🔴 [TRỰC TIẾP] Pháp thoại: "Câu hỏi của Trưởng lão A-nan" | Tích truyện Pháp Cú (Phẩm IV: Bài 9)

Thứ Bảy, 04/4/2026

tức 17/2 Bính Ngọ

Ngày 06/7/2023

Ý nghĩa 10 danh hiệu Phật

Ngày 06/7/2023

06/7/2023

-
aa
+

1. Như Lai
- Như Lai (S.Tathàgata), bậc nương vào Chân như (Như) mà đến (Lai) và thành Chánh giác. Theo kinh Kim Cang, Như Lai có nghĩa là “Vô sở tùng lai, diệc vô sở khứ”, không từ đâu đến và cũng chẳng về đâu, hàm ý từ bản thể Chân như (hiện ra) và có mặt cùng khắp mọi nơi. Khi nói về mình, Phật Thích Ca xưng là Như Lai.
- Trong hồng danh này, từ “Như” có nghĩa là bất động, bất biến, không thay đổi, từ “Lai” có nghĩa là đến. Như Lai có nghĩa là tuy Đức Phật đến với cuộc đời nhưng Ngài không hề rời tự tính bất động, luôn an trụ trong tâm bất động, Ngài đến với cuộc đời rất nhiều lần, tái sinh liên tục, nhưng đời nào kiếp nào Ngài cũng an trụ trong tự tính bất động của Ngài, để thực hiện vô vàn thiện hạnh lợi ích chúng sinh.

2. Ứng Cúng
- Ứng Cúng (S.Arhat), bậc xứng đáng thọ nhận sự cúng dường của trời và người. Ứng Cúng còn là một đức hiệu của các bậc thánh A-la-hán.
- “Ứng” có nghĩa là tương ứng hay ứng hợp, “Cúng” có nghĩa là cúng dàng.
Ứng Cúng có nghĩa là bậc xứng đáng được thọ nhận cúng dàng.
Đức Phật có A Tăng Tỳ kiếp tu hành các thiện hạnh, nên sự viên mãn từ bi, trí tuệ và phẩm hạnh của Ngài cũng giống như ruộng phước điền phì nhiêu màu mỡ, hạt giống công đức cúng dàng sẽ dễ nảy mầm, đơm hoa kết trái, ứng theo những mong nguyện tâm thành của chúng sinh khi dâng phẩm vật mà được tùy nguyện viên mãn.

3. Chánh Biến Tri
- Chánh Biến Tri (S.Samyak-sambuddha), bậc có khả năng hiểu biết (Tri) đúng đắn (Chánh) và cùng khắp (Biến) tất cả các pháp.
- “Tri” là cái thấy biết, là trí tuệ.
“Chánh biến” tức là cái biết chân chính.Ngài đã giác ngộ được chân lý, tất cả quy luật trên thế gian, ví dụ quy luật về vô thường, quy luật nghiệp… Những quy luật này dù đã có từ muôn thủa nhưng không ai nhận ra cho đến khi đức Phật khai thị thuyết giảng.

4. Minh Hạnh Túc
Minh Hạnh Túc (S.Vidyà-carana-sampanna), bậc trí tuệ và phước đức vẹn toàn. Minh là trí tuệ (Thiên nhãn minh, Túc mạng minh, Lậu tận minh). Hạnh là phước đức, tức các hạnh nghiệp đều toàn thiện, viên mãn. Túc nghĩa là đầy đủ, vẹn toàn.

5. Thiện Thệ
- Thiện Thệ (S.Sugata), bậc “khéo léo vượt qua mọi chướng ngại và ra đi một cách tốt đẹp”, nghĩa là sau khi chứng đạo dùng Nhất thiết trí hóa độ chúng sanh, thực hành Bát thánh đạo rồi an trú Niết-bàn.
- “Thiện” là khéo, “Thệ” là đi trong ba cõi, nên Thiện Thệ là một bậc khéo đi trong ba cõi. Chúng sinh theo nghiệp lực, bị đẩy vào cõi nào là bị trói buộc trong cõi đó. Đức Phật tuy thị hiện đản sinh trong cuộc đời khổ não ác trược nhưng Ngài không hề bị trói buộc mà hoàn toàn tự tại đi lại trong ba cõi.Thiện Thệ, tức là một bậc đi trong ba cõi nhưng không bị ràng buộc.

