Pháp thoại: "Upplavannà bị cưỡng bức" | Tích truyện Pháp Cú (Phẩm V: Bài 10)

Thứ Hai, 02/11/2026

tức 24/9 Bính Ngọ

Ý nghĩa hoa đào, hoa mai ngày Tết - Biểu tượng sức sống mãnh liệt

Ngày 03/01/2026

-
aa
+

Theo quan niệm dân gian, hoa đào, hoa mai thường được chưng mỗi dịp tết đến xuân về với mục đích xua đuổi ma quỷ và cầu may mắn. Tuy nhiên, dưới lăng kính đạo Phật, hai loài hoa này là biểu tượng cho sức sống mãnh liệt, liên hệ đến sự giác ngộ của người tu hành. Kính mời quý vị cùng đón đọc bài viết dưới đây để hiểu rõ hơn về tích truyện và ý nghĩa sâu xa của hai loài hoa này!

Sự tích của hoa đào, hoa mai trong ngày Tết

1. Sự tích hoa đào

Nguồn gốc chưng cây đào ngày Tết gắn liền với sự tích về hai vị thiện thần Thần Trà và Uất Lũy. Họ ngự tại cây đào cổ thụ vùng núi Sóc Sơn, vốn có uy lực trấn áp tà ma và bảo hộ dân chúng. 

Tương truyền rằng, vào dịp cuối năm khi nhị vị tôn thần phải về thiên đình chầu Ngọc Hoàng, ma quỷ thường nhân cơ hội quấy nhiễu nhân dân. Do đó, người dân đã nghĩ ra cách chiết những cành đào cổ thụ nơi hai vị trú ngụ, mang về nhà với niềm tin rằng sẽ khiến chúng ma quỷ khiếp sợ, không dám xâm phạm. 

Tuy nhiên, đây là câu chuyện được lưu truyền lại trong dân gian, còn sự thật không phải như vậy.

Theo dân gian, sự tích hoa đào gắn liền với hai vị thần tên Thần Trà và Uất Lũy (ảnh minh họa)

Theo dân gian, sự tích hoa đào gắn liền với hai vị thần tên Thần Trà và Uất Lũy (ảnh minh họa)

Nhập Nội dung...

2. Sự tích cây mai

Nguồn gốc của hoa Mai ngày Tết bắt nguồn từ sự tích về người con gái tên Mai – một nữ hiệp tinh thông võ thuật; thường cùng cha trừ tà, diệt yêu tinh. 

Tương truyền rằng, trong một lần giao chiến với yêu tinh, Mai bị loài mãng xà quấn chết. Cảm thương trước tấm lòng hiệp nghĩa của cô gái, người dân đã mang xác cô về chôn cạnh ngôi miếu. Sau này, tại nơi đó mọc lên một cây nở hoa vàng rất đẹp vào đúng độ xuân về. Người dân lấy tên của cô đặt cho cây. 

Từ đó trở đi, vì hoa mai rất đẹp lại nở vào mùa xuân cho nên người ta thường lấy về để chơi Tết cũng như cầu may mắn, xua đuổi ma tà.

Tuy nhiên, đây chỉ là truyền thuyết hư cấu được người xưa thêu dệt để gửi gắm ước vọng cầu an, chứ hoàn toàn không phải sự thật.

Hoa mai có thể xua đuổi ma tà là quan niệm không đúng sự thật (ảnh minh họa)

Hoa mai có thể xua đuổi ma tà là quan niệm không đúng sự thật (ảnh minh họa)

Ý nghĩa của hoa đào, hoa mai

1. Biểu tượng sức sống mãnh liệt

Hoa đào, hoa mai không chỉ báo hiệu mùa xuân mà còn cho thấy sức sống mãnh liệt của thiên nhiên.

- Kiên cường qua nghịch cảnh: Vào mùa thu và mùa đông, cây đào, cây mai trút hết lá, để lộ những cành khẳng khiu, sần sùi. 

- Sức sống mạnh mẽ: Ẩn sau vẻ ngoài khẳng khiu là một sức sống mạnh mẽ.  Khi xuân đến, nụ hoa mai, đào vươn mình hé nở, tô điểm cho mùa xuân thêm tươi đẹp.

2. Hình ảnh trong thi ca nhà thiền

Các vị Thiền sư xưa rất trân quý và thường dùng hình ảnh hoa đào, hoa mai đưa vào thi ca nhà thiền để khai ngộ cho người tu hành.

Trong bài thơ Cáo Tật Thị Chúng của Thiền sư Mãn Giác có mượn hình ảnh hoa mai để nói về sự giác ngộ của người tu hành: 

“Xuân khứ bách hoa lạc,

Xuân đáo bách hoa khai.

