Pháp thoại: "Upplavannà bị cưỡng bức" | Tích truyện Pháp Cú (Phẩm V: Bài 10)

Thứ Ba, 03/11/2026

tức 25/9 Bính Ngọ

4 điều cần biết khi cúng Rằm tháng Giêng tại nhà để được an lạc, may mắn

Ngày 28/02/2026

-
aa
+

Rằm tháng Giêng là một trong những ngày lễ quan trọng của người Việt. Vào ngày này, các gia đình thường đến chùa lễ bái, cầu nguyện và sắm sửa mâm cúng tại gia để dâng lên tổ tiên, ông bà; cầu cho một năm mới được nhiều bình an, thuận lợi. Bên cạnh đó, dân gian cũng có quan niệm “cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng”, cúng đúng ngày mới giúp cả năm được suôn sẻ, hanh thông. Điều này chưa chính xác theo quan điểm đạo Phật.

Để hiểu đúng ý nghĩa của ngày lễ, cũng như cách chuẩn bị mâm cúng đầy đủ, kính mời quý vị cùng tìm đọc bài viết dưới đây!

1. Giải thích tên gọi và ý nghĩa của “Rằm tháng Giêng”

- Tên gọi: Rằm tháng Giêng còn được gọi là Tết Nguyên Tiêu hoặc Tết Thượng Nguyên. Đây là ngày rằm đầu tiên trong năm mới của người Việt.

- Giải nghĩa: Chữ “Nguyên” là khởi nguyên, ban đầu, còn chữ “Tiêu” là buổi đêm. Như vậy, “Nguyên Tiêu” tức là đêm trăng sáng của tháng Giêng. 

- Tâm lý người Việt: Dân gian có câu “Đầu xuôi đuôi lọt” hay “Lễ quanh năm không bằng lễ Rằm tháng Giêng”, qua đó thấy người Việt rất coi trọng một khởi đầu suôn sẻ, tốt đẹp. 

- Ý nghĩa nhân văn: Rằm tháng Giêng trở thành dịp để những gia đình có tang sự hoặc bận rộn trong những ngày Tết được tái ăn Tết (ăn Tết lại).

Năm 2026, Rằm tháng Giêng vào ngày 03/3 Dương lịch.

ram-thang-gieng

2. Rằm tháng Giêng dưới góc nhìn Phật giáo

Việc ngày Rằm tháng Giêng được người dân chú trọng có thể xuất phát từ truyền thống Phật giáo. Bởi dân tộc Việt đã có những thời kỳ lấy đạo Phật làm quốc đạo, nên người dân ít nhiều thấm nhuần những nét sinh hoạt văn hóa của nhà Phật. 

Trong đạo Phật, chư Tăng có hai kỳ Bố tát mỗi tháng (dịp chư Tăng sám hối để thanh tịnh thân tâm) - là ngày rằm và ngày 30 (Âm lịch). Vào ngày này, nếu ta đến chùa lễ Phật, hay làm các việc phúc thiện nơi Tam Bảo thì sẽ được nhiều phước báu lớn.

Tuy nhiên, việc cho rằng lễ Rằm tháng Giêng là lớn nhất, quan trọng và cốt yếu nhất là không đúng. Vì đạo Phật không quy định ngày nào cúng lễ mới tốt. Chúng ta có thể cúng lễ bất kỳ ngày nào, chỉ cần lễ cúng đó đúng Pháp và thanh tịnh thì đều phát sinh phước báu lớn.

Chỉ cần làm lễ đúng Pháp, chúng ta có thể cúng Rằm tháng Giêng vào bất kỳ ngày nào (ảnh minh họa)

Chỉ cần làm lễ đúng Pháp, chúng ta có thể cúng Rằm tháng Giêng vào bất kỳ ngày nào (ảnh minh họa)

Như vậy, chúng ta nên sắm sửa mâm cúng thanh tịnh và đúng Pháp, tức vật cúng không do sát hại sinh mạng chúng sinh hay làm các việc phi pháp; điều này sẽ giúp phần cúng lễ được tốt lành.

