Cư sĩ Ghatikara: Thân phận tại gia, đạo hạnh bậc Thánh

Chủ Nhật, 21/6/2026

tức 7/5 Bính Ngọ

Ý nghĩa hoa đào, hoa mai ngày Tết - Biểu tượng sức sống mãnh liệt

Ngày 03/01/2026

-
aa
+

Theo quan niệm dân gian, hoa đào, hoa mai thường được chưng mỗi dịp tết đến xuân về với mục đích xua đuổi ma quỷ và cầu may mắn. Tuy nhiên, dưới lăng kính đạo Phật, hai loài hoa này là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt, liên hệ đến sự giác ngộ của người tu hành. Kính mời quý vị cùng đón đọc bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về tích truyện và ý nghĩa sâu xa của hai loài hoa này!

Sự tích của hoa đào, hoa mai trong ngày Tết

1. Sự tích hoa đào

Nguồn gốc chưng cây đào ngày Tết gắn liền với sự tích về hai vị thiện thần Thần Trà và Uất Lũy. Họ ngự tại cây đào cổ thụ vùng núi Sóc Sơn, vốn có uy lực trấn áp tà ma và bảo hộ dân chúng. 

Tương truyền rằng, vào dịp cuối năm khi nhị vị tôn thần phải về thiên đình chầu Ngọc Hoàng, ma quỷ thường nhân cơ hội quấy nhiễu nhân dân. Do đó, người dân đã nghĩ ra cách chiết những cành đào cổ thụ nơi hai vị trú ngụ, mang về nhà với niềm tin rằng sẽ khiến chúng ma quỷ khiếp sợ, không dám xâm phạm. 

Tuy nhiên, đây là câu chuyện được lưu truyền lại trong dân gian, còn sự thật không phải như vậy.

Theo dân gian, sự tích hoa đào gắn liền với hai vị thần tên Thần Trà và Uất Lũy (ảnh minh họa)

Theo dân gian, sự tích hoa đào gắn liền với hai vị thần tên Thần Trà và Uất Lũy (ảnh minh họa)

Nhập Nội dung...

2. Sự tích cây mai

Nguồn gốc của hoa Mai ngày Tết bắt nguồn từ sự tích về người con gái tên Mai – một nữ hiệp tinh thông võ thuật; thường cùng cha trừ tà, diệt yêu tinh. 

Tương truyền rằng, trong một lần giao chiến với yêu tinh, Mai bị loài mãng xà quấn chết. Cảm thương trước tấm lòng hiệp nghĩa của cô gái, người dân đã mang xác cô về chôn cạnh ngôi miếu. Sau này, tại nơi đó mọc lên một cây nở hoa vàng rất đẹp vào đúng độ xuân về. Người dân lấy tên của cô đặt cho cây. 

Từ đó trở đi, vì hoa mai rất đẹp lại nở vào mùa xuân cho nên người ta thường lấy về để chơi Tết cũng như cầu may mắn, xua đuổi ma tà.

Tuy nhiên, đây chỉ là truyền thuyết hư cấu được người xưa thêu dệt để gửi gắm ước vọng cầu an, chứ hoàn toàn không phải sự thật.

Hoa mai có thể xua đuổi ma tà là quan niệm không đúng sự thật (ảnh minh họa)

Hoa mai có thể xua đuổi ma tà là quan niệm không đúng sự thật (ảnh minh họa)

Ý nghĩa của hoa đào, hoa mai

1. Biểu tượng sức sống mãnh liệt

Hoa đào, hoa mai không chỉ báo hiệu mùa xuân mà còn cho thấy sức sống mãnh liệt của thiên nhiên.

- Kiên cường qua nghịch cảnh: Vào mùa thu và mùa đông, cây đào, cây mai trút hết lá, để lộ những cành khẳng khiu, sần sùi. 

- Sức sống mạnh mẽ: Ẩn sau vẻ ngoài khẳng khiu là một sức sống mạnh mẽ.  Khi xuân đến, nụ hoa mai, đào vươn mình hé nở, tô điểm cho mùa xuân thêm tươi đẹp.

2. Hình ảnh trong thi ca nhà thiền

Các vị Thiền sư xưa rất trân quý và thường dùng hình ảnh hoa đào, hoa mai đưa vào thi ca nhà thiền để khai ngộ cho người tu hành.

Trong bài thơ Cáo Tật Thị Chúng của Thiền sư Mãn Giác có mượn hình ảnh hoa mai để nói về sự giác ngộ của người tu hành: 

“Xuân khứ bách hoa lạc,

Xuân đáo bách hoa khai.

