Ngày 26/12/2025
Thả cá chép đưa ông Táo về trời: Hiểu đúng nguồn gốc, tránh làm sai
Ngày 26/12/2025
Mục lục [Hiện]
Thả cá chép vào ngày ông Công ông Táo là phong tục lâu đời của người Việt vào dịp 23 tháng Chạp. Dưới góc nhìn Phật giáo, hành động này không phải là gửi phương tiện cho các vị thần, mà ý nghĩa sâu sắc nhất chính là thực hành phóng sinh, nuôi dưỡng lòng từ bi. Việc hiểu đúng bản chất sẽ giúp gia chủ thực hiện nghi lễ đúng lời Phật dạy, mang lại bình an và phúc báu thực sự cho năm mới.
Thả cá chép vào giờ nào và ở đâu?
Việc thả cá chép (phóng sinh) nên được thực hiện tùy duyên, nhưng cần lưu ý:
1. Thời gian: Có thể thực hiện bất cứ lúc nào - trước, trong hay sau ngày 23 Tết đều được.
2. Địa điểm: Chọn môi trường sống phù hợp với cá, nơi ít người đánh bắt. Tránh thả cá ở nơi ô nhiễm hoặc thả từ trên cầu cao xuống khiến cá bị thương.
3. Cách thả: Hạ thấp xô/chậu sát mặt nước để cá tự bơi ra. Nếu vị trí thả cao so với mặt nước, hạ thấp xô/chậu nhất có thể, thả cá nhẹ nhàng.
Hiểu đúng về tục lệ thả cá chép theo lời Phật dạy
Dân gian thường quan niệm "cá chép hóa rồng" để đưa ông Táo về trời. Tuy nhiên, theo giáo lý đạo Phật, chúng ta nên hiểu sâu sắc hơn:
1. Quan niệm ông Công ông Táo cưỡi về trời đều không có cơ sở: Cá bơi dưới nước, còn ông Công ông Táo bay lên trời; nên cá chép không thể là phương tiện di chuyển được.
2. Thả cá chép là hành động phóng sinh: Thay vì xem cá là "phương tiện" di chuyển của ông Công ông Táo, hãy thả cá chép với ý nghĩa phóng sinh. Chúng ta có thể phóng sinh các loài vật khác nhau, không nhất thiết chỉ là cá chép.
3. Tri ân chư Thiên, chư Thần: Trong kinh Địa Tạng, Đức Phật dạy rằng có vô số vị thần cai quản những vùng đất, xóm làng,... Cho nên, vào dịp Tết, ta nên thực hiện truyền thống cúng ông Công ông Táo (chính là hướng cúng đến các vị chư Thiên, chư Thần, Long thần, Thổ địa) để tác phước hồi hướng, tạ ơn các vị đã hộ trì cho gia đình trong suốt năm vừa qua.
Cuối năm, phóng sinh và tri ân đến chư Thiên chư Thần sẽ mang đến phúc báu cùng những điều tốt đẹp trong năm mới. Như trong kinh Nhân quả, Đức Phật dạy:
“Đời xưa thương xót chúng sinh,
Phóng sinh thả cá cứu tình si mê,
Kiếp nay con cháu đề huề,
Hưởng thường ngũ phúc thọ bề như non”.
Hành động phóng sinh vào dịp cuối năm vẫn mang ý nghĩa tốt đẹp (ảnh minh họa)
Nguồn gốc phong tục thả cá chép ngày ông Táo
Tục thả cá chép ngày ông Công ông Táo có thể bắt nguồn từ truyền thuyết cá chép vượt vũ môn hóa rồng - loài vật có đủ kiên trì, nỗ lực để lên trời.
Tương truyền, thuở xưa, ông Trời giao việc hô mưa gọi gió cho loài rồng. Tuy nhiên, số lượng rồng quá ít khiến nhiều nơi rơi vào cảnh hạn hán.
Vì vậy, ông Trời giao cho vua Thủy Tề nhiệm vụ lựa chọn loài vật đủ sức có thể hóa rồng và tạo mưa. Sau nhiều thử thách, chỉ có một con cá chép đặc biệt, miệng ngậm ngọc, vượt qua vũ môn và hóa rồng thành công.
Từ đó, hình ảnh cá chép gắn liền với lễ tiễn ông Táo như một lời gửi gắm ước vọng về một năm mới tốt đẹp, vươn lên đời sống cao quý hơn cho gia đình.
