Phật dạy khi bị người khác nói xấu - Cách ứng xử để tránh tổn thương
17/7/2024
Việc bị nói xấu không chỉ gây ra cảm xúc tiêu cực, sự tổn thương đối với một cá nhân, mà vô tình khiến một tập thể trở nên mất đoàn kết.
17/7/2024
Mục lục [Ẩn]
Cuộc đời chúng ta không có gì là toàn vẹn. Cho nên, chúng ta không thể cấm những người xung quanh nói xấu sau lưng, hay đưa ra những quan điểm cá nhân của mình.
Tuy nhiên, việc bị nói xấu không chỉ gây ra cảm xúc tiêu cực, sự tổn thương đối với một cá nhân, mà vô tình khiến một tập thể trở nên mất đoàn kết.
Nhiều người lựa chọn cách im lặng, hoặc phản kháng một cách gay gắt. Vậy với cách nhìn của đạo Phật, thì nguyên nhân bị nói xấu là gì và cách ứng xử khi bị nói xấu như thế nào cho khéo léo? Hãy cũng theo dõi bài viết dưới đây nhé!
Nguyên nhân của việc bị nói xấu sau lưng
Như trong kinh Sám hối thập ác, có đoạn:
“Thân, miệng, ý sinh ra mọi tội
Suy cho cùng đều bởi sáu căn”.
Chúng ta đang sống trong dòng chảy của nhân duyên và nghiệp quả. Trong đạo Phật, môi trường sống gọi là y báo, con người chúng ta là chính báo. Chính báo và y báo có quan hệ mật thiết với nhau. Chúng ta mắt nhìn, tai nghe thấy gì; hay mũi ngửi, lưỡi nếm những gì thì đều là y báo, là cảnh duyên.
Do đó, có những người sinh ra với sáu căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) đều thấy được cảnh đẹp đẽ, êm ái, dễ chịu. Đây gọi là duyên phước của họ.
Sáu căn của chúng ta thọ hưởng điều gì đều là duyên nghiệp của mình. Việc chúng ta bị nói xấu, bị người khác đối xử không chân thật với mình cũng có thể do nhân quả sinh ra.
Việc bị nói xấu là điều chắc chắn sẽ có trong cuộc đời (ảnh minh họa)
Làm gì khi bị nói xấu?
Chúng ta cần nhận định việc bị nói xấu, sỉ nhục là đúng hay sai, là thiện hay ác, có lợi hay không có lợi cho bản thân. Cụ thể như sau:
1. Trường hợp người nói xấu nói đúng sự thật
Nếu nói đúng sự thật vì bản thân có việc làm sai trái; thì chúng ta phải chấp nhận lỗi sai, hoan hỷ tiếp nhận và sửa đổi, tu dưỡng, hoàn thiện bản thân để được tốt đẹp hơn. Tất nhiên, có những điều cả xã hội phê phán chưa chắc đã đúng.
Như trong kinh Chánh tín, Đức Phật có dạy: “Này các Ka-la-ma, chớ vội tin vì nghe truyền thuyết, chớ vội tin vì theo truyền thống, chớ vội tin vì được kinh điển truyền tụng, chớ vội tin vì lý luận siêu hình, chớ vội tin vì đúng theo một lập trường, chớ vội tin vì phù hợp với định kiến, chớ vội tin vì xuất phát từ nơi có uy quyền và chớ vội tin vì vị Sa-môn nói ra những lời ấy là bậc đạo sư của mình”.
Cho nên, chúng ta cần bình tâm xem lại các việc của mình. Việc làm đúng là việc giúp có lợi xét theo Pháp của Đức Phật, đem lại lợi ích cho chúng sinh, không gây khổ cho mình, cho người; việc làm đó được an lạc, đi đến giác ngộ và giải thoát.
2. Trường hợp người nói xấu nói sai sự thật
Trong kinh Phạm Võng, Trường Bộ Kinh, kinh Nikaya do Hòa thượng Thích Minh Châu Việt dịch, Đức Phật dạy các Tỷ - Kheo: “Này các Tỷ-kheo, khi có người hủy báng Ta, hủy báng Pháp hay hủy báng Tăng, các ngươi phải nói rõ những điểm không đúng sự thật là không đúng sự thật: - "Như thế này, điểm này không đúng sự thật; như thế này, điểm này không chính xác; việc này không có giữa chúng tôi; việc này không xảy ra giữa chúng tôi.