Sự trục nhãn tiền quá,

Lão tùng đầu thượng lai.

Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận,

Đình tiền tạc dạ nhất chi mai”.

Bản dịch của Ngô Tất Tố:

“Xuân qua trăm hoa rụng

Xuân đến trăm hoa nở

Trước mắt việc đi mãi

Trên đầu già đến rồi

Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết

Đêm qua sân trước một nhành mai”.

Đây là bài thơ nổi tiếng trong nhà thiền có ý nghĩa: Phải trải qua mưa đông gió rét, những đau khổ, khó khăn, chướng ngại mới có thể bật lên trí tuệ giác ngộ. Giống như hoa mai, trải qua đêm đông, gió lạnh mới có thể mọc lên tươi đẹp và nở rộ.

Trong bài thơ Cuối Xuân của Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông có viết về hoa đào: 

“Thuở bé chưa từng rõ sắc không,

Xuân về hoa nở rộn trong lòng.

Chúa xuân nay bị ta khám phá,

Thiền bản, bồ đoàn, ngắm cánh hồng”.

Bài thơ nói về sức sống của hoa đào: Dù trải qua thời gian trụi hết lá cành nhưng sức sống trong cây vẫn nguyên vẹn và tràn đầy; âm thầm chờ đúng thời khắc trổ nụ trổ hoa, dâng hiến sắc xuân cho đời. Người tu hành cũng cần học đức tính tốt đẹp này.

---

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về ý nghĩa hoa đào, hoa mai ngày Tết. Mong rằng, mỗi chúng ta đều có thể trở thành như những đóa hoa đào, hoa mai - luôn mạnh mẽ, tràn đầy sức sống và đem lại những giá trị ý nghĩa cho đời.

Bài liên quan
6
Xem thêm

Phước báu: 6 cách đơn giản để tích lũy mỗi ngày

Phật Pháp và đời sống🞄 20/6/2026

Phước báu đem lại cho ta nhiều sự tốt đẹp, may mắn trong cuộc sống. Để tạo phước báu mỗi ngày, ta nên tu học Phật Pháp, nuôi dưỡng tâm cung kính,..

Phật Pháp và đời sống 🞄 20/6/2026

Phước báu đem lại cho ta nhiều sự tốt đẹp, may mắn trong cuộc sống. Để tạo phước báu mỗi ngày, ta nên tu học Phật Pháp, nuôi dưỡng tâm cung kính,..

Tết Đoan Ngọ cúng gì? Cách bày mâm lễ đúng để được bình an và phúc lành

Bài viết Phật giáo🞄 18/6/2026

Các gia đình thường chuẩn bị mâm cúng Tết Đoan Ngọ để bày tỏ lòng thành dâng lên cúng Phật, các vị Thần linh và gia tiên.

Bài viết Phật giáo 🞄 18/6/2026

Các gia đình thường chuẩn bị mâm cúng Tết Đoan Ngọ để bày tỏ lòng thành dâng lên cúng Phật, các vị Thần linh và gia tiên.

Hổ thẹn là gì? Hổ thẹn với bất thiện tâm để sửa mình, được an vui

Phật Pháp và đời sống🞄 13/6/2026

Hổ thẹn là nguồn tâm cần có đối với mỗi người. Khi biết hổ thẹn với tâm xấu, chúng ta sẽ biết quay lại sửa mình, quyết từ bỏ lỗi lầm để không bao giờ tái phạm.

Phật Pháp và đời sống 🞄 13/6/2026

Hổ thẹn là nguồn tâm cần có đối với mỗi người. Khi biết hổ thẹn với tâm xấu, chúng ta sẽ biết quay lại sửa mình, quyết từ bỏ lỗi lầm để không bao giờ tái phạm.

Sai lầm chọn ngày lành tháng tốt và cách tạo phúc không phụ thuộc ngày giờ

Phật Pháp và đời sống🞄 09/6/2026

Nhiều người xem ngày lành tháng tốt để buôn bán, cưới xin, xây nhà,... được suôn sẻ. Nhưng theo quan điểm đạo Phật, chọn ngày giờ không đem lại may mắn.

Phật Pháp và đời sống 🞄 09/6/2026

Nhiều người xem ngày lành tháng tốt để buôn bán, cưới xin, xây nhà,... được suôn sẻ. Nhưng theo quan điểm đạo Phật, chọn ngày giờ không đem lại may mắn.

Lòng đố kỵ: Tác hại và cách nhổ “mũi gai” trong tâm để thoát khổ đau

Phật Pháp và đời sống🞄 04/6/2026

Tâm đố kỵ là tâm bất thiện, khiến chúng ta phải mệt mỏi, đau khổ, khó chịu. Để chuyển hoá tâm này, nên thực tập khen ngợi, giúp đỡ những người giỏi hơn mình,...