Sự trục nhãn tiền quá,

Lão tùng đầu thượng lai.

Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận,

Đình tiền tạc dạ nhất chi mai”.

Bản dịch của Ngô Tất Tố:

“Xuân qua trăm hoa rụng

Xuân đến trăm hoa nở

Trước mắt việc đi mãi

Trên đầu già đến rồi

Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết

Đêm qua sân trước một nhành mai”.

Đây là bài thơ nổi tiếng trong nhà thiền có ý nghĩa: Phải trải qua mưa đông gió rét, những đau khổ, khó khăn, chướng ngại mới có thể bật lên trí tuệ giác ngộ. Giống như hoa mai, trải qua đêm đông, gió lạnh mới có thể mọc lên tươi đẹp và nở rộ.

Trong bài thơ Cuối Xuân của Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông có viết về hoa đào: 

“Thuở bé chưa từng rõ sắc không,

Xuân về hoa nở rộn trong lòng.

Chúa xuân nay bị ta khám phá,

Thiền bản, bồ đoàn, ngắm cánh hồng”.

Bài thơ nói về sức sống của hoa đào: Dù trải qua thời gian trụi hết lá cành nhưng sức sống trong cây vẫn nguyên vẹn và tràn đầy; âm thầm chờ đúng thời khắc trổ nụ trổ hoa, dâng hiến sắc xuân cho đời. Người tu hành cũng cần học đức tính tốt đẹp này.

---

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về ý nghĩa hoa đào, hoa mai ngày Tết. Mong rằng, mỗi chúng ta đều có thể trở thành như những đóa hoa đào, hoa mai - luôn mạnh mẽ, tràn đầy sức sống và đem lại những giá trị ý nghĩa cho đời.

Bài liên quan
6
Xem thêm

Cung kính nghĩa là gì? 2 cách rèn tâm khiêm hạ giúp gặt phước lành

Phật Pháp và đời sống🞄 24/10/2026

Cung kính là đức tính đi liền với tâm khiêm hạ, giúp diệt trừ được rất nhiều bất thiện tâm, được phước lành về tuổi thọ, sắc đẹp, an lạc,...

Phật Pháp và đời sống 🞄 24/10/2026

Cung kính là đức tính đi liền với tâm khiêm hạ, giúp diệt trừ được rất nhiều bất thiện tâm, được phước lành về tuổi thọ, sắc đẹp, an lạc,...

Học từ con quạ: 2 bài học để làm chủ tâm và sống an yên

Phật Pháp và đời sống🞄 23/10/2026

Khám phá 2 bài học từ con quạ theo kinh Mi Tiên Vấn Đáp giúp làm chủ tâm thức, rèn luyện sự tập trung và gieo trồng lòng biết ơn để cuộc sống an lạc hơn.

Phật Pháp và đời sống 🞄 23/10/2026

Khám phá 2 bài học từ con quạ theo kinh Mi Tiên Vấn Đáp giúp làm chủ tâm thức, rèn luyện sự tập trung và gieo trồng lòng biết ơn để cuộc sống an lạc hơn.

Thánh cầu: 3 cách hướng tới sự bình yên chân thật theo lời Phật dạy

Phật Pháp và đời sống🞄 22/10/2026

Thánh cầu là tìm kiếm điều không sinh, không già, tìm cầu sự bất tử, Niết bàn; trái lại, phi Thánh cầu là sự tham đắm, tìm cầu những điều bị sinh, già, bệnh, chết.

Phật Pháp và đời sống 🞄 22/10/2026

Thánh cầu là tìm kiếm điều không sinh, không già, tìm cầu sự bất tử, Niết bàn; trái lại, phi Thánh cầu là sự tham đắm, tìm cầu những điều bị sinh, già, bệnh, chết.

Học từ con nai: 3 bài học giúp dứt bỏ phiền não, giữ tâm bình an

Phật Pháp và đời sống🞄 21/10/2026

3 bài học cốt lõi từ loài nai đó là: biết chủ động tìm điều kiện thuận lợi để rèn luyện, kiên quyết không quay lại nơi gây ra phiền não và tự biết phòng hộ tâm mình.

Phật Pháp và đời sống 🞄 21/10/2026

3 bài học cốt lõi từ loài nai đó là: biết chủ động tìm điều kiện thuận lợi để rèn luyện, kiên quyết không quay lại nơi gây ra phiền não và tự biết phòng hộ tâm mình.

Học tính “đeo bám” của con đỉa: Vượt khó trong công việc và tu tập tại gia

Phật Pháp và đời sống🞄 19/10/2026

Qua hình ảnh con đỉa, bài viết mang đến thông điệp về tinh thần kiên trì, giúp ta thêm bền bỉ khi theo đuổi mục tiêu chí thiện và lý tưởng tu tập trong cuộc sống.