Cho nên, ở thế gian cũng vậy; nếu bị nói xấu, sỉ nhục là sai, không đúng sự thật, không có căn cứ; thì chúng ta có quyền được lên tiếng. Nếu họ vẫn tiếp tục làm, chúng ta có thể nhờ đến sự can thiệp của Pháp luật.
Ngoài ra, chúng ta phải tập an nhẫn, nhẫn nại để vượt qua những nhân duyên trong cuộc sống.
Chúng ta cần chân thành sám hối; phát nguyện tu tập để chuyển hóa nhân quả; tập tu tâm khiêm hạ, sống chân thành với mọi người.
Tập sống chân thành, khiêm hạ với mọi người xung quanh (ảnh minh họa)
Qua những lời dạy, cách ứng xử khi bị người khác nói xấu sau lưng, mong rằng các bạn sẽ có những quyết định, tư duy đúng đắn để mối quan hệ trở nên tốt đẹp hơn.
Phật Pháp và đời sống🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống 🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống🞄 27/12/2025
Xem chân gà là phong tục của người Việt dịp đầu năm, để dự đoán họa phúc,... của gia chủ trong năm. Theo Phật giáo, may rủi không phụ thuộc vào việc xem bói.
Phật Pháp và đời sống 🞄 27/12/2025
Xem chân gà là phong tục của người Việt dịp đầu năm, để dự đoán họa phúc,... của gia chủ trong năm. Theo Phật giáo, may rủi không phụ thuộc vào việc xem bói.
Phật Pháp và đời sống🞄 26/12/2025
Chúng ta có thể thả cá chép tùy duyên, bất cứ lúc nào; không nhất thiết phải vào ngày 23 Tết.
Phật Pháp và đời sống 🞄 26/12/2025
Chúng ta có thể thả cá chép tùy duyên, bất cứ lúc nào; không nhất thiết phải vào ngày 23 Tết.
Phật Pháp và đời sống🞄 22/12/2025
Ngũ phúc là 5 loại phúc: mạnh khỏe, sống lâu; giàu có; gia đình hạnh phúc; danh thơm tiếng tốt; trí tuệ sáng suốt, thông minh.
Phật Pháp và đời sống 🞄 22/12/2025
Ngũ phúc là 5 loại phúc: mạnh khỏe, sống lâu; giàu có; gia đình hạnh phúc; danh thơm tiếng tốt; trí tuệ sáng suốt, thông minh.
Phật Pháp và đời sống🞄 22/12/2025
Lười biếng là chán nản, mệt mỏi, uể oải, ngại việc,... Tính lười gây cản trở sự thành công và ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Phật Pháp và đời sống 🞄 22/12/2025
Lười biếng là chán nản, mệt mỏi, uể oải, ngại việc,... Tính lười gây cản trở sự thành công và ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Phật Pháp và đời sống🞄 21/12/2025
Vọng tưởng là trạng thái khi chúng ta tập trung làm một việc gì đó, nhưng trong đầu bất chợt xuất hiện hình ảnh, suy nghĩ khác, không chủ động tác ý tạo ra.
Phật Pháp và đời sống 🞄 21/12/2025
Vọng tưởng là trạng thái khi chúng ta tập trung làm một việc gì đó, nhưng trong đầu bất chợt xuất hiện hình ảnh, suy nghĩ khác, không chủ động tác ý tạo ra.
Phật Pháp và đời sống🞄 20/12/2025
Những điều kiêng kỵ ngày Tết như kiêng quét nhà, kiêng mua dao,... là các quan niệm dân gian để tránh xui xẻo. Theo Phật giáo, kiêng kỵ những điều này không hết đen đủi.
Phật Pháp và đời sống 🞄 20/12/2025
Những điều kiêng kỵ ngày Tết như kiêng quét nhà, kiêng mua dao,... là các quan niệm dân gian để tránh xui xẻo. Theo Phật giáo, kiêng kỵ những điều này không hết đen đủi.
Phật Pháp và đời sống🞄 16/12/2025
Dân gian cho rằng, tam tai là ba tai họa xảy ra trong 3 năm liền nhau. Theo Phật giáo, quan niệm “tam tai” không chính xác, mà phúc họa là do nghiệp mỗi người.
Phật Pháp và đời sống 🞄 16/12/2025
Dân gian cho rằng, tam tai là ba tai họa xảy ra trong 3 năm liền nhau. Theo Phật giáo, quan niệm “tam tai” không chính xác, mà phúc họa là do nghiệp mỗi người.
Phật Pháp và đời sống🞄 16/11/2025
Tô vẽ, khắc họa, đắp tượng Đức Phật xuất phát từ tâm tôn kính thì sẽ được vô lượng phước lành.