Sắm sửa mâm cúng thanh tịnh và đúng Pháp giúp sinh ra nhiều phước báu (ảnh minh họa)

Sắm sửa mâm cúng thanh tịnh và đúng Pháp giúp sinh ra nhiều phước báu (ảnh minh họa)

3. Chuẩn bị lễ cúng Rằm tháng Giêng đơn giản

a. Đồ lễ 

Để cúng lễ Rằm tháng Giêng được đầy đủ, trọn vẹn, chúng ta cần sắm 3 lễ: 

- Cúng Phật: Sắm đủ hoặc tùy duyên các loại: Hương, hoa, trà, quả, thực: (xôi, chè hoặc bát cơm trắng).

- Cúng chư Thiên, Thần Linh: Sắm lễ như cúng Phật.

- Cúng hương linh, gia tiên: Sắm đủ hoặc tùy duyên hoa, quả, một mâm cơm (chay: rau, củ, quả; hoặc mâm cơm có vật thực tam tịnh nhục).

Lưu ý:

- Hương: Tùy duyên dùng hương cây, hương trầm,… hoặc không có hương thì dùng tâm hương.

- Hoa: Các loài hoa có hương thơm (không kiêng về tên hoa và số lượng).

- Trà: Nước trà tỏa hương. Nếu không có nước trà thì có thể cúng bằng nước trắng.

- Quả: Số lượng tùy ý không kiêng kỵ 2 quả hay 4 quả,… và nên có loại quả chín thọ thực được.

b. Hướng tâm khi cúng lễ

Để gia tăng phúc báu và cảm ứng được với thế giới tâm linh, người cúng lễ nên dùng ba tâm kính Phật, trọng Thần, hiếu nghĩa với tổ tiên.

- Biết ơn Phật đã ban bố chỉ dạy Pháp cứu khổ cho chúng sinh. 

- Biết ơn và tôn trọng các vị chư Thiên, Thiện Thần đã ủng hộ cho mình làm các việc thiện. 

- Biết ơn tổ tiên, cha mẹ đã sinh thành dưỡng dục chúng ta, đã tạo duyên cho chúng ta có họ hàng anh em, con cái.

Mâm cúng Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên tiêu) (ảnh minh họa)

Mâm cúng Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên tiêu) (ảnh minh họa)

4. Văn cúng Rằm tháng Giêng

Mời quý vị vào link sau để tham khảo cách cúng Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên tiêu):

https://chuabavang.com/van-khan-ram-thang-gieng-tet-nguyen-tieu-cau-an-d3286.html

Bài viết trên đây được tóm tắt từ lời giảng của Thầy Thích Trúc Thái Minh về ý nghĩa và cách cúng lễ Rằm tháng Giêng theo quan điểm đạo Phật. Chúc quý vị có một ngày Rằm tháng Giêng ý nghĩa, tạo được nhiều phước báu từ sự cúng lễ đúng Pháp của mình, giúp năm mới được bình an, may mắn.

Bài liên quan
200
Xem thêm

Cung kính nghĩa là gì? 2 cách rèn tâm khiêm hạ giúp gặt phước lành

Phật Pháp và đời sống🞄 24/10/2026

Cung kính là đức tính đi liền với tâm khiêm hạ, giúp diệt trừ được rất nhiều bất thiện tâm, được phước lành về tuổi thọ, sắc đẹp, an lạc,...

Phật Pháp và đời sống 🞄 24/10/2026

Cung kính là đức tính đi liền với tâm khiêm hạ, giúp diệt trừ được rất nhiều bất thiện tâm, được phước lành về tuổi thọ, sắc đẹp, an lạc,...

