Nhẫn nhục là gì? Cách thực hành đức nhẫn để cuộc sống bình an hơn
01/01/2025
Nhẫn nhục là chịu đựng đau khổ, thóa mạ hay chê trách. Tuy nhiên, theo đạo Phật, người biết nhẫn là người có sức mạnh, làm chủ được thân và tâm.
01/01/2025
Mục lục [Ẩn]
- Nhẫn nhục nghĩa là gì?
- Người nhẫn nhục có phải là nhu nhược không?
- Lợi ích của việc rèn luyện hạnh nhẫn nhục
- 1. Giúp dễ dàng thông cảm, mở rộng tâm yêu thương với tất cả mọi người
- 2. Gia đình được hạnh phúc, ấm êm
- 3. Nhẫn nhục giúp tôi luyện ý chí, vượt qua khó khăn
- Làm thế nào để thực hành hạnh nhẫn nhục?
- 1. Suy nghĩ kỹ trước khi nói
- 2. Tập nhẫn với sáu căn, với tâm của mình
Nhiều người cho rằng, “nhẫn là nhục” hoặc nhẫn nhục chỉ khiến kẻ mạnh có thêm cơ hội lấn át kẻ yếu. Tuy nhiên, theo quan điểm của đạo Phật, chúng ta nhẫn để đạt được mục đích cao cả thì không phải là hèn kém; mà sẽ giúp cho cuộc sống hạnh phúc, ấm êm hơn.
Vậy nhẫn nhục là gì? Rèn luyện đức nhẫn thế nào để cuộc sống được bình an, vui vẻ? Hãy cùng tìm câu trả lời trong bài viết dưới đây.
Nhẫn nhục nghĩa là gì?
Nhẫn không chỉ đơn thuần là chịu đựng, mà là sự chịu đựng có ý thức để vượt qua; chịu đựng những điều trái ý, nghịch lòng, sự khó khăn, đau khổ. Tức là, chúng ta ý thức được, điều này là khó khổ, ý thức được chúng ta đang kham nhẫn nó và vượt qua; thì đó mới được gọi là nhẫn.
Ví dụ con vật đã chết, dù có ai đánh vào thân xác nó, nó cũng không phản ứng lại; đó không thể gọi là nhẫn.
Còn nhục là những điều sỉ nhục, nhục mạ; sự hèn kém, hổ thẹn,... Như vậy, nhẫn nhục là chịu đựng sự đau khổ, những lời thóa mạ, chê trách, hay những điều trái ý, nghịch lòng.
Người nhẫn nhục có phải là nhu nhược không?
Theo quan điểm đạo Phật, nhẫn nhục không phải là biểu hiện của sự yếu đuối hay nhu nhược.
Trong kinh Di Giáo, Đức Phật dạy: “Nhẫn nhục là đức tính mà trì giới với khổ hạnh cũng chẳng bì kịp. Người có thể nhẫn nhục mới đáng gọi là bậc đại nhân có sức mạnh. Như người chẳng thể vui lòng nhận lời mắng chửi độc ác như uống nước cam lộ, thì chẳng thể gọi là bậc trí huệ đã nhập đạo”.
Cho nên, người nhẫn nhục được thì mới là người có sức mạnh; chịu được sự mắng chửi giống như uống nước cam lộ thì mới có trí tuệ nhập đạo. Người đó cũng là người làm chủ được thân và tâm. Ví dụ, khi bị mắng chửi, nhục mạ, người đó phải làm chủ được tâm sân giận; chứ không chọn cách đánh người. Trong kinh Pháp Cú, Đức Phật dạy: “Nhẫn nhục là đệ nhất đạo”; đặc biệt là đối với người xuất gia.
Tuy nhiên, chúng ta cần phân biệt rõ, nhẫn để diệt trừ tham, sân, si khác với nhẫn để thỏa mãn tham, sân, si hay sự kiêu mạn. Bởi trong cuộc sống, nhiều người còn nhẫn bằng tâm bất thiện như tham lam với ngũ dục; sân giận, thù hằn, si mê, tà kiến mà nhẫn.
Ví dụ, khi bị mắng chửi, nếu tỏ thái độ xem thường mà im lặng; đó là vì kiêu mạn mà nhẫn. Hoặc nhiều người vì sân mà nhẫn, nhẫn để báo thù về sau.