6. Thế Gian Giải
- Thế Gian Giải (S.Loka-vid), bậc thấu hiểu và rõ biết (Giải) tất cả từ quá khứ, hiện tại cho đến vị lai (Thế) ở trong mười phương thế giới (Gian).
- Thế Gian Giải có nghĩa là bậc hiểu biết trọn vẹn về các cõi thế gian - ba cõi Dục giới, Sắc giới và Vô sắc giới.
Cõi Dục giới bao gồm địa ngục, ngã quỷ, súc sinh, người, A tu la và trời Dục giới. Cõi Sắc giới là cõi trời dành cho những vị tu tập tứ thiền (sơ, nhị, tam, tứ thiền). Cõi Vô sắc giới là cõi trời dành cho những vị tu tập tứ không (không vô biên xứ, thức vô biên xứ, vô sở hữu xứ, phi tưởng phi phi tưởng xứ).
Đức Phật hiểu biết trọn vẹn, ngọn ngành của nhân quả vào ra các cõi, thấu suốt ba cõi cho nên gọi Ngài bậc Thế Gian Giải.
Vì đã thấu suốt ngọn ngành, nhân quả của mỗi cõi và mỗi chúng sinh nên Đức Phật được tôn xưng là bậc “Thế Gian Giải”.

7. Vô Thượng Sĩ
- Vô Thượng Sĩ (S.Anuttara), bậc tối tôn tối thượng, không ai có thể hơn được.
- “Vô Thượng” có nghĩa là không có gì hơn. “Sĩ” tức là với nội đức tu tập từ bên trong, tích góp thiện hạnh từ nhiều đời, nên tự nơi Đức Phật tỏa ra được từ trường thanh cao, an bình, thoát tục, thoát khỏi tám mối bận tâm thế gian (đó là: mong được lợi lộc, lo sợ thua thiệt, mong được lạc thú, lo sợ khổ đau, mong được lừng danh, lo bị ghét bỏ, mong được ngợi khen, lo bị quở phạt).

8. Điều Ngự Trượng Phu
Điều Ngự Trượng Phu (S. Purusa-damya-sàrathi), bậc có khả năng dùng các phương tiện thiện xảo để điều phục, nhiếp hóa, dẫn dắt (Điều Ngự) người tu hành (Trượng Phu) khiến họ thành tựu giải thoát, chứng đắc Niết-bàn.

9. Thiên Nhân Sư
Thiên Nhơn Sư (S.Sàstà deva-manusyànàm), bậc thầy của trời và người.

10. Phật Thế Tôn
- Phật - Thế Tôn (S.Buddha-Bhagavat), bậc giác ngộ, tự giác, giác tha, giác hạnh viên mãn và được thế gian đều tôn kính.
- Sự giác ngộ của Phật gồm ba cấp độ: tự giác, giác tha, giác hành viên mãn.
“Tự giác” có nghĩa là tự mình giác ngộ
“Giác tha” có nghĩa là đem sự giác ngộ của mình đi chia sẻ với mọi người, là phần hành để viên mãn tự giác.
“Giác mãn” phẩm chất của “Như”, thực hành với lý thuyết, phần sự và phần lý tương ưng không lệch.
Thế Tôn tức là thế gian tôn xưng, cung kính Ngài là một bậc tôn quý trên thế gian bởi các năng lực tự giác, giác tha, giác hành viên mãn

Mười đức hiệu này, trong các kinh luận cũng có trường hợp gộp chung Thế Gian Giải và Vô Thượng Sĩ thành một hiệu, hoặc gộp Vô Thượng Sĩ và Điều Ngự Trượng Phu thành một hiệu...