Học từ con quạ: 2 bài học để làm chủ tâm và sống an yên

Phật Pháp và đời sống🞄 23/10/2026

Khám phá 2 bài học từ con quạ theo kinh Mi Tiên Vấn Đáp giúp làm chủ tâm thức, rèn luyện sự tập trung và gieo trồng lòng biết ơn để cuộc sống an lạc hơn.

Phật Pháp và đời sống 🞄 23/10/2026

Khám phá 2 bài học từ con quạ theo kinh Mi Tiên Vấn Đáp giúp làm chủ tâm thức, rèn luyện sự tập trung và gieo trồng lòng biết ơn để cuộc sống an lạc hơn.

Thánh cầu: 3 cách hướng tới sự bình yên chân thật theo lời Phật dạy

Phật Pháp và đời sống🞄 22/10/2026

Thánh cầu là tìm kiếm điều không sinh, không già, tìm cầu sự bất tử, Niết bàn; trái lại, phi Thánh cầu là sự tham đắm, tìm cầu những điều bị sinh, già, bệnh, chết.

Phật Pháp và đời sống 🞄 22/10/2026

Thánh cầu là tìm kiếm điều không sinh, không già, tìm cầu sự bất tử, Niết bàn; trái lại, phi Thánh cầu là sự tham đắm, tìm cầu những điều bị sinh, già, bệnh, chết.

Học từ con nai: 3 bài học giúp dứt bỏ phiền não, giữ tâm bình an

Phật Pháp và đời sống🞄 21/10/2026

3 bài học cốt lõi từ loài nai đó là: biết chủ động tìm điều kiện thuận lợi để rèn luyện, kiên quyết không quay lại nơi gây ra phiền não và tự biết phòng hộ tâm mình.

Phật Pháp và đời sống 🞄 21/10/2026

3 bài học cốt lõi từ loài nai đó là: biết chủ động tìm điều kiện thuận lợi để rèn luyện, kiên quyết không quay lại nơi gây ra phiền não và tự biết phòng hộ tâm mình.

Học tính “đeo bám” của con đỉa: Vượt khó trong công việc và tu tập tại gia

Phật Pháp và đời sống🞄 19/10/2026

Qua hình ảnh con đỉa, bài viết mang đến thông điệp về tinh thần kiên trì, giúp ta thêm bền bỉ khi theo đuổi mục tiêu chí thiện và lý tưởng tu tập trong cuộc sống.

Phật Pháp và đời sống 🞄 19/10/2026

Qua hình ảnh con đỉa, bài viết mang đến thông điệp về tinh thần kiên trì, giúp ta thêm bền bỉ khi theo đuổi mục tiêu chí thiện và lý tưởng tu tập trong cuộc sống.

Lời nói ác độc: 6 cách từ bỏ để được yêu quý, tin tưởng

Phật Pháp và đời sống🞄 19/10/2026

Lời thô ác là những lời nói chưa được tinh luyện, gây đau khổ cho mình và mọi người. Xa lìa nói thô ác được 8 phúc báu: được tin tưởng, yêu quý, không ai chê trách,...

Phật Pháp và đời sống 🞄 19/10/2026

Lời thô ác là những lời nói chưa được tinh luyện, gây đau khổ cho mình và mọi người. Xa lìa nói thô ác được 8 phúc báu: được tin tưởng, yêu quý, không ai chê trách,...

Học từ con rắn: 3 cách đứng vững trước biến cố và giữ tâm an yên

Phật Pháp và đời sống🞄 06/10/2026

Ba bài học trí tuệ từ đặc tính tự nhiên của con rắn sẽ giúp chúng ta biết cách bảo vệ và làm chủ bản thân, cũng như bình thản vượt qua biến động cuộc đời.

Phật Pháp và đời sống 🞄 06/10/2026

Ba bài học trí tuệ từ đặc tính tự nhiên của con rắn sẽ giúp chúng ta biết cách bảo vệ và làm chủ bản thân, cũng như bình thản vượt qua biến động cuộc đời.

