Vô cảm: 2 cách khắc phục giúp cuộc sống được hạnh phúc, an vui
14/12/2024
Vô cảm là gì? Tại sao con người ngày càng vô cảm? Hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân và khắc phục để sống tích cực, ý nghĩa hơn.
14/12/2024
Mục lục [Ẩn]
Xã hội ngày càng phát triển, nhưng đáng buồn thay, nhiều người cũng dần trở nên vô cảm, thờ ơ hơn. Có những vụ tai nạn thương tâm xảy ra nhưng người đi đường lại sợ “làm ơn mắc oán” nên không dám giúp; hay có những cuộc ẩu đả, xô xát thì một số đông lại thản nhiên đứng nhìn thay vì ngăn cản.
Vậy nguyên nhân và cách khắc phục vấn đề này như thế nào? Kính mời quý vị cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Vô cảm là gì?
Vô cảm hay còn gọi là lãnh cảm. “Lãnh” có nghĩa là lạnh (ví dụ từ “lãnh cung” để chỉ nơi giam hãm những tội nhân bị đày vào ngục lạnh, không giao tiếp được với ai). Vậy “lãnh cảm” tức là con người ta vô cảm, lạnh lùng trước những đau khổ của người khác.
Vô cảm, làm ngơ trước sự đau khổ, kêu cứu (ảnh minh họa)
Nguyên nhân của bệnh vô cảm
1. Xuất phát từ tâm ích kỷ
Bệnh vô cảm xuất phát từ tâm ích kỷ - chỉ biết nghĩ đến lợi ích của bản thân. Điều này là do nền giáo dục chưa hướng tới con người cách sống vị tha, biết hy sinh vì người khác.
Như trong thực tế, một số bậc phụ huynh thường dạy con cháu: “Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau” - khuyên con cái nên ưu tiên giành phần lợi cho mình. Chính những lời dạy này đã vô tình gieo vào tâm trí trẻ nhỏ lối sống ích kỷ nên khi lớn lên, tư tưởng này dần ăn sâu, khiến con người thiếu đi sự hy sinh và thờ ơ trước những khó khăn của người khác.
Thêm nữa, lối sống trong thời đại ngày nay khiến con người trở nên thực dụng: “sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi”, “việc ai nấy lo” - cũng xuất phát từ nguồn tâm ích kỷ, vị kỷ.
2. Do hoàn cảnh xã hội
Trong xã hội hiện nay, nhiều người khi thấy tai nạn nhưng “ngại” giúp đỡ vì sợ vạ lây. Chính hoàn cảnh ấy đã tạo nên “duyên” khiến con người thờ ơ, nhắm mắt đi qua.
Theo quan điểm đạo Phật, đây chính là dấu hiệu của thời mạt Pháp - tức là điều thiện khó được thực thi và phát huy; thậm chí, những ai muốn hành thiện còn gặp phải chướng ngại, chịu khổ bởi lòng tốt của mình.
3. Do ảnh hưởng của phim ảnh, sách báo, truyện tranh,...
Phim ảnh, truyện tranh tác động đến tâm thức của chúng ta rất lớn, đặc biệt là với giới trẻ. Có nhiều bạn trước đây rất ngoan nhưng sau khi tiếp xúc với những bộ phim có nội dung bạo lực, hình ảnh chém giết nên trở thành con người khác.
Những nội dung này không khác gì “món ăn” độc hại; nếu hấp thụ, tâm thức chúng ta sẽ bị “đầu độc”, dẫn đến “ngộ độc”. Thêm nữa, việc truyền bá phim ảnh bạo lực, đồi trụy cũng có nhân quả.
Như trong bài kinh Sám Cầu Siêu Độ Chúng Sinh Nơi Địa Ngục, có đoạn:
“Sách phim đồi trụy bóng ma vũ trường
Gieo tội lỗi ngập đường nhân thế
Khiến nhiều người hư phế cuộc đời
Tội này biết lúc nào vơi
Chết rơi hỏa ngục cạn lời rên la."
Ngày nay, mạng xã hội phát triển tràn lan, việc truy cập internet trở nên dễ dàng. Tuy nhiên, chính sự tiện lợi này lại khiến chúng ta thiếu sự thận trọng trong việc chọn lọc nội dung. Kết quả là, không ít người bị cuốn vào những những điều không tốt. Và từ đó, nhiều người trở nên trơ lì, vô cảm với cuộc sống.
Con trẻ xem nhiều phim bạo lực là vô cùng nguy hiểm (ảnh minh họa)
Nhân quả của người vô cảm
Trong kinh Nhân quả, Đức Phật có dạy:
“Thấy người nguy hiểm làm ngơ,
Tai ương, cơ nhỡ lại chờ xem chơi,
Nay thì tật bệnh suốt đời,
Một mình thui thủi kêu trời ích chi.”
Nếu chúng ta sống lạnh lùng vô cảm trước đau khổ của người khác thì sau này, chúng ta phải chịu nhân quả không tốt. Đó là khi chúng ta lâm nạn, đau khổ thì không có ai sẵn sàng giúp đỡ. Ở đời, nhân quả rất rõ ràng, nếu thấy người khổ, người gặp nạn mà mình không cứu giúp, không thương tâm thì sau này chính mình sẽ rơi vào cảnh như vậy - không ai giúp đỡ, cứu giúp mình khi hoạn nạn.
