Ngày 22/3/2025
“Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn” là gì? Lý giải Đức Phật không kiêu mạn
Ngày 22/3/2025
Mục lục [Hiện]
Trong kinh Ưu Bà Di Pháp Môn Tịnh Hạnh có nhắc đến việc khi vừa sinh ra, Thái tử Tất Đạt Đa (Đức Phật Thích Ca Mâu Ni sau này) liền bước đi bảy bước, mỗi bước đều có hoa sen nâng gót. Khi đi đến bước thứ bảy, Ngài đứng lại và nói:
“Thiên thượng thiên hạ,
Duy ngã độc tôn,
Vô lượng sanh tử
Ư kim tận hỷ".
Đối với câu “Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn”, có nhiều ý kiến trái chiều cho rằng, đây là câu nói thể hiện sự kiêu mạn của Thái tử Tất Đạt Đa. Bởi, ngay từ khoảnh khắc sinh ra, Ngài đã tự cho mình là người tôn quý nhất.
Bài viết dưới đây sẽ lý giải, phá đi sự nghi ngờ về câu nói này của Ngài.
Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn là gì?
“Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn” có nghĩa là “Trên trời dưới trời, chỉ có ta là tôn quý nhất”.
Vậy theo cách hiểu trên, phải chăng Thái tử là người kiêu mạn, cho mình là cao quý nhất - trái ngược với bản chất của đạo Phật là vô ngã, vị tha?
Thái tử Tất Đạt Đa một tay chỉ trời, một tay chỉ đất, tuyên bố “Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn”
Câu nói “Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn” không hề kiêu mạn
Câu nói này đúng sự thật. Giống với việc giới thiệu các chức danh như “chủ tịch”, “phó bí thư”,... thì việc Ngài dõng dạc tuyên bố “Ta là tôn quý nhất” là hoàn toàn đúng với “danh” của Ngài. Xét về đức và công hạnh, Đức Phật chính là bậc tối tôn, không ai có thể so sánh được với Ngài, dù là chư Thiên hay Phạm Thiên.
Cho nên, lời tuyên bố này của Ngài hoàn toàn xác đáng, không hề kiêu mạn. Và Đức Thế Tôn tuyên bố để chúng sinh biết đến sự xuất hiện của Ngài - nơi quy hướng của muôn loài, giúp chúng sinh biết tìm về để nương tựa.
Tâm khiêm hạ của bậc Toàn giác
Để nói về tính khiêm hạ thì không ai bằng Đức Phật. Khi Ngài thành đạo sau 49 ngày đêm thiền định dưới cội cây Bồ Đề, Ngài đã dùng thiên nhãn của mình tìm hết các cõi; các tầng Trời, người… để xem trong nhân gian còn có ai tôn quý hơn, xứng đáng làm bậc Thầy để Ngài đến đảnh lễ.
Nhưng, sau khi quán sát, Ngài không thấy ai có đủ đức, đủ trí hơn mình; dù là Trời, người hay trong các cõi ma. Vì thế Ngài đã quay về và đảnh lễ Pháp mà mình chứng ngộ được - tức là đảnh lễ chân lý.
Rõ ràng, nếu như với suy nghĩ của một người tầm thường, đôi khi chỉ có một chút tài năng, người đó sẽ tự vỗ ngực, coi tất cả đều nhỏ bé. Nhưng Thái tử với tâm khiêm hạ, dù đã trở thành Đức Phật toàn giác, Ngài vẫn đi tìm xem có ai hơn mình để đảnh lễ. Điều này thể hiện đức khiêm hạ của Ngài là không ai có thể so sánh được.
Khi chứng quả vị Vô thượng Bồ đề, Ngài đã dùng thiên nhãn xem trong nhân gian còn ai tôn quý hơn để Ngài đảnh lễ (nguồn: Internet)
Như vậy, “Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn” là câu nói bất hủ, hoàn toàn xác đáng; xét đầy đủ công hạnh, đây chính là lời tuyên ngôn, chứ không phải là kiêu mạn.
Trên đây là những phân tích của Thầy Thích Trúc Thái Minh về lời tuyên ngôn “Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn”. Đây là sự kiện vi diệu, khẳng định sự giác ngộ và thể hiện trí tuệ tối tôn, tối thượng của Đức Phật.
Phật Pháp cơ bản🞄 13/02/2026
Bát chánh đạo là phương pháp căn bản, duy nhất giúp hành giả diệt trừ mọi khổ đau, đạt đến Niết bàn.