Phật Pháp và đời sống 🞄 16/11/2025
Tô vẽ, khắc họa, đắp tượng Đức Phật xuất phát từ tâm tôn kính thì sẽ được vô lượng phước lành.
Phật Pháp và đời sống🞄 04/10/2025
Tết Trung thu khởi nguồn từ đời sống nông nghiệp lúa nước, khi tháng 8 mùa vụ kết thúc, người dân quây quần ngắm trăng, vui chơi, thưởng nguyệt.
Phật Pháp và đời sống 🞄 04/10/2025
Tết Trung thu khởi nguồn từ đời sống nông nghiệp lúa nước, khi tháng 8 mùa vụ kết thúc, người dân quây quần ngắm trăng, vui chơi, thưởng nguyệt.
Phật Pháp và đời sống🞄 03/10/2025
Những bài hát trung thu mới và ý nghĩa nhất sẽ liên tục được cập nhật trong bài viết này. Kính mời quý độc giả cùng lắng nghe và thưởng thức!
Phật Pháp và đời sống 🞄 03/10/2025
Những bài hát trung thu mới và ý nghĩa nhất sẽ liên tục được cập nhật trong bài viết này. Kính mời quý độc giả cùng lắng nghe và thưởng thức!
Phật Pháp và đời sống🞄 18/9/2025
Chú Đại Bi là một trong những bài chú được trì tụng rộng rãi. Tuy nhiên, nhiều người còn hiểu sai khiến thực hành chưa được lợi ích.
Phật Pháp và đời sống 🞄 18/9/2025
Chú Đại Bi là một trong những bài chú được trì tụng rộng rãi. Tuy nhiên, nhiều người còn hiểu sai khiến thực hành chưa được lợi ích.
Phật Pháp và đời sống🞄 31/8/2025
Nhiều người quan niệm, bốc bát hương bản mệnh là gửi gắm mạng sống của mình cho các vị Thần, giúp thọ mạng kéo dài. Tuy nhiên, theo đạo Phật, việc này là sai.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/8/2025
Nhiều người quan niệm, bốc bát hương bản mệnh là gửi gắm mạng sống của mình cho các vị Thần, giúp thọ mạng kéo dài. Tuy nhiên, theo đạo Phật, việc này là sai.
Phật Pháp và đời sống🞄 31/8/2025
Cầu siêu đúng chuẩn nghi thức Phật giáo là việc thiết thực giúp cho người làm lễ được tăng trưởng phúc báu và người mất được siêu sinh, tái sinh về cõi lành.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/8/2025
Cầu siêu đúng chuẩn nghi thức Phật giáo là việc thiết thực giúp cho người làm lễ được tăng trưởng phúc báu và người mất được siêu sinh, tái sinh về cõi lành.
Phật Pháp và đời sống🞄 30/8/2025
Chúng ta không chỉ có cha mẹ hiện kiếp đời này mà còn có cha mẹ nhiều kiếp trước.Nhiều người con tuy mang tâm hiếu nhưng chưa biết cách báo hiếu cha mẹ...
Phật Pháp và đời sống 🞄 30/8/2025
Chúng ta không chỉ có cha mẹ hiện kiếp đời này mà còn có cha mẹ nhiều kiếp trước.Nhiều người con tuy mang tâm hiếu nhưng chưa biết cách báo hiếu cha mẹ...
Phật Pháp và đời sống🞄 29/8/2025
Hướng dẫn cách cúng cô hồn tháng 7 đúng chuẩn nghi thức Phật giáo giúp hương linh được an ổn, siêu thoát; gia chủ được bình an, tăng phước lành.
Phật Pháp và đời sống 🞄 29/8/2025
Hướng dẫn cách cúng cô hồn tháng 7 đúng chuẩn nghi thức Phật giáo giúp hương linh được an ổn, siêu thoát; gia chủ được bình an, tăng phước lành.
Phật Pháp và đời sống🞄 24/8/2025
Chúng ta nên chân thật sám hối các tội lỗi đã gây tạo từ quá khứ, phát nguyện tu hành sửa đổi thân tâm,... để khi cầu nguyện, niệm Phật được các Ngài gia hộ.
Phật Pháp và đời sống 🞄 24/8/2025
Chúng ta nên chân thật sám hối các tội lỗi đã gây tạo từ quá khứ, phát nguyện tu hành sửa đổi thân tâm,... để khi cầu nguyện, niệm Phật được các Ngài gia hộ.