Lợi ích của việc rèn luyện hạnh nhẫn nhục
1. Giúp dễ dàng thông cảm, mở rộng tâm yêu thương với tất cả mọi người
Khi tức giận, nổi nóng, mọi người thường dễ bất hòa, dẫn đến giận dỗi hay hiểu lầm nhau. Những lúc như vậy, chúng ta nên nhẫn nại để mọi việc được êm ả. Từ đó, chúng ta sẽ thấu hiểu được nguyên nhân của các vấn đề, hiểu được tại sao người này, người kia bị khó chịu trong tâm.
Ví dụ, một người có thể nặng lời với chúng ta nhưng không phải vì hiềm khích, mà do họ đang chịu đựng căng thẳng từ hoàn cảnh riêng.
Cho nên, nhẫn nại và hiểu được như vậy rồi, chúng ta dễ dàng thông cảm, yêu thương và hỷ xả cho nhau. Người rèn luyện đức nhẫn sẽ mang lại bình an cho bản thân và mọi người.
2. Gia đình được hạnh phúc, ấm êm
Đối với gia đình, nếu muốn hạnh phúc, êm ấm, vợ chồng cần nhẫn nhịn nhau. Ví dụ, nếu người chồng giận, người vợ nên bớt lời.
Không chỉ vợ chồng, anh em trong gia đình cũng cần thực hành nhẫn nhịn, kính trên nhường dưới.
Ví dụ: Đối với bậc trên, nếu xem thường, không kính trọng - tức là chúng ta không nhẫn. Còn với người dưới, nếu không biết nhường nhịn, hy sinh, bao dung thì đó cũng chưa phải thực hành đức nhẫn.
Nhẫn nại sẽ giúp gia đình trở nên hạnh phúc hơn (ảnh minh họa)
3. Nhẫn nhục giúp tôi luyện ý chí, vượt qua khó khăn
Nhẫn nại sẽ giúp tôi luyện ý chí và rèn luyện tâm của mình. Có những người tự chọn làm những việc khó để rèn luyện hạnh nhẫn nhục của bản thân. Ví dụ như Bác Hồ tập leo núi để rèn luyện ý chí của mình.
Cho nên, muốn có ý chí, sức mạnh; chúng ta phải nhẫn nhục, chịu đựng. Với những người đã từng nhẫn chịu, khi gặp cảnh khổ, họ sẽ không bị ảnh hưởng nữa; vì họ đã từng vượt qua thử thách đó.
Làm thế nào để thực hành hạnh nhẫn nhục?
1. Suy nghĩ kỹ trước khi nói
Khi đang tức giận, chúng ta cần từ từ, suy xét xem lời nói hiện tại có ích gì cho sự việc này không, nói như vậy có đạt hiệu quả hay không.
Bởi khi tâm còn sân hận, dù ý kiến có đúng, thì lời nói đó cũng không đạt hiệu quả, đối tượng nghe vẫn khó tiếp thu. Cho nên, trước khi đưa ra góp ý, chúng ta nên lắng lại để tâm được bình an, thanh tịnh, không còn tức giận, khó chịu.
Nếu góp ý trong tâm còn sân giận, không nhẫn nại, thì sẽ khiến chuyện nhỏ thành to; mang lại buồn khổ cho chính bản thân và mọi người.
Xem thêm: 03 cách ứng dụng Phật Pháp để kiên nhẫn hơn
2. Tập nhẫn với sáu căn, với tâm của mình
Trong đạo Phật, chúng ta cần tập nhẫn để diệt trừ tâm tham, sân, si, kiêu mạn; tập nhẫn với tâm và sáu căn của mình.
Khi tâm khởi ham muốn, chúng ta không được làm theo nó, tức là nhẫn chịu. Ví dụ, giết người, cướp của, đam mê sắc dục là do lòng tham. Khi không nhẫn chịu được lòng tham, chúng ta sẽ bị phạm tội.
Bởi vậy, chúng ta cần nhẫn từ trong tâm, sau đó nhẫn đến ra bên ngoài thân; như vậy được gọi là thân nhẫn. Thân nhẫn là dừng lại được những hành vi của mình.
Hoặc khi muốn giật lấy đồ của người khác, chúng ta dừng được hành động đó. Đây chính là bước nhẫn đầu tiên (nhẫn ở thân). Tuy nhiên, trong tâm có thể vẫn còn hậm hực, tiếc nuối. Nếu tiếp tục dừng lại hành động cho đến khi tâm hậm hực lắng xuống, đó gọi là nhẫn trong tâm.
Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần tập nhẫn ở miệng. Thông thường, nếu không biết nhẫn, chúng ta dễ dàng buông lời cãi vã, mắng chửi nhau khi trái ý. Khi đó, chúng ta không cãi, không nói tục nữa; đó gọi là nhẫn cái miệng.
Khi rèn luyện tâm trở nên lắng dịu - đó là nhẫn đến tận trong tâm (ảnh minh họa)
Ngoài ra, chúng ta cần nhẫn với cả sáu căn: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý. Ví dụ:
+ Nhẫn với mắt: Khi nhìn thấy sắc đẹp, đồ vật đẹp, tâm chúng ta dễ khởi lên ham muốn, thích thú. Khi đó, chúng ta nhẫn nại, không chiều theo ham muốn, đó gọi là nhẫn với mắt. Và ngược lại, khi mắt thấy những điều trái ý, đồ vật xấu; chúng ta khởi tâm sân giận, khởi suy nghĩ muốn hủy hoại nó. Những lúc như vậy, chúng ta phải nhẫn, dừng lại tâm sân để không khởi ý ác. Đó chính là nhẫn nơi con mắt.
+ Nhẫn với tai: Khi nghe thấy những lời khen, chúng ta thường khởi tâm ham thích. Lúc đó, chúng ta cũng cần phải nhẫn. Bởi cũng có nhiều lời khen không biết có đúng hay không. Nếu nhận lời khen đó, chúng ta sẽ bị tự đắc. Cho nên, khi nhận được lời khen, chúng ta phải tự mình xét xem nó có đúng với mình hay không; từ đó nhẫn nại để điều phục tâm kiêu mạn. Đó gọi là nhẫn ở lỗ tai.
Cho nên, mỗi chúng ta phải nhẫn khi sáu căn tiếp xúc với sáu trần; từ đó sẽ giúp diệt trừ được tâm tham dục, tâm sân hận, kiêu mạn và si mê.
Trên đây là nội dung tóm tắt từ bài giảng “Hạnh nhẫn nhục với người tu Phật” của Thầy Thích Trúc Thái Minh. Từ đó, chúng ta hiểu rằng, hạnh nhẫn nhục không tiêu cực như nhiều người hiểu lầm; trái lại còn giúp bảo vệ mối quan hệ, giúp cuộc sống bình an và hạnh phúc hơn.
Bài viết Phật giáo🞄 21/01/2026
Ông Công ông Táo thực chất là chư Thiên, chư Thần hộ trì. Đạo Phật dạy cách cúng ông Công ông Táo để được gia hộ, tăng phúc lộc.
Bài viết Phật giáo 🞄 21/01/2026
Ông Công ông Táo thực chất là chư Thiên, chư Thần hộ trì. Đạo Phật dạy cách cúng ông Công ông Táo để được gia hộ, tăng phúc lộc.
Phật Pháp và đời sống🞄 16/01/2026
Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.
Phật Pháp và đời sống 🞄 16/01/2026
Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.
Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026
Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.
Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026
Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.
Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026
Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.
Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026
Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.
Bài viết Phật giáo🞄 12/01/2026
Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.
Bài viết Phật giáo 🞄 12/01/2026
Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.
Phật Pháp và đời sống🞄 08/01/2026
Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.
Phật Pháp và đời sống 🞄 08/01/2026
Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.
Phật Pháp và đời sống🞄 06/01/2026
Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.
Phật Pháp và đời sống 🞄 06/01/2026
Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống 🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
Phật Pháp và đời sống 🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
Phật Pháp và đời sống🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống 🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống🞄 27/12/2025
Xem chân gà là phong tục của người Việt dịp đầu năm, để dự đoán họa phúc,... của gia chủ trong năm. Theo Phật giáo, may rủi không phụ thuộc vào việc xem bói.
Phật Pháp và đời sống 🞄 27/12/2025
Xem chân gà là phong tục của người Việt dịp đầu năm, để dự đoán họa phúc,... của gia chủ trong năm. Theo Phật giáo, may rủi không phụ thuộc vào việc xem bói.
Phật Pháp và đời sống🞄 26/12/2025
Chúng ta có thể thả cá chép tùy duyên, bất cứ lúc nào; không nhất thiết phải vào ngày 23 Tết.
Phật Pháp và đời sống 🞄 26/12/2025
Chúng ta có thể thả cá chép tùy duyên, bất cứ lúc nào; không nhất thiết phải vào ngày 23 Tết.