1
Xem thêm

Các Pháp Cần Cẩn Trọng Để Chánh Pháp Trụ Lâu Dài - Kinh Diệu Pháp Hỗn Loạn 1

Văn kinh🞄 25/3/2026

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn, không biến mất. Thế nào là năm? Kinh Tăng Chi Bộ.

Văn kinh 🞄 25/3/2026

Năm pháp này, này các Tỷ-kheo, đưa đến diệu pháp an trú, không hỗn loạn, không biến mất. Thế nào là năm? Kinh Tăng Chi Bộ.

Sáu Pháp Làm Cho Chánh Pháp Được Tăng Trưởng - Kinh Du Hành

Văn kinh🞄 09/02/2026

Có 6 pháp bất thối làm cho Chính pháp tăng trưởng không bị hao tổn: Một là thân thường hành xử từ ái, không hại chúng sinh... Trường A-hàm-Tập 1, kinh Du hành

Văn kinh 🞄 09/02/2026

Có 6 pháp bất thối làm cho Chính pháp tăng trưởng không bị hao tổn: Một là thân thường hành xử từ ái, không hại chúng sinh... Trường A-hàm-Tập 1, kinh Du hành

Mục Liên Sám Pháp - Quyển Thứ Nhất

Văn kinh🞄 02/10/2025

Từ Bi Đạo Tràng Mục Liên Sám Pháp - Quyển Thứ Nhất

Văn kinh 🞄 02/10/2025

Từ Bi Đạo Tràng Mục Liên Sám Pháp - Quyển Thứ Nhất

Mục Liên Sám Pháp - Quyển Thứ Hai

Văn kinh🞄 02/10/2025

Từ Bi Đạo Tràng Mục Liên Sám Pháp- Quyển Thứ Hai

Văn kinh 🞄 02/10/2025

Từ Bi Đạo Tràng Mục Liên Sám Pháp- Quyển Thứ Hai

Mục Liên Sám Pháp - Quyển Thứ Ba

Văn kinh🞄 02/10/2025

Từ Bi Đạo Tràng Mục Liên Sám Pháp - Quyển Thứ Ba

Văn kinh 🞄 02/10/2025

Từ Bi Đạo Tràng Mục Liên Sám Pháp - Quyển Thứ Ba

Chương trình tu tập Vu Lan báo hiếu - Cầu siêu rằm tháng 7

Chương trình tu tập 🞄 20/8/2025

Kính chúc quý Phật tử tinh tấn và luôn ghi nhớ "Tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu là hạnh Phật".

Chương trình tu tập 🞄 20/8/2025

Kính chúc quý Phật tử tinh tấn và luôn ghi nhớ "Tâm hiếu là tâm Phật, hạnh hiếu là hạnh Phật".

Đức Phật Độ Cho Mẹ - Phật Mẫu Ma Ha Ma Da Chứng Thánh Quả Tu Đà Hoàn - Kinh Ma Ha Ma Da

Văn kinh🞄 18/8/2025

Ma-ha Ma-da nghe nói rồi, do thần lực của Phật nên biết được đời trước. Dùng thiện căn thuần thục phá tám mươi ức quyện khói nóng ràng buộc, đắc quả Tu-đà-hoàn

Văn kinh 🞄 18/8/2025

Ma-ha Ma-da nghe nói rồi, do thần lực của Phật nên biết được đời trước. Dùng thiện căn thuần thục phá tám mươi ức quyện khói nóng ràng buộc, đắc quả Tu-đà-hoàn

Cách Tu Tập Cho Người Tại Gia Được Quả Tu Đà Hoàn - Kinh Ưu-Bà-Tắc

Văn kinh🞄 26/6/2025

- Này Xá-lợi-phất, nếu Thầy biết rằng bạch y Thánh đệ tử gìn giữ, thực hành năm pháp (năm giới) một cách hoàn hảo và được bốn tăng thượng tâm (nhớ nghĩ về Phật, Pháp, Tăng, giới), thì đối với hiện pháp lạc trú dễ được, chứ không phải khó được.