Cách khắc phục bệnh vô cảm
1. Nuôi dưỡng lòng trắc ẩn
Trong giáo dục, chúng ta cần phải chú trọng nuôi dưỡng lòng trắc ẩn, lòng nhân ái, từ khi các bé còn nhỏ. Trẻ em cần được dạy cách yêu quý động vật; đồng thời, cần tránh mua cho trẻ các loại đồ chơi mang tính bạo lực như súng, dao, kiếm, hay gươm…
2. Gieo hạt giống yêu thương
Chúng ta phải gieo mầm yêu thương, nuôi dưỡng lòng nhân ái bằng những hành động thiết thực như chung tay làm từ thiện, giúp đỡ những mảnh đời khó khăn hay đến bệnh viện chăm sóc bệnh nhân, thăm các trại phong để sẻ chia, hỗ trợ.
Khi chứng kiến và đồng cảm với những hoàn cảnh khổ đau, chúng ta sẽ khởi sinh lòng thương xót. Đó chính là hạt giống của nhân ái, của những điều tốt đẹp trong cuộc sống. Các hoạt động thiện nguyện sẽ giúp hạt giống yêu thương được nảy nở và sự vô cảm sẽ được loại bỏ.
Mang tình yêu thương tới mọi người
Hỗ trợ chi phí xây nhà cho những gia đình có hoàn cảnh khó khăn cũng là một việc làm từ thiện
Tích cực gieo hạt giống yêu thương bằng việc giúp đỡ những người khó khăn
Chúng ta hãy vâng lời Phật dạy, học đức từ bi của nhà Phật, luôn thường nghĩ “thương người như thể thương thân”, “lá lành đùm lá rách”,... Hãy đặt mình vào vị trí của người khác, “kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân” - điều gì mình không muốn thì đừng đem đến cho người.
Cùng với đó, chúng ta hãy đề phòng, cảnh giác khi tiếp xúc với những phim ảnh, truyện tranh, mạng xã hội có nội dung không tốt. Và sau này, khi có gia đình, chúng ta cũng phải giáo dục con cái, không cho chúng dùng điện thoại, ipad,... một cách thoải mái mà phải quản lý nghiêm ngặt, chặt chẽ.
Đừng trở thành người vô cảm - mỗi chúng ta hãy biết yêu quý, trân trọng muôn loài chúng sinh; con người sống với nhau bằng tình yêu thương thì hạnh phúc sẽ đến.
Trên đây là những phân tích của Thầy Thích Trúc Thái Minh về vấn đề vô cảm. Qua bài viết, chúng ta đã giải đáp được câu hỏi “Vô cảm là gì?”, đồng thời hiểu rõ nguyên nhân và cách khắc phục. Từ đó, chúng ta biết cách sống chan hòa, gieo mầm yêu thương để góp phần xây dựng một xã hội đoàn kết và nhân ái.
Bài viết Phật giáo🞄 21/01/2026
Ông Công ông Táo thực chất là chư Thiên, chư Thần hộ trì. Đạo Phật dạy cách cúng ông Công ông Táo để được gia hộ, tăng phúc lộc.
Bài viết Phật giáo 🞄 21/01/2026
Ông Công ông Táo thực chất là chư Thiên, chư Thần hộ trì. Đạo Phật dạy cách cúng ông Công ông Táo để được gia hộ, tăng phúc lộc.
Phật Pháp và đời sống🞄 16/01/2026
Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.
Phật Pháp và đời sống 🞄 16/01/2026
Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.
Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026
Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.
Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026
Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.
Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026
Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.
Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026
Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.
Bài viết Phật giáo🞄 12/01/2026
Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.
Bài viết Phật giáo 🞄 12/01/2026
Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.
Phật Pháp và đời sống🞄 08/01/2026
Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.
Phật Pháp và đời sống 🞄 08/01/2026
Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.
Phật Pháp và đời sống🞄 06/01/2026
Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.
Phật Pháp và đời sống 🞄 06/01/2026
Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống 🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
Phật Pháp và đời sống 🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
Phật Pháp và đời sống🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống 🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống🞄 27/12/2025
Xem chân gà là phong tục của người Việt dịp đầu năm, để dự đoán họa phúc,... của gia chủ trong năm. Theo Phật giáo, may rủi không phụ thuộc vào việc xem bói.
Phật Pháp và đời sống 🞄 27/12/2025
Xem chân gà là phong tục của người Việt dịp đầu năm, để dự đoán họa phúc,... của gia chủ trong năm. Theo Phật giáo, may rủi không phụ thuộc vào việc xem bói.
Phật Pháp và đời sống🞄 26/12/2025
Chúng ta có thể thả cá chép tùy duyên, bất cứ lúc nào; không nhất thiết phải vào ngày 23 Tết.
Phật Pháp và đời sống 🞄 26/12/2025
Chúng ta có thể thả cá chép tùy duyên, bất cứ lúc nào; không nhất thiết phải vào ngày 23 Tết.
