Trong hàng Thanh Văn đệ tử Phật, Tôn giả Bạc-câu-la được biết đến là bậc đắc thọ đệ nhất với tuổi thọ lên tới 160 tuổi và sống một đời hoàn toàn không bệnh tật. Trong cuộc sống, hầu như ai cũng mong có được phước lành như Ngài. 

Tuy nhiên, là phàm phu, chúng ta khó tránh khỏi những lúc thân thể đau ốm. Dẫu vậy, nếu biết đón nhận thì chính bệnh khổ ấy lại là “thuốc thần”, giúp ta biết tinh tấn tu tập. Vì vậy, tuy còn nhiều bệnh tật nhưng mỗi người chúng ta nên biết quay về đoạn trừ tận gốc căn bệnh thật sự trong tâm, để cảm nhận niềm vui và sự an lạc ngay trong cuộc sống.

Kính mời quý độc giả cùng đón đọc bài viết dưới đây để hiểu thêm về Tôn giả Bạc-câu-la và “phương thuốc” chữa tâm bệnh cho chúng sinh theo lời Phật dạy.

Tôn giả Bạc-câu-la: Vị đệ tử đắc thọ đệ nhất của Đức Phật

Cuộc đối đáp giữa vua Mi-lan-đà và Tỳ-kheo Na-tiên trong kinh Mi Tiên Vấn Đáp có ghi ý rằng, giữa hàng chúng đệ tử xuất gia của Đức Phật, Tôn giả Bạc-câu-la nổi bật với phước báu về sức khỏe và tuổi thọ:

- Cuộc đời vô bệnh: Suốt một đời, Ngài không hề trải qua bất kỳ một chứng bệnh nào, dù là nhỏ nhất như hắt hơi, sổ mũi, đau mắt, nhức đầu hay thậm chí là giắt răng. 

- Bậc đắc thọ đệ nhất: Không chỉ sở hữu thân thể vô bệnh, Ngài còn là vị sống thọ nhất trong hàng đệ tử Thanh Văn của Đức Phật, khi sống đến 160 tuổi mới nhập Niết bàn. 

Nhờ vậy, Tôn giả Bạc-câu-la được Đức Phật khen ngợi là bậc đệ nhất về thọ mạng và cao quý không ai sánh bằng về mặt không có bệnh tật.

Sự hoài nghi của vua Mi-lan-đà về sự cao quý của Đức Phật

Từ lời khen của Đức Phật, vua Mi-lan-đà đã nảy sinh hoài nghi sâu sắc. Nhà vua thắc mắc với Đại đức Na-tiên rằng, Đức Thế Tôn từng tuyên bố Ngài là bậc tối thượng, xứng đáng để chúng sinh dâng vật phẩm cúng dường và không có ai sánh bằng. Thế nhưng, nếu xét riêng trên khía cạnh vô bệnh thì Ngài lại dường như không bằng Tôn giả Bạc-câu-la - người đệ tử Thanh Văn của Ngài.

Để minh chứng cho nghi vấn này, nhà vua đã chỉ ra sự đối lập rõ rệt về phước báu vô bệnh giữa Đức Phật và Tôn giả Bạc-câu-la. Trong khi Tôn giả sở hữu thân thể cả đời không một chút bệnh tật, thì Đức Phật chí ít có 4 lần đau bệnh trong đời. Một lần Ngài bị đau đầu suốt 3 ngày, lần khác thì bị đau lưng, lần khác nữa thì Ngài bị hòn đá của Đề-bà-đạt-đa bắn vào chân, gây sưng đau cả một tuần. Đặc biệt, trước khi nhập Niết bàn, Ngài còn phải chịu đựng cơn kiết lỵ đau đớn dài ngày sau khi thọ nhận bát cháo nấm rừng của ông Thuần-đà.

Chính sự chênh lệch này đã khiến vua Mi-lan-đà e ngại rằng phẩm hạnh của Đức Thế Tôn không cao quý bằng chính đệ tử của Ngài. 

Lời giải đáp của Tỳ-kheo Na-tiên: Vì sao Đức Phật tối thượng hơn Tôn giả Bạc-câu-la?

1. Làm rõ “sự cao quý” Tôn giả Bạc-câu-la

Trong khi sự "cao quý không ai sánh bằng" của Tôn giả Bạc-câu-la chỉ nằm ở một khía cạnh: Tôn giả có ít bệnh tật hơn các vị Thanh Văn khác, thì Đức Phật lại tối thượng về tâm, tuệ và giải thoát. Những pháp Ngài chứng đạt là điều mà không một ai trong tam giới có thể sánh kịp, kể cả những vị đại đệ tử như Tôn giả Xá-lợi-phất, Tôn giả Mục-kiền-liên,...

>> Xem thêm: Đức Phật Thích Ca Mâu Ni - Bậc tối tôn, không ai sánh bằng

2. Đức Phật - bậc lương y tối thượng

Không chỉ vậy, Đức Phật còn được thế gian tôn xưng là vị thầy thuốc vĩ đại có thể chữa trị mọi căn bệnh cho chúng sinh từ thân lẫn tâm.

Thật vậy, những căn bệnh trầm kha của chúng sinh không phải là những đau đớn thể xác như đau chân, nhức tay,... mà là “bệnh” tham lam, ích kỷ, sân hận, phiền não và luân hồi sinh tử. Thấu suốt điều này, Đức Thế Tôn đã thuyết Pháp, giảng giải về con đường dẫn đến nơi diệt tận những thống khổ ấy.

>> Xem thêm: Tứ diệu đế là gì? Bốn chân lý màu nhiệm giúp con người thoát khổ đau

3. Ý nghĩa việc Đức Phật thị hiện thân bệnh

Việc Đức Thế Tôn vẫn có lúc đau bệnh hoàn toàn là phương tiện thị hiện của Ngài để hóa độ chúng sinh. Chính Ngài cũng tự mình kể lại câu chuyện nhân quả trong tiền kiếp: Vì trong quá khứ, Ngài từng hoan hỷ khi thấy những con cá bị giết hại, nên trong kiếp này phải chịu đau đầu suốt 3 ngày. Qua cơn bệnh ấy, Đức Phật muốn giáo hóa cho chúng ta một bài học sâu sắc rằng: Luật nhân quả không bao giờ mất đi, đến bậc Toàn Giác như Ngài còn có nhân quả, nên chúng ta phải chăm chỉ tu dưỡng thân tâm.

Trên đây là những chia sẻ, phân tích của Thầy Thích Trúc Thái Minh về Tôn giả Bạc-câu-la. Hình tượng Tôn giả Bạc-câu-la với cuộc đời 160 tuổi không một chút bệnh tật chính là minh chứng cho phước báu về sức khỏe và thọ mạng trên con đường tu tập. Tuy nhiên, không phải ai trong phàm phu chúng ta cũng có được phước báu vô bệnh như Ngài.

Do đó, khi đứng trước những cơn bệnh khổ, ta hãy ghi nhớ lời Phật dạy “lấy bệnh khổ làm thuốc thần”; từ đó biết nỗ lực, tinh tấn tu hành, hướng tới dứt bỏ tận gốc tâm bệnh tham, sân, si, phiền não để được tự tại, an nhiên ngay trong hiện tại!