Theo lời Phật dạy, phẩm hạnh chính là “sức mạnh” lớn của người phụ nữ, giúp họ kiến tạo giá trị của bản thân, xây dựng hạnh phúc bền vững và đạt được an lạc. Thay vì chỉ chú trọng vẻ đẹp bên ngoài, việc tu dưỡng đức hạnh, lòng nhân ái, sự bao dung và đức hy sinh là nền tảng để người phụ nữ chuyển hóa khổ đau, thành tựu các giá trị cao quý trong đời sống. 

Giới hạnh - “Sức mạnh” của người phụ nữ

Trong kinh Tương Ưng Bộ, Đức Phật dạy về 5 “sức mạnh” của người phụ nữ, trong đó “sức mạnh” về giới hạnh (hay còn gọi giới đức) được xem là một yếu tố quan trọng. 

Trong kinh Nikaya, Đức Phật dạy ý rằng: Người từ bỏ nói dối, nghiện ngập; giữ gìn giới cấm; tâm tính hiền lương; không tham lam; ưa thích sự bố thí, cúng dường sẽ được tán thán khắp cả bốn phương. Người đức hạnh như vậy - được ví là cây hương có hương thơm bay ngược chiều gió.

Lợi ích của giới hạnh: trí tuệ sáng suốt và an lạc hạnh phúc

Trong kinh Tương Ưng Bộ I (chương III, Tương Ưng Kosala), có ghi lại việc ông vua Ba Tư Nặc sinh tâm buồn bã, phiền lòng khi hoàng hậu sinh con gái. Đức Phật đã nhấn mạnh với vua, thiếu nữ có trí tuệ giới đức sẽ mang lại lợi ích tốt đẹp:

“Này Nhân chủ, ở đời,

Có một số thiếu nữ,

Có thể tốt đẹp hơn,

So sánh với con trai,

Có trí tuệ, giới đức,

Khiến nhạc mẫu thán phục.

Rồi sinh được con trai,

Là anh hùng, quốc chủ,

Người con trai như vậy,

Của người vợ hiền đức,

Thật xứng là Đạo sư,

Giáo giới cho toàn quốc.”

Trong kinh Tăng Chi Bộ III (chương VII, phẩm Gotamì), Đức Phật có nói rằng: “...sau khi xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình trong Pháp và Luật do Như Lai thuyết giảng, nữ nhân có thể chứng được Dự lưu quả, Nhất lai quả, Bất lai quả hay A la hán quả.” Bởi vậy, nếu người nữ thực tập đầy đủ chánh Pháp, rèn giữ giới hạnh thì có thể thành tựu các tầng Thánh quả, sở hữu trí tuệ vượt bậc, đạt được an lạc tuyệt đối. 

Thời Đức Phật còn tại thế, trong Ni đoàn cũng xuất hiện những tấm gương tiêu biểu:

- Bậc Thánh Ni: Tỳ kheo Ni Ma Ha Ba Xà Ba Đề, Tỳ kheo Ni Da Du Đà La, Tỳ kheo Ni Liên Hoa Sắc, Tỳ kheo Ni Sô Ma, Tỳ kheo Ni Đàm Ma Di Na,... 

- Hàng tại gia: Các vị nữ cư sĩ là Phật tử thuần thành, ủng hộ Tam Bảo, được Đức Phật khen ngợi như bà Tỳ Xá Khư, bà Mạt Lợi phu nhân, hoàng hậu Sa Ma Va Ti,...

Cách rèn luyện phẩm hạnh theo lời Phật dạy

Trong kinh Mi Tiên Vấn Đáp, Đức Phật dạy, người nữ nên trau dồi 11 điều dưới đây để được tốt đẹp đời này và cả đời sau.

1. Tu dưỡng tâm đạo nhiệt thành.

2. Có tâm hổ thẹn và ghê sợ tội lỗi.

3. Không nuôi dưỡng tâm ác độc, sân hận, oán thù.

4. Không nên ghen tuông.

5. Rộng lượng, bao dung.

6. Nhã nhặn trong mọi hành vi.

7. Tu dưỡng các điều đức hạnh.

8. Học hỏi nâng cao kiến thức.

9. Nhiệt tình trong công việc.

10. Luôn biết phòng hộ tâm, khôn khéo trong các ứng xử.

11. Mở mang trí tuệ.

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về phẩm hạnh của người phụ nữ theo tinh thần Phật giáo. Quan niệm về cái đẹp có thể thay đổi theo thời gian, nhưng phẩm hạnh mới là giá trị cốt lõi làm nên vẻ đẹp bền vững của người phụ nữ. Cho nên, mỗi người phụ nữ cần thực hành lời Phật dạy, rèn luyện thân tâm và nuôi dưỡng những giá trị đạo đức để mang đến những điều tốt đẹp cho bản thân, gia đình và xã hội.