Văn kinh 🞄 26/6/2025

- Này Xá-lợi-phất, nếu Thầy biết rằng bạch y Thánh đệ tử gìn giữ, thực hành năm pháp (năm giới) một cách hoàn hảo và được bốn tăng thượng tâm (nhớ nghĩ về Phật, Pháp, Tăng, giới), thì đối với hiện pháp lạc trú dễ được, chứ không phải khó được.

Công Đức Của Người Thường Nghĩ Về Giới - Pháp Tăng Thượng Tâm Thứ Tư - Kinh Ưu-Bà-Tắc

Văn kinh🞄 26/6/2025

Bạch y Thánh đệ tử tự nhớ nghĩ giới, giới này không sứt mẻ, không rách nát, không ô uế, không cấu bẩn, vững như đất, không hư vọng; đó là điều mà Đức Phật ngợi khen thọ trì đầy đủ tốt đẹp.

Văn kinh 🞄 26/6/2025

Bạch y Thánh đệ tử tự nhớ nghĩ giới, giới này không sứt mẻ, không rách nát, không ô uế, không cấu bẩn, vững như đất, không hư vọng; đó là điều mà Đức Phật ngợi khen thọ trì đầy đủ tốt đẹp.

Chấp Thủ - Tà Kiến Khiến Chánh Pháp Thành Phi Pháp - Kinh Trường Trảo

Văn kinh🞄 22/6/2025

Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích.

Văn kinh 🞄 22/6/2025

Như người dựng đứng lại những gì bị quăng ngã xuống, phơi bày ra những gì bị che kín, chỉ đường cho kẻ bị lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy sắc; cũng vậy, Chánh pháp đã được Tôn giả Gotama dùng nhiều phương tiện trình bày giải thích.

Hý Luận Sinh Luân Hồi - Phật Nói Kinh Tà Kiến

Văn kinh🞄 22/6/2025

Này Bà-la-môn, Đức Thế Tôn có trí tuệ, có tri kiến, là Như Lai, Bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, dứt bỏ tà kiến, đoạn trừ tà kiến, không có đề cập đến vấn đề: “Thế gian hữu thường, cho đến vấn đề không có mạng chung”.

Văn kinh 🞄 22/6/2025

Này Bà-la-môn, Đức Thế Tôn có trí tuệ, có tri kiến, là Như Lai, Bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, dứt bỏ tà kiến, đoạn trừ tà kiến, không có đề cập đến vấn đề: “Thế gian hữu thường, cho đến vấn đề không có mạng chung”.

Kinh 'Như Lý Tác Ý” - Pháp Làm Tăng Trưởng Chánh Kiến

Văn kinh🞄 21/6/2025

Ta không thấy một pháp nào khác, này các Tỷ-kheo, do pháp ấy, các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi, và các pháp thiện đã sanh đi đến tăng trưởng, quảng đại, này các Tỷ-kheo, như chánh kiến.

Văn kinh 🞄 21/6/2025

Ta không thấy một pháp nào khác, này các Tỷ-kheo, do pháp ấy, các pháp thiện chưa sanh được sanh khởi, và các pháp thiện đã sanh đi đến tăng trưởng, quảng đại, này các Tỷ-kheo, như chánh kiến.

Kinh Tứ Thánh Đế

Văn kinh🞄 21/6/2025

Trong các loài chúng sinh hai chân, bốn chân ở cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc, hữu tưởng, vô tưởng, Như Lai là tối thượng, đã thành tựu bốn Đế này.

Văn kinh 🞄 21/6/2025

Trong các loài chúng sinh hai chân, bốn chân ở cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc, hữu tưởng, vô tưởng, Như Lai là tối thượng, đã thành tựu bốn Đế này.