Phật Pháp cơ bản 🞄 13/02/2026
Bát chánh đạo là phương pháp căn bản, duy nhất giúp hành giả diệt trừ mọi khổ đau, đạt đến Niết bàn.
Phật Pháp cơ bản🞄 13/02/2026
Phiền não trạng thái thân tâm bất an, khổ đau. Khám phá ngay 9 cách diệt trừ phiền não theo lời Phật dạy để sống an lạc, hạnh phúc.
Phật Pháp cơ bản 🞄 13/02/2026
Phiền não trạng thái thân tâm bất an, khổ đau. Khám phá ngay 9 cách diệt trừ phiền não theo lời Phật dạy để sống an lạc, hạnh phúc.
Phật Pháp cơ bản🞄 21/01/2026
Tứ như ý túc là: dục như ý túc, tinh tấn như ý túc, nhất tâm như ý túc, quán như ý túc. Thực hành 4 yếu tố trên sẽ giúp đạt được đầy đủ mọi mong muốn.
Phật Pháp cơ bản 🞄 21/01/2026
Tứ như ý túc là: dục như ý túc, tinh tấn như ý túc, nhất tâm như ý túc, quán như ý túc. Thực hành 4 yếu tố trên sẽ giúp đạt được đầy đủ mọi mong muốn.
Phật Pháp cơ bản🞄 15/01/2026
Đức Phật dạy, có 4 loại thức ăn là: Đoàn thực, xúc thực, tư niệm thực, thức thực. 4 cách ứng dụng tứ thực vào cuộc sống để thân khỏe tâm an, trí sáng.
Phật Pháp cơ bản 🞄 15/01/2026
Đức Phật dạy, có 4 loại thức ăn là: Đoàn thực, xúc thực, tư niệm thực, thức thực. 4 cách ứng dụng tứ thực vào cuộc sống để thân khỏe tâm an, trí sáng.
Phật Pháp cơ bản🞄 28/12/2025
Tứ chánh cần là: Ngăn ác, diệt ác, sinh thiện, tăng trưởng thiện. Thực hành 4 điều này, cuộc sống được an lạc, hướng đến hạnh phúc tối thượng.
Phật Pháp cơ bản 🞄 28/12/2025
Tứ chánh cần là: Ngăn ác, diệt ác, sinh thiện, tăng trưởng thiện. Thực hành 4 điều này, cuộc sống được an lạc, hướng đến hạnh phúc tối thượng.
Phật Pháp cơ bản🞄 08/12/2025
Ngọc Mani là viên ngọc vô cùng quý hiếm, được tìm thấy ở Long cung và có thể giúp thành tựu mọi sở nguyện.
Phật Pháp cơ bản 🞄 08/12/2025
Ngọc Mani là viên ngọc vô cùng quý hiếm, được tìm thấy ở Long cung và có thể giúp thành tựu mọi sở nguyện.
Phật Pháp cơ bản🞄 16/11/2025
Bảo tháp Trà Tỳ là nơi trà tỳ kim thân Đức Phật, nằm cách vị trí Đức Phật nhập diệt gần 2km, nay thuộc thị trấn Kushinagar, tiểu bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.
Phật Pháp cơ bản 🞄 16/11/2025
Bảo tháp Trà Tỳ là nơi trà tỳ kim thân Đức Phật, nằm cách vị trí Đức Phật nhập diệt gần 2km, nay thuộc thị trấn Kushinagar, tiểu bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.
Phật Pháp cơ bản🞄 31/10/2025
10 cõi giới trong đạo Phật gồm cõi chư Phật, cõi Bồ tát, cõi Duyên Giác Phật, cõi Thanh Văn, cõi Trời, cõi Thần, cõi người, cõi súc sinh, cõi ngạ quỷ, cõi địa ngục.
Phật Pháp cơ bản 🞄 31/10/2025
10 cõi giới trong đạo Phật gồm cõi chư Phật, cõi Bồ tát, cõi Duyên Giác Phật, cõi Thanh Văn, cõi Trời, cõi Thần, cõi người, cõi súc sinh, cõi ngạ quỷ, cõi địa ngục.
Phật Pháp cơ bản🞄 14/10/2025
Khi tham gia Pháp đàn Lương Hoàng Bảo Sám, chúng ta nên công nhận tội lỗi từng gây tạo, tha thiết sám hối, nguyện chừa bỏ không tái phạm,...