Tuy nhiên, theo giáo lý đạo Phật, cách hiểu này của dân gian chưa đúng.
Dân gian quan niệm thả cá chép để cúng Thổ Công bởi chúng có thể hóa rồng bay lên trời (ảnh minh họa)
Khi thả cá chép khấn gì?
Chùa Ba Vàng xin gửi đến quý độc giả bài khấn phóng sinh qua đường link sau:
https://chuabavang.com/huong-dan-nghi-thuc-le-cung-phong-sinh-tai-nha-d2491.html
Trên đây là chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về ý nghĩa thả cá chép ngày ông Công ông Táo, giúp chúng ta hiểu và thực hành việc thả cá với ý nghĩa thiết thực hơn - đó là phóng sinh theo tinh thần từ bi của đạo Phật.
Chúc quý vị có một năm mới tràn đầy hạnh phúc và an lạc!
Phật Pháp và đời sống🞄 21/02/2026
Việc mua vàng vào ngày vía Thần Tài không thực sự mang đến tài lộc. Đức Phật dạy: Để có được nhiều tài lộc, ta nên tu tập, giữ giới và làm các việc bố thí.
Phật Pháp và đời sống 🞄 21/02/2026
Việc mua vàng vào ngày vía Thần Tài không thực sự mang đến tài lộc. Đức Phật dạy: Để có được nhiều tài lộc, ta nên tu tập, giữ giới và làm các việc bố thí.
Phật Pháp và đời sống🞄 13/02/2026
Khi mùa Xuân gõ cửa, những bản nhạc Tết lại rộn ràng khiến cho ngày xuân trở nên ấm áp, mang màu sắc tươi sáng của ngày đoàn viên đầy ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống 🞄 13/02/2026
Khi mùa Xuân gõ cửa, những bản nhạc Tết lại rộn ràng khiến cho ngày xuân trở nên ấm áp, mang màu sắc tươi sáng của ngày đoàn viên đầy ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống🞄 12/02/2026
Lễ tạ đất là nghi thức thể hiện lòng tri ân đối với các vị chư Thần đã bảo hộ gia đình bình an suốt một năm và mong cầu được hộ trì trong năm mới.
Phật Pháp và đời sống 🞄 12/02/2026
Lễ tạ đất là nghi thức thể hiện lòng tri ân đối với các vị chư Thần đã bảo hộ gia đình bình an suốt một năm và mong cầu được hộ trì trong năm mới.
Phật Pháp và đời sống🞄 02/02/2026
"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" là nét đẹp văn hóa nhắc nhở về sự tiết kiệm và gắn kết tình cảm gia đình.
Phật Pháp và đời sống 🞄 02/02/2026
"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" là nét đẹp văn hóa nhắc nhở về sự tiết kiệm và gắn kết tình cảm gia đình.
Phật Pháp và đời sống🞄 01/02/2026
Mỗi khi đi chùa, nhiều người thường băn khoăn về những điều kiêng kỵ vì sợ phạm vào sai lầm. Dưới đây là 6 lưu ý quan trọng cho người đi lễ chùa.
Phật Pháp và đời sống 🞄 01/02/2026
Mỗi khi đi chùa, nhiều người thường băn khoăn về những điều kiêng kỵ vì sợ phạm vào sai lầm. Dưới đây là 6 lưu ý quan trọng cho người đi lễ chùa.
Bài viết Phật giáo🞄 21/01/2026
Ông Công ông Táo thực chất là chư Thiên, chư Thần hộ trì. Đạo Phật dạy cách cúng ông Công ông Táo để được gia hộ, tăng phúc lộc.
Bài viết Phật giáo 🞄 21/01/2026
Ông Công ông Táo thực chất là chư Thiên, chư Thần hộ trì. Đạo Phật dạy cách cúng ông Công ông Táo để được gia hộ, tăng phúc lộc.
Phật Pháp và đời sống🞄 16/01/2026
Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.
Phật Pháp và đời sống 🞄 16/01/2026
Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.
Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026
Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.
Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026
Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.
Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026
Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.
Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026
Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.
Bài viết Phật giáo🞄 12/01/2026
Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.
Bài viết Phật giáo 🞄 12/01/2026
Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.
Phật Pháp và đời sống🞄 08/01/2026
Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.
Phật Pháp và đời sống 🞄 08/01/2026
Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.
Phật Pháp và đời sống🞄 06/01/2026
Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.
Phật Pháp và đời sống 🞄 06/01/2026
Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống 🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
Phật Pháp và đời sống 🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