Chương trình tu mùa hạ

Chương trình tu tập 🞄 17/6/2025

Đây là cơ hội cho chúng ta chuyên tâm tu tập để thâm nhập Phật Pháp, khai mở tri kiến, tăng trưởng trí tuệ, phát sinh nhân duyên nhiều đời nhiều kiếp về sau, được thân cận nương tựa Tam Bảo, xuất gia tu đạo.

Chương trình tu tập 🞄 17/6/2025

Đây là cơ hội cho chúng ta chuyên tâm tu tập để thâm nhập Phật Pháp, khai mở tri kiến, tăng trưởng trí tuệ, phát sinh nhân duyên nhiều đời nhiều kiếp về sau, được thân cận nương tựa Tam Bảo, xuất gia tu đạo.

Chương trình tu khuyến phát tâm Bồ Đề

Chương trình tu tập 🞄 17/6/2025

Tâm Bồ đề rất quan trọng đối với người đệ tử Phật. “Thân người khó được, Phật Pháp khó nghe”, quý Phật tử nay có duyên biết đến Phật Pháp, thì nên lập nguyện phát Bồ đề tâm vì sự giải thoát của chính mình và lợi ích chúng sinh.

Chương trình tu tập 🞄 17/6/2025

Tâm Bồ đề rất quan trọng đối với người đệ tử Phật. “Thân người khó được, Phật Pháp khó nghe”, quý Phật tử nay có duyên biết đến Phật Pháp, thì nên lập nguyện phát Bồ đề tâm vì sự giải thoát của chính mình và lợi ích chúng sinh.

Chương trình tu kỷ niệm ngày Đức Phật chuyển Pháp luân

Chương trình tu tập 🞄 17/6/2025

Sau khi Đức Phật thành tựu đạo quả Chính Đẳng Chính Giác, Ngài đã ở lại dưới cội Bồ đề để chiêm nghiệm...

Chương trình tu tập 🞄 17/6/2025

Sau khi Đức Phật thành tựu đạo quả Chính Đẳng Chính Giác, Ngài đã ở lại dưới cội Bồ đề để chiêm nghiệm...

'Chánh Kiến' Nhân Sanh Cõi Trời - 'Tà Kiến' Nhân Sanh Địa Ngục - Kinh Chấp Nhận

Văn kinh🞄 15/6/2025

Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là với bốn pháp? Tự mình có tà kiến, khích lệ người khác có tà kiến, chấp nhận tà kiến và tán thán tà kiến.

Văn kinh 🞄 15/6/2025

Thành tựu với bốn pháp, này các Tỷ-kheo, như vậy tương xứng bị rơi vào địa ngục. Thế nào là với bốn pháp? Tự mình có tà kiến, khích lệ người khác có tà kiến, chấp nhận tà kiến và tán thán tà kiến.

Link các ngày tụng kinh của chương trình tu mùa hạ - CHƯƠNG TRÌNH 5: Nhận biết chánh kiến - tà kiến

Văn kinh🞄 13/6/2025

Link các ngày tụng kinh của chương trình tu mùa hạ - CHƯƠNG TRÌNH 5: Nhận biết chánh kiến - tà kiến

Văn kinh 🞄 13/6/2025

Link các ngày tụng kinh của chương trình tu mùa hạ - CHƯƠNG TRÌNH 5: Nhận biết chánh kiến - tà kiến

Đầu Đà Khổ Hạnh Có Ích Lợi Gì? - Kinh Mi Tiên Vấn Đáp

Văn kinh🞄 22/3/2025

Người muốn thực hành hạnh đầu đà cần có mười đức tính và 28 đức tính cao thượng siêu việt của mười ba pháp đầu đà khổ hạnh

Văn kinh 🞄 22/3/2025

Người muốn thực hành hạnh đầu đà cần có mười đức tính và 28 đức tính cao thượng siêu việt của mười ba pháp đầu đà khổ hạnh