trong cõi Trời Dục Giới), chuyên cản phá thiện pháp.

Nhân vật Phật giáo 🞄 04/11/2025

Thiên Ma Ba Tuần (Ma Vương) là vua cõi Trời Tha Hóa Tự Tại (cõi Trời cao nhất trong cõi Trời Dục Giới), chuyên cản phá thiện pháp.

Phổ Hiền Bồ Tát là ai? Thực hành 10 hạnh nguyện của Ngài để được phúc lành

Nhân vật Phật giáo🞄 02/11/2025

Đức Phổ Hiền Bồ Tát được biết đến với 10 hạnh nguyện vô cùng cao quý, rộng lớn. Nếu ai thực hành theo 10 hạnh nguyện sẽ được lợi ích trong hiện tại và vị lai.

Nhân vật Phật giáo 🞄 02/11/2025

Đức Phổ Hiền Bồ Tát được biết đến với 10 hạnh nguyện vô cùng cao quý, rộng lớn. Nếu ai thực hành theo 10 hạnh nguyện sẽ được lợi ích trong hiện tại và vị lai.

Bồ tát Long Thọ cảm hóa tên trộm: Sức mạnh của tâm từ bi và trí tuệ

Nhân vật Phật giáo🞄 02/11/2025

Bồ tát Long Thọ là vị chư Tăng nổi tiếng, Tổ sư thứ 14 của Thiền Tông. Ngài từng cảm hóa được tên trộm trở thành người lương thiện, quay về tu tập và đắc Thánh quả.

Nhân vật Phật giáo 🞄 02/11/2025

Bồ tát Long Thọ là vị chư Tăng nổi tiếng, Tổ sư thứ 14 của Thiền Tông. Ngài từng cảm hóa được tên trộm trở thành người lương thiện, quay về tu tập và đắc Thánh quả.

Tôn giả Kiều Đàm Di: Hành trình thỉnh Phật để được xuất gia và đặt nền móng cho Ni đoàn

Nhân vật Phật giáo🞄 31/10/2025

Thánh Tổ Kiều Đàm Di (di mẫu của Đức Phật) là bậc Ni trưởng đạo hạnh, người có công lớn trong việc giúp người nữ được xuất gia, đặt nền móng cho Ni đoàn.

Nhân vật Phật giáo 🞄 31/10/2025

Thánh Tổ Kiều Đàm Di (di mẫu của Đức Phật) là bậc Ni trưởng đạo hạnh, người có công lớn trong việc giúp người nữ được xuất gia, đặt nền móng cho Ni đoàn.