Ý nghĩa hoa đào, hoa mai ngày Tết - Biểu tượng sức sống mãnh liệt
03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
03/01/2026
Mục lục [Ẩn]
Theo quan niệm dân gian, hoa đào, hoa mai thường được chưng mỗi dịp tết đến xuân về với mục đích xua đuổi ma quỷ và cầu may mắn. Tuy nhiên, dưới lăng kính đạo Phật, hai loài hoa này là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt, liên hệ đến sự giác ngộ của người tu hành. Kính mời quý vị cùng đón đọc bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về tích truyện và ý nghĩa sâu xa của hai loài hoa này!
Sự tích của hoa đào, hoa mai trong ngày Tết
1. Sự tích hoa đào
Nguồn gốc chưng cây đào ngày Tết gắn liền với sự tích về hai vị thiện thần Thần Trà và Uất Lũy. Họ ngự tại cây đào cổ thụ vùng núi Sóc Sơn, vốn có uy lực trấn áp tà ma và bảo hộ dân chúng.
Tương truyền rằng, vào dịp cuối năm khi nhị vị tôn thần phải về thiên đình chầu Ngọc Hoàng, ma quỷ thường nhân cơ hội quấy nhiễu nhân dân. Do đó, người dân đã nghĩ ra cách chiết những cành đào cổ thụ nơi hai vị trú ngụ, mang về nhà với niềm tin rằng sẽ khiến chúng ma quỷ khiếp sợ, không dám xâm phạm.
Tuy nhiên, đây là câu chuyện được lưu truyền lại trong dân gian, còn sự thật không phải như vậy.
Theo dân gian, sự tích hoa đào gắn liền với hai vị thần tên Thần Trà và Uất Lũy (ảnh minh họa)
Nhập Nội dung...
2. Sự tích cây mai
Nguồn gốc của hoa Mai ngày Tết bắt nguồn từ sự tích về người con gái tên Mai – một nữ hiệp tinh thông võ thuật; thường cùng cha trừ tà, diệt yêu tinh.
Tương truyền rằng, trong một lần giao chiến với yêu tinh, Mai bị loài mãng xà quấn chết. Cảm thương trước tấm lòng hiệp nghĩa của cô gái, người dân đã mang xác cô về chôn cạnh ngôi miếu. Sau này, tại nơi đó mọc lên một cây nở hoa vàng rất đẹp vào đúng độ xuân về. Người dân lấy tên của cô đặt cho cây.
Từ đó trở đi, vì hoa mai rất đẹp lại nở vào mùa xuân cho nên người ta thường lấy về để chơi Tết cũng như cầu may mắn, xua đuổi ma tà.
Tuy nhiên, đây chỉ là truyền thuyết hư cấu được người xưa thêu dệt để gửi gắm ước vọng cầu an, chứ hoàn toàn không phải sự thật.
Hoa mai có thể xua đuổi ma tà là quan niệm không đúng sự thật (ảnh minh họa)
Ý nghĩa của hoa đào, hoa mai
1. Biểu tượng sức sống mãnh liệt
Hoa đào, hoa mai không chỉ báo hiệu mùa xuân mà còn cho thấy sức sống mãnh liệt của thiên nhiên.
- Kiên cường qua nghịch cảnh: Vào mùa thu và mùa đông, cây đào, cây mai trút hết lá, để lộ những cành khẳng khiu, sần sùi.
- Sức sống mạnh mẽ: Ẩn sau vẻ ngoài khẳng khiu là một sức sống mạnh mẽ. Khi xuân đến, nụ hoa mai, đào vươn mình hé nở, tô điểm cho mùa xuân thêm tươi đẹp.
2. Hình ảnh trong thi ca nhà thiền
Các vị Thiền sư xưa rất trân quý và thường dùng hình ảnh hoa đào, hoa mai đưa vào thi ca nhà thiền để khai ngộ cho người tu hành.
Trong bài thơ Cáo Tật Thị Chúng của Thiền sư Mãn Giác có mượn hình ảnh hoa mai để nói về sự giác ngộ của người tu hành:
“Xuân khứ bách hoa lạc,
Xuân đáo bách hoa khai.