Phật Pháp và đời sống 🞄 04/6/2026

Tâm đố kỵ là tâm bất thiện, khiến chúng ta phải mệt mỏi, đau khổ, khó chịu. Để chuyển hoá tâm này, nên thực tập khen ngợi, giúp đỡ những người giỏi hơn mình,...

Ý nghĩa Tết Đoan Ngọ - Những điều nên làm để cầu bình an cho gia đình

Phật Pháp và đời sống🞄 02/6/2026

Tết Đoan Ngọ (hay Tết Đoan Dương) có nghĩa là ăn Tết vào giờ Ngọ; thường được tổ chức vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hàng năm.

Phật Pháp và đời sống 🞄 02/6/2026

Tết Đoan Ngọ (hay Tết Đoan Dương) có nghĩa là ăn Tết vào giờ Ngọ; thường được tổ chức vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hàng năm.

Bí mật là gì? Vì sao dễ bị lộ bí mật và cách hóa giải theo lời Phật dạy

Phật Pháp và đời sống🞄 31/5/2026

Giữ bí mật là làm cho những câu chuyện bí mật được tuyệt đối giữ kín.

Phật Pháp và đời sống 🞄 31/5/2026

Giữ bí mật là làm cho những câu chuyện bí mật được tuyệt đối giữ kín.

Hiền trí: 7 bài học về nghệ thuật sống để được mọi người kính trọng

Phật Pháp và đời sống🞄 30/5/2026

Bậc hiền trí là người có trí tuệ và đạo đức sáng. Khi thân cận với người trí, chúng ta không chỉ tránh xa lầm lạc, mà còn nuôi dưỡng lý tưởng sống cao đẹp.

Phật Pháp và đời sống 🞄 30/5/2026

Bậc hiền trí là người có trí tuệ và đạo đức sáng. Khi thân cận với người trí, chúng ta không chỉ tránh xa lầm lạc, mà còn nuôi dưỡng lý tưởng sống cao đẹp.

Bỏ lại mọi phiền muộn: Tìm về khoảng lặng nội tâm giữa mùa Phật đản

Phật Pháp và đời sống🞄 26/5/2026

Vào ngày 08/4/Bính Ngọ (tức 24/5/2026), chùa Ba Vàng đã long trọng tổ chức Đại lễ Phật đản PL.2570 – DL.2026.

Phật Pháp và đời sống 🞄 26/5/2026

Vào ngày 08/4/Bính Ngọ (tức 24/5/2026), chùa Ba Vàng đã long trọng tổ chức Đại lễ Phật đản PL.2570 – DL.2026.

“Đạo Phật sinh ra tôi lần nữa”: Những cuộc “hồi sinh” kỳ diệu mùa Phật đản 2026

Phật Pháp và đời sống🞄 22/5/2026

Nhân mùa Phật đản 2026, hãy cùng lắng nghe hành trình “hồi sinh” kỳ diệu: Khi biết đến đạo Phật, họ đã thực sự được sinh ra lần thứ hai với một tâm hồn mới thiện lương và an lạc hơn.

Phật Pháp và đời sống 🞄 22/5/2026

Nhân mùa Phật đản 2026, hãy cùng lắng nghe hành trình “hồi sinh” kỳ diệu: Khi biết đến đạo Phật, họ đã thực sự được sinh ra lần thứ hai với một tâm hồn mới thiện lương và an lạc hơn.

Những bài hát Phật đản hay nhất: Nghe là hoan hỷ, tâm an lạc

Phật Pháp và đời sống🞄 15/5/2026

Những bài hát mừng ngày Phật đản đầy ý nghĩa, tán dương sự đản sinh cao quý của Đức Phật và giúp người nghe tăng trưởng thiện tâm, được an lạc.

Phật Pháp và đời sống 🞄 15/5/2026

Những bài hát mừng ngày Phật đản đầy ý nghĩa, tán dương sự đản sinh cao quý của Đức Phật và giúp người nghe tăng trưởng thiện tâm, được an lạc.

Tâm hỷ: 2 cách giải phóng gánh nặng ganh tỵ, mở lòng đón nhận phước lành

Phật Pháp và đời sống🞄 12/5/2026

Tâm hỷ là trạng thái tâm không buồn khổ và luôn vui vẻ với chúng sinh. Biểu hiện của tâm này là không đố kỵ mà biết tùy thuận với việc tốt lành của người khác.

