Thả cá chép đưa ông Táo về trời: Hiểu đúng nguồn gốc, tránh làm sai
26/12/2025
Chúng ta có thể thả cá chép tùy duyên, bất cứ lúc nào; không nhất thiết phải vào ngày 23 Tết.
26/12/2025
Mục lục [Ẩn]
Thả cá chép vào ngày ông Công ông Táo là phong tục lâu đời của người Việt vào dịp 23 tháng Chạp. Dưới góc nhìn Phật giáo, hành động này không phải là gửi phương tiện cho các vị thần, mà ý nghĩa sâu sắc nhất chính là thực hành phóng sinh, nuôi dưỡng lòng từ bi. Việc hiểu đúng bản chất sẽ giúp gia chủ thực hiện nghi lễ đúng lời Phật dạy, mang lại bình an và phúc báu thực sự cho năm mới.
Thả cá chép vào giờ nào và ở đâu?
Việc thả cá chép (phóng sinh) nên được thực hiện tùy duyên, nhưng cần lưu ý:
1. Thời gian: Có thể thực hiện bất cứ lúc nào - trước, trong hay sau ngày 23 Tết đều được.
2. Địa điểm: Chọn môi trường sống phù hợp với cá, nơi ít người đánh bắt. Tránh thả cá ở nơi ô nhiễm hoặc thả từ trên cầu cao xuống khiến cá bị thương.
3. Cách thả: Hạ thấp xô/chậu sát mặt nước để cá tự bơi ra. Nếu vị trí thả cao so với mặt nước, hạ thấp xô/chậu nhất có thể, thả cá nhẹ nhàng.
Hiểu đúng về tục lệ thả cá chép theo lời Phật dạy
Dân gian thường quan niệm "cá chép hóa rồng" để đưa ông Táo về trời. Tuy nhiên, theo giáo lý đạo Phật, chúng ta nên hiểu sâu sắc hơn:
1. Quan niệm ông Công ông Táo cưỡi về trời đều không có cơ sở: Cá bơi dưới nước, còn ông Công ông Táo bay lên trời; nên cá chép không thể là phương tiện di chuyển được.
2. Thả cá chép là hành động phóng sinh: Thay vì xem cá là "phương tiện" di chuyển của ông Công ông Táo, hãy thả cá chép với ý nghĩa phóng sinh. Chúng ta có thể phóng sinh các loài vật khác nhau, không nhất thiết chỉ là cá chép.
3. Tri ân chư Thiên, chư Thần: Trong kinh Địa Tạng, Đức Phật dạy rằng có vô số vị thần cai quản những vùng đất, xóm làng,... Cho nên, vào dịp Tết, ta nên thực hiện truyền thống cúng ông Công ông Táo (chính là hướng cúng đến các vị chư Thiên, chư Thần, Long thần, Thổ địa) để tác phước hồi hướng, tạ ơn các vị đã hộ trì cho gia đình trong suốt năm vừa qua.
Cuối năm, phóng sinh và tri ân đến chư Thiên chư Thần sẽ mang đến phúc báu cùng những điều tốt đẹp trong năm mới. Như trong kinh Nhân quả, Đức Phật dạy:
“Đời xưa thương xót chúng sinh,
Phóng sinh thả cá cứu tình si mê,
Kiếp nay con cháu đề huề,
Hưởng thường ngũ phúc thọ bề như non”.
Hành động phóng sinh vào dịp cuối năm vẫn mang ý nghĩa tốt đẹp (ảnh minh họa)
Nguồn gốc phong tục thả cá chép ngày ông Táo
Tục thả cá chép ngày ông Công ông Táo có thể bắt nguồn từ truyền thuyết cá chép vượt vũ môn hóa rồng - loài vật có đủ kiên trì, nỗ lực để lên trời.
Tương truyền, thuở xưa, ông Trời giao việc hô mưa gọi gió cho loài rồng. Tuy nhiên, số lượng rồng quá ít khiến nhiều nơi rơi vào cảnh hạn hán.
Vì vậy, ông Trời giao cho vua Thủy Tề nhiệm vụ lựa chọn loài vật đủ sức có thể hóa rồng và tạo mưa. Sau nhiều thử thách, chỉ có một con cá chép đặc biệt, miệng ngậm ngọc, vượt qua vũ môn và hóa rồng thành công.
Từ đó, hình ảnh cá chép gắn liền với lễ tiễn ông Táo như một lời gửi gắm ước vọng về một năm mới tốt đẹp, vươn lên đời sống cao quý hơn cho gia đình.
Tuy nhiên, theo giáo lý đạo Phật, cách hiểu này của dân gian chưa đúng.
Dân gian quan niệm thả cá chép để cúng Thổ Công bởi chúng có thể hóa rồng bay lên trời (ảnh minh họa)
Khi thả cá chép khấn gì?
Chùa Ba Vàng xin gửi đến quý độc giả bài khấn phóng sinh qua đường link sau:
https://chuabavang.com/huong-dan-nghi-thuc-le-cung-phong-sinh-tai-nha-d2491.html
Trên đây là chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về ý nghĩa thả cá chép ngày ông Công ông Táo, giúp chúng ta hiểu và thực hành việc thả cá với ý nghĩa thiết thực hơn - đó là phóng sinh theo tinh thần từ bi của đạo Phật.
Chúc quý vị có một năm mới tràn đầy hạnh phúc và an lạc!
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống 🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
Phật Pháp và đời sống 🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
Phật Pháp và đời sống🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống 🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống🞄 27/12/2025
Xem chân gà là phong tục của người Việt dịp đầu năm, để dự đoán họa phúc,... của gia chủ trong năm. Theo Phật giáo, may rủi không phụ thuộc vào việc xem bói.