Sự trục nhãn tiền quá,
Lão tùng đầu thượng lai.
Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận,
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai”.
Bản dịch của Ngô Tất Tố:
“Xuân qua trăm hoa rụng
Xuân đến trăm hoa nở
Trước mắt việc đi mãi
Trên đầu già đến rồi
Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết
Đêm qua sân trước một nhành mai”.
Đây là bài thơ nổi tiếng trong nhà thiền có ý nghĩa: Phải trải qua mưa đông gió rét, những đau khổ, khó khăn, chướng ngại mới có thể bật lên trí tuệ giác ngộ. Giống như hoa mai, trải qua đêm đông, gió lạnh mới có thể mọc lên tươi đẹp và nở rộ.
Trong bài thơ Cuối Xuân của Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông có viết về hoa đào:
“Thuở bé chưa từng rõ sắc không,
Xuân về hoa nở rộn trong lòng.
Chúa xuân nay bị ta khám phá,
Thiền bản, bồ đoàn, ngắm cánh hồng”.
Bài thơ nói về sức sống của hoa đào: Dù trải qua thời gian trụi hết lá cành nhưng sức sống trong cây vẫn nguyên vẹn và tràn đầy; âm thầm chờ đúng thời khắc trổ nụ trổ hoa, dâng hiến sắc xuân cho đời. Người tu hành cũng cần học đức tính tốt đẹp này.
---
Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về ý nghĩa hoa đào, hoa mai ngày Tết. Mong rằng, mỗi chúng ta đều có thể trở thành như những đóa hoa đào, hoa mai - luôn mạnh mẽ, tràn đầy sức sống và đem lại những giá trị ý nghĩa cho đời.
Phật Pháp và đời sống🞄 16/01/2026
Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.
Phật Pháp và đời sống 🞄 16/01/2026
Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.
Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026
Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.
Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026
Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.
Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026
Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.
Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026
Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.
Bài viết Phật giáo🞄 12/01/2026
Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.
Bài viết Phật giáo 🞄 12/01/2026
Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.
Phật Pháp và đời sống🞄 08/01/2026
Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.
Phật Pháp và đời sống 🞄 08/01/2026
Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.
Phật Pháp và đời sống🞄 06/01/2026
Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.
Phật Pháp và đời sống 🞄 06/01/2026
Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống 🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống 🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống🞄 27/12/2025
Xem chân gà là phong tục của người Việt dịp đầu năm, để dự đoán họa phúc,... của gia chủ trong năm. Theo Phật giáo, may rủi không phụ thuộc vào việc xem bói.
Phật Pháp và đời sống 🞄 27/12/2025
Xem chân gà là phong tục của người Việt dịp đầu năm, để dự đoán họa phúc,... của gia chủ trong năm. Theo Phật giáo, may rủi không phụ thuộc vào việc xem bói.
Phật Pháp và đời sống🞄 26/12/2025
Chúng ta có thể thả cá chép tùy duyên, bất cứ lúc nào; không nhất thiết phải vào ngày 23 Tết.
Phật Pháp và đời sống 🞄 26/12/2025
Chúng ta có thể thả cá chép tùy duyên, bất cứ lúc nào; không nhất thiết phải vào ngày 23 Tết.
Phật Pháp và đời sống🞄 22/12/2025
Ngũ phúc là 5 loại phúc: mạnh khỏe, sống lâu; giàu có; gia đình hạnh phúc; danh thơm tiếng tốt; trí tuệ sáng suốt, thông minh.
Phật Pháp và đời sống 🞄 22/12/2025
Ngũ phúc là 5 loại phúc: mạnh khỏe, sống lâu; giàu có; gia đình hạnh phúc; danh thơm tiếng tốt; trí tuệ sáng suốt, thông minh.
Phật Pháp và đời sống🞄 22/12/2025
Lười biếng là chán nản, mệt mỏi, uể oải, ngại việc,... Tính lười gây cản trở sự thành công và ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Phật Pháp và đời sống 🞄 22/12/2025
Lười biếng là chán nản, mệt mỏi, uể oải, ngại việc,... Tính lười gây cản trở sự thành công và ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
