Tinh tấn là một vật báu và là một thiện tâm rất quan trọng. Chỉ có tinh tấn mới giúp chúng ta thành công mọi lĩnh vực trong cuộc sống cũng như đắc quả vị trong Phật Pháp. 

Để hiểu sâu hơn về lợi ích cũng như cách rèn luyện sự tinh tấn, giúp thành tựu mọi sở nguyện, xin mời quý vị cùng theo dõi bài viết dưới đây.  

Tinh tấn là gì? Phân loại tinh tấn

Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm. Là người đệ tử Phật, ai cũng đều phải thấm nhuần, hiểu được nghĩa của chữ “tinh tấn”.

Tinh tấn được chia làm bốn loại: chính tinh tấn và tà tinh tấn; tinh tấn chấp tướng và tinh tấn không chấp tướng. 

- Chính tinh tấn là phải biết dừng, ngăn chặn việc xấu ác; biết làm và phát triển những việc tốt đẹp. Tứ chánh cần trong 37 phẩm trợ đạo cũng là chính tinh tấn.

- Tà tinh tấn là cố gắng trong các việc xấu ác, phi pháp. Chúng ta không nên mắc vào tà tinh tấn.

Sau này, trong kinh điển Phật giáo, chúng ta thường nhắc đến tinh tấn để chỉ chính tinh tấn, còn tà tinh tấn không được gọi là tinh tấn.

- Tinh tấn chấp tướng: Những người cố gắng, chăm chỉ nhưng chấp vào danh tướng; tinh tấn bề ngoài để cầu danh lợi. 

- Tinh tấn không chấp tướng (tinh tấn chân thật): Tự mình cố gắng, rèn luyện, không cần danh tướng.

12 lợi ích của tinh tấn

Tinh tấn vô cùng quan trọng trong đời và đạo. Chúng ta không thể thành tựu bất cứ một việc nếu không có tâm tinh tấn. Cho nên, để đi đến thành công, chúng ta phải tu tập, rèn luyện tâm tinh tấn. 

Dưới đây là 12 lợi ích của tinh tấn được trích trong kinh Mi Tiên Vấn Đáp và kinh Linh Sơn Đại Tạng, Đại Tập 61 - Bộ Kinh Tập VIII:

1. Giúp tăng trưởng, bảo vệ vững chắc thiện Pháp, không để thiện Pháp bị hư mòn, tiêu hoại hoặc sụp đổ.

2. Hộ trì thiện Pháp và tiêu trừ ác Pháp, khiến cho tội lỗi tiêu trừ và phước đức phát triển. Nếu chúng ta tinh tấn thì sẽ không bao giờ lìa xa chính Pháp. Người tinh tấn nếu chân thật cầu đạo, lỡ lạc vào tà Pháp thì sau này vẫn được trở về với chính Pháp.

3. Không bị lực lượng bên ngoài chiết phục.

4. Được chư Phật, chư Thiên, chư Thần nhiếp thọ.

5. Được chúng Trời, người kính ngưỡng.

6. Được nghe chính Pháp thì sẽ thấm từng câu, nhớ từng lời, không thể quên.

7. Tìm, biết được những điều chưa biết. Người tinh tấn dần dần sẽ khai mở được nhiều điều.

8. Tăng trưởng được vô ngại biện tài, biện thuyết.

9. Được an trú trong thiền định.

10. Ít bệnh, ít não, ít hoạn nạn.

11. Ăn uống dễ dàng được tiêu hóa. Người tinh tấn có nhiệt huyết, sinh ra một năng lượng để có thể chuyển hóa thức ăn tốt.

12. Như bông hoa Ưu Đàm nở, rất hiếm quý ở trong đời.

7 cách để rèn luyện tinh tấn

Nếu muốn tinh tấn, chúng ta phải tự rèn luyện, không có bất cứ ai ban phát cho được. Để thành tựu tâm tinh tấn, chúng ta nên thực hành các cách sau:

1. Nhận định sự cần thiết, quan trọng, giá trị và ý nghĩa của việc mình làm. Khi thấy việc đó là quan trọng, ý nghĩa thì tự nhiên chúng ta sẽ cố gắng hoàn thiện xong.

2. Tư duy rằng, mạng sống rất ngắn ngủi, mong manh; nên phải biết quý trọng thời gian. Ngày qua ngày, mạng sống giảm dần, chúng ta nên siêng tinh tấn, chỉ nhớ đến vô thường, chớ buông lung. Người nào biết rằng mình sắp chết, tự nhiên sẽ không lười, việc nào chưa xong thì cố gắng hoàn thiện.

3. Tập biến các công việc mình phải làm trở thành sự ham thích.

4. Thực tập thiền định, để điều phục tâm phóng dật, giải đãi. Tâm phóng dật khiến chúng ta lang thang, bỏ làm các việc. Thiền định sẽ giúp mỗi người bớt phóng dật, có được định tâm, chú tâm, sinh ra nghị lực, nhẫn nại.

5. Đặt quyết tâm thật cao và tập hoàn thành các việc. Ngay từ việc nhỏ, chúng ta phải phấn đấu, đặt ra tiến độ phải hoàn thành.

6. Gần gũi với những người bạn tinh tấn, chăm chỉ; tránh xa những người lười biếng.

7. Học tập theo gương của các bậc Thánh hiền, vĩ nhân, những bậc do tinh tấn, chăm chỉ mà thành công. 

Trên đây là những lời chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về tinh tấn. Mong rằng qua bài viết này, mỗi người sẽ thường hằng tinh tấn để thành tựu mọi sở nguyện trong cuộc sống và tu tập.