Học từ chim cu: Cách dứt bỏ thói xấu, phòng hộ sáu căn để sống bình an

Phật Pháp và đời sống🞄 28/9/2026

Khám phá 2 bài học từ loài chim cu qua kinh Mi Tiên Vấn Đáp: Quyết tâm dùng trí tuệ tiêu diệt “kẻ thù” vô minh và phòng hộ tâm trước phiền não cuộc sống.

Phật Pháp và đời sống 🞄 28/9/2026

Khám phá 2 bài học từ loài chim cu qua kinh Mi Tiên Vấn Đáp: Quyết tâm dùng trí tuệ tiêu diệt “kẻ thù” vô minh và phòng hộ tâm trước phiền não cuộc sống.

Nói dối là gì? 8 phúc báu khi xa lìa nói dối, được kính mến, an vui

Phật Pháp và đời sống🞄 25/9/2026

Nói dối là nói sai sự thật, khiến bản thân và người xung quanh đau khổ. Xa lìa nói dối được 8 phúc báu thù thắng: được tin phục, kính mến, trí tuệ, an vui,...

Phật Pháp và đời sống 🞄 25/9/2026

Nói dối là nói sai sự thật, khiến bản thân và người xung quanh đau khổ. Xa lìa nói dối được 8 phúc báu thù thắng: được tin phục, kính mến, trí tuệ, an vui,...

Nói thêu dệt là gì? Cách từ bỏ để được quý mến, kính trọng

Phật Pháp và đời sống🞄 20/9/2026

Nói thêu dệt là đơm đặt khiến sai lệch bản chất vấn đề, gây đổ vỡ, đau khổ. Chúng ta cần xa lìa lời nói thêu dệt, để được mọi người thương mến, có trí tuệ,...

Phật Pháp và đời sống 🞄 20/9/2026

Nói thêu dệt là đơm đặt khiến sai lệch bản chất vấn đề, gây đổ vỡ, đau khổ. Chúng ta cần xa lìa lời nói thêu dệt, để được mọi người thương mến, có trí tuệ,...

2 vị Tỳ kheo không phóng dật và bài học về sự tinh cần, biết đủ

Phật Pháp và đời sống🞄 14/9/2026

2 vị Tỳ kheo sống không phóng dật, biết thiểu dục tri túc và đều đắc đạo. Sự kiện này sẽ giúp mỗi người rút ra bài học về sự tinh tấn, từ đó có thể hướng đến Thánh quả.

Phật Pháp và đời sống 🞄 14/9/2026

2 vị Tỳ kheo sống không phóng dật, biết thiểu dục tri túc và đều đắc đạo. Sự kiện này sẽ giúp mỗi người rút ra bài học về sự tinh tấn, từ đó có thể hướng đến Thánh quả.

3 bài học từ chiếc dù: Tự tạo “mái che” cho nội tâm giữa “mưa” phiền não

Phật Pháp và đời sống🞄 14/9/2026

Học từ cái dù: Bí quyết dùng trí tuệ và giới đức làm “mái che” vững chắc cho nội tâm, giúp ngăn chặn phiền não, tà kiến và chuyển hóa “tâm bệnh” hiệu quả.

Phật Pháp và đời sống 🞄 14/9/2026

Học từ cái dù: Bí quyết dùng trí tuệ và giới đức làm “mái che” vững chắc cho nội tâm, giúp ngăn chặn phiền não, tà kiến và chuyển hóa “tâm bệnh” hiệu quả.

Cách tu tập tại nhà: 3 bước văn - tư - tu giúp tâm an, bớt phiền não

Phật Pháp và đời sống🞄 08/9/2026

Tu tập là quá trình nghe học giáo lý nhà Phật để hiểu lời dạy của Đức Phật; từ đó biết cách ứng dụng, thực hành giúp đời sống được tự tại, an nhiên hơn.