Phật Pháp và đời sống 🞄 12/5/2026

Tâm hỷ là trạng thái tâm không buồn khổ và luôn vui vẻ với chúng sinh. Biểu hiện của tâm này là không đố kỵ mà biết tùy thuận với việc tốt lành của người khác.

Ngày Phật đản: Cơ hội để tích lũy phúc báu, đón nhận phúc lành và may mắn

Phật Pháp và đời sống🞄 12/5/2026

Lễ Phật đản là sự kiện thiêng liêng kỷ niệm ngày đản sinh của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, là cơ hội để mỗi người được vô lượng phúc lành và kết duyên với Tam Bảo

Phật Pháp và đời sống 🞄 12/5/2026

Lễ Phật đản là sự kiện thiêng liêng kỷ niệm ngày đản sinh của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, là cơ hội để mỗi người được vô lượng phúc lành và kết duyên với Tam Bảo

Học tài thi phận: Lời Phật dạy về 3 cách gieo nhân để thi cử đỗ đạt

Phật Pháp và đời sống🞄 04/5/2026

Học tài thi phận là câu thành ngữ chỉ việc học hành tùy theo tài năng từng người; nhưng thi cử đỗ đạt hay không lại phụ thuộc vào phúc phận của mỗi người.

Phật Pháp và đời sống 🞄 04/5/2026

Học tài thi phận là câu thành ngữ chỉ việc học hành tùy theo tài năng từng người; nhưng thi cử đỗ đạt hay không lại phụ thuộc vào phúc phận của mỗi người.

Vì sao bạn bị coi thường? Cách thay đổi để bản thân được kính trọng

Phật Pháp và đời sống🞄 25/3/2026

Người bị khinh thường sẽ cảm thấy khổ tâm, mệt mỏi. Vậy nên, hãy tu đức nhẫn, tích cực tu tập, sám hối, trở thành người sống kỷ luật,... để được kính trọng.

Phật Pháp và đời sống 🞄 25/3/2026

Người bị khinh thường sẽ cảm thấy khổ tâm, mệt mỏi. Vậy nên, hãy tu đức nhẫn, tích cực tu tập, sám hối, trở thành người sống kỷ luật,... để được kính trọng.

6 cách rèn luyện trí nhớ để mọi việc được thành tựu

Phật Pháp và đời sống🞄 25/3/2026

Trí nhớ là khả năng lưu dấu và lấy được ra ngay các kiến thức khi nhắc đến. Mỗi người nên rèn luyện sự chú tâm, từ bỏ lười biếng,... để có trí nhớ dài lâu.

Phật Pháp và đời sống 🞄 25/3/2026

Trí nhớ là khả năng lưu dấu và lấy được ra ngay các kiến thức khi nhắc đến. Mỗi người nên rèn luyện sự chú tâm, từ bỏ lười biếng,... để có trí nhớ dài lâu.

Cách được mọi người yêu quý: 4 bí quyết rèn luyện thân tâm, thu phục lòng người

Phật Pháp và đời sống🞄 23/3/2026

Thực hành lời Phật dạy sẽ giúp bạn biết cách để được mọi người yêu quý, tôn trọng, tín nhiệm,... trong gia đình, tập thể và xã hội.

Phật Pháp và đời sống 🞄 23/3/2026

Thực hành lời Phật dạy sẽ giúp bạn biết cách để được mọi người yêu quý, tôn trọng, tín nhiệm,... trong gia đình, tập thể và xã hội.

5 nguyên nhân béo phì và cách chuyển hóa giúp sống khỏe mạnh, an lạc hơn

Phật Pháp và đời sống🞄 20/3/2026

Bệnh béo phì không chỉ do ăn uống mà còn từ thói quen sinh hoạt hàng ngày. Khám phá 5 nguyên nhân và bí quyết giảm cân hiệu quả, an lạc theo lời Phật dạy.

Phật Pháp và đời sống 🞄 20/3/2026

Bệnh béo phì không chỉ do ăn uống mà còn từ thói quen sinh hoạt hàng ngày. Khám phá 5 nguyên nhân và bí quyết giảm cân hiệu quả, an lạc theo lời Phật dạy.

4 điều cần biết khi cúng Rằm tháng Giêng tại nhà để được an lạc, may mắn

Phật Pháp và đời sống🞄 28/02/2026

Cúng Rằm tháng Giêng đúng cách theo lời Phật dạy sẽ được hộ trì, gặp được thuận lợi, may mắn trong cuộc sống.

Phật Pháp và đời sống 🞄 28/02/2026

Cúng Rằm tháng Giêng đúng cách theo lời Phật dạy sẽ được hộ trì, gặp được thuận lợi, may mắn trong cuộc sống.