Phật Pháp và đời sống 🞄 19/10/2026

Qua hình ảnh con đỉa, bài viết mang đến thông điệp về tinh thần kiên trì, giúp ta thêm bền bỉ khi theo đuổi mục tiêu chí thiện và lý tưởng tu tập trong cuộc sống.

Lời nói ác độc: 6 cách từ bỏ để được yêu quý, tin tưởng

Phật Pháp và đời sống🞄 19/10/2026

Lời thô ác là những lời nói chưa được tinh luyện, gây đau khổ cho mình và mọi người. Xa lìa nói thô ác được 8 phúc báu: được tin tưởng, yêu quý, không ai chê trách,...

Phật Pháp và đời sống 🞄 19/10/2026

Lời thô ác là những lời nói chưa được tinh luyện, gây đau khổ cho mình và mọi người. Xa lìa nói thô ác được 8 phúc báu: được tin tưởng, yêu quý, không ai chê trách,...

Học từ con rắn: 3 cách đứng vững trước biến cố và giữ tâm an yên

Phật Pháp và đời sống🞄 06/10/2026

Ba bài học trí tuệ từ đặc tính tự nhiên của con rắn sẽ giúp chúng ta biết cách bảo vệ và làm chủ bản thân, cũng như bình thản vượt qua biến động cuộc đời.

Phật Pháp và đời sống 🞄 06/10/2026

Ba bài học trí tuệ từ đặc tính tự nhiên của con rắn sẽ giúp chúng ta biết cách bảo vệ và làm chủ bản thân, cũng như bình thản vượt qua biến động cuộc đời.

Học từ chim cu: Cách dứt bỏ thói xấu, phòng hộ sáu căn để sống bình an

Phật Pháp và đời sống🞄 28/9/2026

Khám phá 2 bài học từ loài chim cu qua kinh Mi Tiên Vấn Đáp: Quyết tâm dùng trí tuệ tiêu diệt “kẻ thù” vô minh và phòng hộ tâm trước phiền não cuộc sống.

Phật Pháp và đời sống 🞄 28/9/2026

Khám phá 2 bài học từ loài chim cu qua kinh Mi Tiên Vấn Đáp: Quyết tâm dùng trí tuệ tiêu diệt “kẻ thù” vô minh và phòng hộ tâm trước phiền não cuộc sống.

Nói dối là gì? 8 phúc báu khi xa lìa nói dối, được kính mến, an vui

Phật Pháp và đời sống🞄 25/9/2026

Nói dối là nói sai sự thật, khiến bản thân và người xung quanh đau khổ. Xa lìa nói dối được 8 phúc báu thù thắng: được tin phục, kính mến, trí tuệ, an vui,...

Phật Pháp và đời sống 🞄 25/9/2026

Nói dối là nói sai sự thật, khiến bản thân và người xung quanh đau khổ. Xa lìa nói dối được 8 phúc báu thù thắng: được tin phục, kính mến, trí tuệ, an vui,...

Nói thêu dệt là gì? Cách từ bỏ để được quý mến, kính trọng

Phật Pháp và đời sống🞄 20/9/2026

Nói thêu dệt là đơm đặt khiến sai lệch bản chất vấn đề, gây đổ vỡ, đau khổ. Chúng ta cần xa lìa lời nói thêu dệt, để được mọi người thương mến, có trí tuệ,...

Phật Pháp và đời sống 🞄 20/9/2026

Nói thêu dệt là đơm đặt khiến sai lệch bản chất vấn đề, gây đổ vỡ, đau khổ. Chúng ta cần xa lìa lời nói thêu dệt, để được mọi người thương mến, có trí tuệ,...

2 vị Tỳ kheo không phóng dật và bài học về sự tinh cần, biết đủ

Phật Pháp và đời sống🞄 14/9/2026

2 vị Tỳ kheo sống không phóng dật, biết thiểu dục tri túc và đều đắc đạo. Sự kiện này sẽ giúp mỗi người rút ra bài học về sự tinh tấn, từ đó có thể hướng đến Thánh quả.

Phật Pháp và đời sống 🞄 14/9/2026

2 vị Tỳ kheo sống không phóng dật, biết thiểu dục tri túc và đều đắc đạo. Sự kiện này sẽ giúp mỗi người rút ra bài học về sự tinh tấn, từ đó có thể hướng đến Thánh quả.

3 bài học từ chiếc dù: Tự tạo “mái che” cho nội tâm giữa “mưa” phiền não

Phật Pháp và đời sống🞄 14/9/2026

Học từ cái dù: Bí quyết dùng trí tuệ và giới đức làm “mái che” vững chắc cho nội tâm, giúp ngăn chặn phiền não, tà kiến và chuyển hóa “tâm bệnh” hiệu quả.

