Rằm tháng Giêng là ngày nào? Ý nghĩa và cách cúng Rằm tháng Giêng
08/02/2025
Cúng Rằm tháng Giêng đúng cách theo lời Phật dạy sẽ được hộ trì, gặp được thuận lợi, may mắn trong cuộc sống.
08/02/2025
Mục lục [Ẩn]
Rằm tháng Giêng là một trong những ngày lễ quan trọng của người Việt. Vào ngày này, các gia đình thường đến chùa lễ bái, cầu nguyện và sắm sửa mâm cúng tại gia để dâng lên tổ tiên, ông bà; cầu cho một năm mới được nhiều bình an, thuận lợi.
Bên cạnh đó, dân gian cũng có quan niệm “cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng”, hay phải cúng đúng ngày mới giúp cả năm được suôn sẻ, hanh thông. Vậy để hiểu đúng về ý nghĩa của ngày lễ, cũng như cách chuẩn bị mâm cúng đầy đủ, mời quý vị cùng tìm hiểu bài viết dưới đây.
Rằm tháng Giêng là ngày nào?
Rằm tháng Giêng (hay còn gọi là Tết Nguyên tiêu, Tết Thượng nguyên) là ngày rằm đầu tiên của năm mới sau dịp Tết của người Việt. Chữ “Nguyên” là khởi nguyên, ban đầu. Chữ “tiêu” nghĩa là buổi đêm. “Nguyên tiêu” tức là đêm trăng sáng. Ngày Rằm tháng Giêng mang ý nghĩa là ngày khởi đầu, là lễ hội đầu năm.
Năm 2025, Rằm tháng Giêng vào ngày 12/02 Dương lịch.
Hiểu đúng về quan niệm “Cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng”
Quan niệm “Cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng” chưa hẳn là đúng.
Người Việt thường coi trọng những gì là đầu tiên, ban đầu,... Dân gian cũng quan niệm: “Đầu xuôi đuôi lọt”; cho nên, vào ngày mùng một Tết, ngày rằm đầu tiên trong năm, mọi người làm những điều tốt đẹp, với hi vọng năm mới sẽ gặp được nhiều thuận lợi, suôn sẻ. Ngoài ra, nhiều gia đình có việc bận hay có tang vào dịp Tết thì sẽ ăn Tết lại vào Rằm tháng Giêng.
Ngày Rằm tháng Giêng được người dân chú trọng cũng có thể do ảnh hưởng từ truyền thống Phật giáo. Trong đạo Phật, chư Tăng có hai kỳ Bố tát mỗi tháng (dịp chư Tăng sám hối để thanh tịnh thân tâm) - là ngày rằm và ngày 30 (Âm lịch). Vào ngày này, nếu đến chùa lễ Phật, gặp chư Tăng để tác phước cúng dường thì mọi người sẽ được nhiều phước báu. Cho nên, phong tục ngày rằm đến chùa, lễ Phật trở thành một nét văn hóa thiêng liêng của người Việt.
Tuy nhiên, để nói “Cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng”, ngày Rằm tháng Giêng là lớn nhất, quan trọng và cốt yếu nhất thì chưa chính xác. Vì đó chỉ là một phong tục của người dân Việt, ít nhiều ảnh hưởng từ văn hóa Phật giáo.
Cúng Rằm tháng Giêng vào ngày nào?
Không phải cúng vào ngày Rằm tháng Giêng mới là tốt. Vì đạo Phật không quy định ngày nào cúng lễ; mà bất cứ ngày nào sống tốt, làm việc thiện thì đều mang lại lợi ích, phước báu, đều có thể cúng lễ được.
Bên cạnh đó, tất cả sự cúng lễ đúng Pháp đều có thể sinh ra phước báu tốt đẹp. Phước báu từ sự cúng lễ đúng Pháp được Đức Phật dạy trong kinh Bố Thí Và Cúng Dường Như Pháp (ĐTKVN, Tăng Chi Bộ III, phẩm Chư Thiên, phần Bố Thí); đó là phước báu từ sự bố thí, cúng dường - gọi là phước báu sáu phần, gồm ba phần phước thuộc người cúng dường, ba phần thuộc về người nhận.
Về phía người cúng dường, nếu trước, trong và sau khi cúng, họ sinh tâm hoan hỷ, tịnh tín thì sẽ được phước báu lớn.
Còn người nhận vật cúng dường là Đức Phật hay chư Tăng - những người đã đoạn tham, hướng đến việc đoạn tham, sân, si; thì các vị ấy sẽ mang đến phước báu tốt đẹp cho người cúng dường. Mặt khác, nếu vật phẩm cúng dường thanh tịnh - tức không phải từ những việc phi Pháp (như sát mạng chúng sinh), thì việc cúng dường đó cũng sẽ mang lại điều tốt lành.
Cho nên, đạo Phật không quy định ngày cúng lễ tốt; mà ngày nào đủ duyên cúng lễ đúng Pháp (đúng lời Đức Phật dạy), cúng dường đến những người cao quý thì đều tốt đẹp, mang lại phước báu lớn.