Phật Pháp và đời sống 🞄 08/9/2026

Tu tập là quá trình nghe học giáo lý nhà Phật để hiểu lời dạy của Đức Phật; từ đó biết cách ứng dụng, thực hành giúp đời sống được tự tại, an nhiên hơn.

Tham dục là gì? Nguy hiểm của dục lạc và 5 cách tìm lại sự tự tại trong tâm

Phật Pháp và đời sống🞄 03/9/2026

Tham dục là những ham muốn của chúng ta về ngũ dục lạc ở trần gian. Bản chất của ham muốn này là sự thiêu đốt, từ đó dẫn chúng ta tới chỗ đau khổ.

Phật Pháp và đời sống 🞄 03/9/2026

Tham dục là những ham muốn của chúng ta về ngũ dục lạc ở trần gian. Bản chất của ham muốn này là sự thiêu đốt, từ đó dẫn chúng ta tới chỗ đau khổ.

Giải mã xung đột gia đình và 5 cách hóa giải theo lời Đức Phật dạy

Phật Pháp và đời sống🞄 13/7/2026

Mâu thuẫn gia đình xuất phát từ khoảng cách thế hệ, sự bám chấp vào cái “tôi” ích kỷ và những nhân bất thiện đã gieo trong quá khứ.

Phật Pháp và đời sống 🞄 13/7/2026

Mâu thuẫn gia đình xuất phát từ khoảng cách thế hệ, sự bám chấp vào cái “tôi” ích kỷ và những nhân bất thiện đã gieo trong quá khứ.

Cách để hết sợ ma: Bản chất của nỗi sợ và bí quyết để tâm trí bình an

Phật Pháp và đời sống🞄 24/6/2026

Theo góc nhìn đạo Phật, nỗi sợ ma, hay sợ bóng tối là một cảm thọ sinh ra trong tâm khiến chúng ta phát sinh những tưởng tượng ma quỷ.

Phật Pháp và đời sống 🞄 24/6/2026

Theo góc nhìn đạo Phật, nỗi sợ ma, hay sợ bóng tối là một cảm thọ sinh ra trong tâm khiến chúng ta phát sinh những tưởng tượng ma quỷ.

Không trộm cắp: 10 kết quả tốt đẹp gặt hái từ thiện nghiệp

Phật Pháp và đời sống🞄 22/6/2026

Không trộm cắp chỉ hành vi không lấy đồ của người nếu không được họ đồng ý. Nhờ thực hành tâm này, ta sẽ nhận được sự yêu quý, tán thán của mọi người.

Phật Pháp và đời sống 🞄 22/6/2026

Không trộm cắp chỉ hành vi không lấy đồ của người nếu không được họ đồng ý. Nhờ thực hành tâm này, ta sẽ nhận được sự yêu quý, tán thán của mọi người.

Phước báu: 6 cách đơn giản để tích lũy mỗi ngày

Phật Pháp và đời sống🞄 20/6/2026

Phước báu đem lại cho ta nhiều sự tốt đẹp, may mắn trong cuộc sống. Để tạo phước báu mỗi ngày, ta nên tu học Phật Pháp, nuôi dưỡng tâm cung kính,..

Phật Pháp và đời sống 🞄 20/6/2026

Phước báu đem lại cho ta nhiều sự tốt đẹp, may mắn trong cuộc sống. Để tạo phước báu mỗi ngày, ta nên tu học Phật Pháp, nuôi dưỡng tâm cung kính,..

Tết Đoan Ngọ cúng gì? Cách bày mâm lễ đúng để được bình an và phúc lành

Bài viết Phật giáo🞄 18/6/2026

Các gia đình thường chuẩn bị mâm cúng Tết Đoan Ngọ để bày tỏ lòng thành dâng lên cúng Phật, các vị Thần linh và gia tiên.

Bài viết Phật giáo 🞄 18/6/2026

Các gia đình thường chuẩn bị mâm cúng Tết Đoan Ngọ để bày tỏ lòng thành dâng lên cúng Phật, các vị Thần linh và gia tiên.