Phật Pháp và đời sống 🞄 14/9/2026

Học từ cái dù: Bí quyết dùng trí tuệ và giới đức làm “mái che” vững chắc cho nội tâm, giúp ngăn chặn phiền não, tà kiến và chuyển hóa “tâm bệnh” hiệu quả.

Cách tu tập tại nhà: 3 bước văn - tư - tu giúp tâm an, bớt phiền não

Phật Pháp và đời sống🞄 08/9/2026

Tu tập là quá trình nghe học giáo lý nhà Phật để hiểu lời dạy của Đức Phật; từ đó biết cách ứng dụng, thực hành giúp đời sống được tự tại, an nhiên hơn.

Phật Pháp và đời sống 🞄 08/9/2026

Tu tập là quá trình nghe học giáo lý nhà Phật để hiểu lời dạy của Đức Phật; từ đó biết cách ứng dụng, thực hành giúp đời sống được tự tại, an nhiên hơn.

Tham dục là gì? Nguy hiểm của dục lạc và 5 cách tìm lại sự tự tại trong tâm

Phật Pháp và đời sống🞄 03/9/2026

Tham dục là những ham muốn của chúng ta về ngũ dục lạc ở trần gian. Bản chất của ham muốn này là sự thiêu đốt, từ đó dẫn chúng ta tới chỗ đau khổ.

Phật Pháp và đời sống 🞄 03/9/2026

Tham dục là những ham muốn của chúng ta về ngũ dục lạc ở trần gian. Bản chất của ham muốn này là sự thiêu đốt, từ đó dẫn chúng ta tới chỗ đau khổ.

Giải mã xung đột gia đình và 5 cách hóa giải theo lời Đức Phật dạy

Phật Pháp và đời sống🞄 13/7/2026

Mâu thuẫn gia đình xuất phát từ khoảng cách thế hệ, sự bám chấp vào cái “tôi” ích kỷ và những nhân bất thiện đã gieo trong quá khứ.

Phật Pháp và đời sống 🞄 13/7/2026

Mâu thuẫn gia đình xuất phát từ khoảng cách thế hệ, sự bám chấp vào cái “tôi” ích kỷ và những nhân bất thiện đã gieo trong quá khứ.

Cách để hết sợ ma: Bản chất của nỗi sợ và bí quyết để tâm trí bình an

Phật Pháp và đời sống🞄 24/6/2026

Theo góc nhìn đạo Phật, nỗi sợ ma, hay sợ bóng tối là một cảm thọ sinh ra trong tâm khiến chúng ta phát sinh những tưởng tượng ma quỷ.

Phật Pháp và đời sống 🞄 24/6/2026

Theo góc nhìn đạo Phật, nỗi sợ ma, hay sợ bóng tối là một cảm thọ sinh ra trong tâm khiến chúng ta phát sinh những tưởng tượng ma quỷ.

Không trộm cắp: 10 kết quả tốt đẹp gặt hái từ thiện nghiệp

Phật Pháp và đời sống🞄 22/6/2026

Không trộm cắp chỉ hành vi không lấy đồ của người nếu không được họ đồng ý. Nhờ thực hành tâm này, ta sẽ nhận được sự yêu quý, tán thán của mọi người.

Phật Pháp và đời sống 🞄 22/6/2026

Không trộm cắp chỉ hành vi không lấy đồ của người nếu không được họ đồng ý. Nhờ thực hành tâm này, ta sẽ nhận được sự yêu quý, tán thán của mọi người.

Phước báu: 6 cách đơn giản để tích lũy mỗi ngày

Phật Pháp và đời sống🞄 20/6/2026

Phước báu đem lại cho ta nhiều sự tốt đẹp, may mắn trong cuộc sống. Để tạo phước báu mỗi ngày, ta nên tu học Phật Pháp, nuôi dưỡng tâm cung kính,..

Phật Pháp và đời sống 🞄 20/6/2026

Phước báu đem lại cho ta nhiều sự tốt đẹp, may mắn trong cuộc sống. Để tạo phước báu mỗi ngày, ta nên tu học Phật Pháp, nuôi dưỡng tâm cung kính,..

Tết Đoan Ngọ cúng gì? Cách bày mâm lễ đúng để được bình an và phúc lành

Bài viết Phật giáo🞄 18/6/2026

Các gia đình thường chuẩn bị mâm cúng Tết Đoan Ngọ để bày tỏ lòng thành dâng lên cúng Phật, các vị Thần linh và gia tiên.

Bài viết Phật giáo 🞄 18/6/2026

Các gia đình thường chuẩn bị mâm cúng Tết Đoan Ngọ để bày tỏ lòng thành dâng lên cúng Phật, các vị Thần linh và gia tiên.