Cúng Rằm tháng Giêng có thể cúng vào ngày nào cũng được (ảnh minh họa)
Chuẩn bị lễ cúng Rằm tháng Giêng đơn giản
1. Đồ lễ
Để cúng lễ Rằm tháng Giêng được đầy đủ, trọn vẹn, chúng ta cần sắm 3 lễ:
- Cúng Phật: Sắm đủ hoặc tùy duyên các loại: Hương, hoa, trà, quả, thực: (xôi, chè hoặc bát cơm trắng).
- Cúng chư Thiên, Thần Linh: Sắm lễ như cúng Phật.
- Cúng hương linh, gia tiên: Sắm đủ hoặc tùy duyên hoa, quả, một mâm cơm (chay: rau, củ, quả; hoặc nếu là mâm cơm mặn thì chỉ nên có thịt tịnh nhục: thịt của chúng sinh đã chết, nhưng không do tự tay giết hoặc xui người khác giết hại).
Lưu ý:
– Hương: Tùy duyên dùng hương cây, hương trầm,… hoặc không có hương thì dùng tâm hương.
– Hoa: Các loài hoa có hương thơm (không kiêng về tên hoa và số lượng).
– Trà: Nước trà tỏa hương. Nếu không có nước trà thì có thể cúng bằng nước trắng.
– Quả: Số lượng tùy ý không kiêng kỵ 2 quả hay 4 quả,… và nên có loại quả chín thọ thực được.
2. Hướng tâm khi cúng lễ
- Dùng ba tâm kính Phật, trọng Thần, hiếu nghĩa với tổ tiên.
+ Biết ơn Phật đã ban bố chỉ dạy Pháp cứu khổ cho chúng sinh.
+ Biết ơn và tôn trọng các vị chư Thiên, Thiện Thần đã ủng hộ cho mình làm các việc thiện.
+ Biết ơn tổ tiên, cha mẹ đã sinh thành dưỡng dục chúng ta, đã tạo duyên cho chúng ta có họ hàng anh em, con cái.
Mâm cúng Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên tiêu) (ảnh minh họa)
Văn cúng Rằm tháng Giêng
Mời quý vị vào link sau để tham khảo cách cúng Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên tiêu):
https://chuabavang.com/van-khan-ram-thang-gieng-tet-nguyen-tieu-cau-an-d3286.html
Bài viết trên đây được tóm tắt từ lời giảng của Thầy Thích Trúc Thái Minh về ý nghĩa và cách cúng lễ Rằm tháng Giêng theo quan điểm đạo Phật. Chúc quý vị có một ngày Rằm tháng Giêng ý nghĩa, tạo được nhiều phước báu từ sự cúng lễ đúng Pháp của mình, giúp năm mới được bình an, may mắn.
Phật Pháp và đời sống🞄 02/02/2026
"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" là nét đẹp văn hóa nhắc nhở về sự tiết kiệm và gắn kết tình cảm gia đình.
Phật Pháp và đời sống 🞄 02/02/2026
"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" là nét đẹp văn hóa nhắc nhở về sự tiết kiệm và gắn kết tình cảm gia đình.
Phật Pháp và đời sống🞄 01/02/2026
Mỗi khi đi chùa, nhiều người thường băn khoăn về những điều kiêng kỵ vì sợ phạm vào sai lầm. Dưới đây là 6 lưu ý quan trọng cho người đi lễ chùa.
Phật Pháp và đời sống 🞄 01/02/2026
Mỗi khi đi chùa, nhiều người thường băn khoăn về những điều kiêng kỵ vì sợ phạm vào sai lầm. Dưới đây là 6 lưu ý quan trọng cho người đi lễ chùa.
Bài viết Phật giáo🞄 21/01/2026
Ông Công ông Táo thực chất là chư Thiên, chư Thần hộ trì. Đạo Phật dạy cách cúng ông Công ông Táo để được gia hộ, tăng phúc lộc.
Bài viết Phật giáo 🞄 21/01/2026
Ông Công ông Táo thực chất là chư Thiên, chư Thần hộ trì. Đạo Phật dạy cách cúng ông Công ông Táo để được gia hộ, tăng phúc lộc.
Phật Pháp và đời sống🞄 16/01/2026
Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.
Phật Pháp và đời sống 🞄 16/01/2026
Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.
Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026
Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.
Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026
Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.
Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026
Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.
Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026
Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.
Bài viết Phật giáo🞄 12/01/2026
Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.
Bài viết Phật giáo 🞄 12/01/2026
Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.
Phật Pháp và đời sống🞄 08/01/2026
Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.
Phật Pháp và đời sống 🞄 08/01/2026
Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.
Phật Pháp và đời sống🞄 06/01/2026
Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.
Phật Pháp và đời sống 🞄 06/01/2026
Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống 🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
Phật Pháp và đời sống 🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
Phật Pháp và đời sống🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống 🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