Phật Pháp và đời sống 🞄 27/12/2025
Xem chân gà là phong tục của người Việt dịp đầu năm, để dự đoán họa phúc,... của gia chủ trong năm. Theo Phật giáo, may rủi không phụ thuộc vào việc xem bói.
Phật Pháp và đời sống🞄 22/12/2025
Ngũ phúc là 5 loại phúc: mạnh khỏe, sống lâu; giàu có; gia đình hạnh phúc; danh thơm tiếng tốt; trí tuệ sáng suốt, thông minh.
Phật Pháp và đời sống 🞄 22/12/2025
Ngũ phúc là 5 loại phúc: mạnh khỏe, sống lâu; giàu có; gia đình hạnh phúc; danh thơm tiếng tốt; trí tuệ sáng suốt, thông minh.
Phật Pháp và đời sống🞄 22/12/2025
Lười biếng là chán nản, mệt mỏi, uể oải, ngại việc,... Tính lười gây cản trở sự thành công và ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Phật Pháp và đời sống 🞄 22/12/2025
Lười biếng là chán nản, mệt mỏi, uể oải, ngại việc,... Tính lười gây cản trở sự thành công và ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Phật Pháp và đời sống🞄 21/12/2025
Vọng tưởng là trạng thái khi chúng ta tập trung làm một việc gì đó, nhưng trong đầu bất chợt xuất hiện hình ảnh, suy nghĩ khác, không chủ động tác ý tạo ra.
Phật Pháp và đời sống 🞄 21/12/2025
Vọng tưởng là trạng thái khi chúng ta tập trung làm một việc gì đó, nhưng trong đầu bất chợt xuất hiện hình ảnh, suy nghĩ khác, không chủ động tác ý tạo ra.
Phật Pháp và đời sống🞄 20/12/2025
Những điều kiêng kỵ ngày Tết như kiêng quét nhà, kiêng mua dao,... là các quan niệm dân gian để tránh xui xẻo. Theo Phật giáo, kiêng kỵ những điều này không hết đen đủi.
Phật Pháp và đời sống 🞄 20/12/2025
Những điều kiêng kỵ ngày Tết như kiêng quét nhà, kiêng mua dao,... là các quan niệm dân gian để tránh xui xẻo. Theo Phật giáo, kiêng kỵ những điều này không hết đen đủi.
Phật Pháp và đời sống🞄 16/12/2025
Dân gian cho rằng, tam tai là ba tai họa xảy ra trong 3 năm liền nhau. Theo Phật giáo, quan niệm “tam tai” không chính xác, mà phúc họa là do nghiệp mỗi người.
Phật Pháp và đời sống 🞄 16/12/2025
Dân gian cho rằng, tam tai là ba tai họa xảy ra trong 3 năm liền nhau. Theo Phật giáo, quan niệm “tam tai” không chính xác, mà phúc họa là do nghiệp mỗi người.
Phật Pháp và đời sống🞄 16/11/2025
Tô vẽ, khắc họa, đắp tượng Đức Phật xuất phát từ tâm tôn kính thì sẽ được vô lượng phước lành.
Phật Pháp và đời sống 🞄 16/11/2025
Tô vẽ, khắc họa, đắp tượng Đức Phật xuất phát từ tâm tôn kính thì sẽ được vô lượng phước lành.
Phật Pháp và đời sống🞄 04/10/2025
Tết Trung thu khởi nguồn từ đời sống nông nghiệp lúa nước, khi tháng 8 mùa vụ kết thúc, người dân quây quần ngắm trăng, vui chơi, thưởng nguyệt.
Phật Pháp và đời sống 🞄 04/10/2025
Tết Trung thu khởi nguồn từ đời sống nông nghiệp lúa nước, khi tháng 8 mùa vụ kết thúc, người dân quây quần ngắm trăng, vui chơi, thưởng nguyệt.
Phật Pháp và đời sống🞄 03/10/2025
Những bài hát trung thu mới và ý nghĩa nhất sẽ liên tục được cập nhật trong bài viết này. Kính mời quý độc giả cùng lắng nghe và thưởng thức!
Phật Pháp và đời sống 🞄 03/10/2025
Những bài hát trung thu mới và ý nghĩa nhất sẽ liên tục được cập nhật trong bài viết này. Kính mời quý độc giả cùng lắng nghe và thưởng thức!
Phật Pháp và đời sống🞄 18/9/2025
Chú Đại Bi là một trong những bài chú được trì tụng rộng rãi. Tuy nhiên, nhiều người còn hiểu sai khiến thực hành chưa được lợi ích.
Phật Pháp và đời sống 🞄 18/9/2025
Chú Đại Bi là một trong những bài chú được trì tụng rộng rãi. Tuy nhiên, nhiều người còn hiểu sai khiến thực hành chưa được lợi ích.
Phật Pháp và đời sống🞄 31/8/2025
Nhiều người quan niệm, bốc bát hương bản mệnh là gửi gắm mạng sống của mình cho các vị Thần, giúp thọ mạng kéo dài. Tuy nhiên, theo đạo Phật, việc này là sai.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/8/2025
Nhiều người quan niệm, bốc bát hương bản mệnh là gửi gắm mạng sống của mình cho các vị Thần, giúp thọ mạng kéo dài. Tuy nhiên, theo đạo Phật, việc này là sai.
Phật Pháp và đời sống🞄 31/8/2025
Cầu siêu đúng chuẩn nghi thức Phật giáo là việc thiết thực giúp cho người làm lễ được tăng trưởng phúc báu và người mất được siêu sinh, tái sinh về cõi lành.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/8/2025
Cầu siêu đúng chuẩn nghi thức Phật giáo là việc thiết thực giúp cho người làm lễ được tăng trưởng phúc báu và người mất được siêu sinh, tái sinh về cõi lành.