Phật Pháp cơ bản 🞄 14/10/2025
Khi tham gia Pháp đàn Lương Hoàng Bảo Sám, chúng ta nên công nhận tội lỗi từng gây tạo, tha thiết sám hối, nguyện chừa bỏ không tái phạm,...
Phật Pháp cơ bản🞄 02/10/2025
Địa ngục là một trong sáu cõi luân hồi mà chúng sinh phải tái sinh sau khi chết. Nơi đây là chỗ rất khổ đau và có vô số hình phạt đáng sợ dành cho tội nhân.
Phật Pháp cơ bản 🞄 02/10/2025
Địa ngục là một trong sáu cõi luân hồi mà chúng sinh phải tái sinh sau khi chết. Nơi đây là chỗ rất khổ đau và có vô số hình phạt đáng sợ dành cho tội nhân.
Phật Pháp cơ bản🞄 29/9/2025
Cờ Phật giáo được đề xuất bởi một cựu Đại tá quân đội Mỹ, thiết kế từ ánh hào quang của Đức Phật vào tuần lễ thứ tư sau khi Ngài thành đạo.
Phật Pháp cơ bản 🞄 29/9/2025
Cờ Phật giáo được đề xuất bởi một cựu Đại tá quân đội Mỹ, thiết kế từ ánh hào quang của Đức Phật vào tuần lễ thứ tư sau khi Ngài thành đạo.
Phật Pháp cơ bản🞄 23/9/2025
Núi Linh Thứu xưa kia thuộc thành Vương Xá, nước Ma Kiệt Đà do đức vua Bình Sa trị vì; nay là Rajgir, bang Bihar, Ấn Độ.
Phật Pháp cơ bản 🞄 23/9/2025
Núi Linh Thứu xưa kia thuộc thành Vương Xá, nước Ma Kiệt Đà do đức vua Bình Sa trị vì; nay là Rajgir, bang Bihar, Ấn Độ.
Phật Pháp cơ bản🞄 18/9/2025
Chú Đại Bi là một trong những bài chú được trì tụng rộng rãi. Tuy nhiên, nhiều người còn hiểu sai khiến thực hành chưa được lợi ích.
Phật Pháp cơ bản 🞄 18/9/2025
Chú Đại Bi là một trong những bài chú được trì tụng rộng rãi. Tuy nhiên, nhiều người còn hiểu sai khiến thực hành chưa được lợi ích.
Phật Pháp cơ bản🞄 09/8/2025
Tụng kinh là để ôn lại và hiểu lời Đức Phật dạy. Tụng kinh sẽ đem lại nhiều phúc báu, an vui cho những người trì tụng ngay trong hiện tại.
Phật Pháp cơ bản 🞄 09/8/2025
Tụng kinh là để ôn lại và hiểu lời Đức Phật dạy. Tụng kinh sẽ đem lại nhiều phúc báu, an vui cho những người trì tụng ngay trong hiện tại.
Phật Pháp cơ bản🞄 02/8/2025
Nơi Đức Phật đản sinh là vườn Lâm Tỳ Ni. Ngài chọn chọn sinh ra ở rừng hoa vô ưu là bởi muốn truyền tải 3 thông điệp ý nghĩa đến chúng sinh.
Phật Pháp cơ bản 🞄 02/8/2025
Nơi Đức Phật đản sinh là vườn Lâm Tỳ Ni. Ngài chọn chọn sinh ra ở rừng hoa vô ưu là bởi muốn truyền tải 3 thông điệp ý nghĩa đến chúng sinh.
Phật Pháp cơ bản🞄 30/7/2025
Cư sĩ là những người Phật tử tu tại gia. Trong giáo Pháp của Phật, người Phật tử được gọi là Ưu-bà-tắc (nam cư sĩ) và Ưu-bà-di (nữ cư sĩ).
Phật Pháp cơ bản 🞄 30/7/2025
Cư sĩ là những người Phật tử tu tại gia. Trong giáo Pháp của Phật, người Phật tử được gọi là Ưu-bà-tắc (nam cư sĩ) và Ưu-bà-di (nữ cư sĩ).
Phật Pháp cơ bản🞄 29/7/2025
“Tam” là ba, “Bảo” là quý báu, “Tam Bảo” là ba ngôi quý báu: Phật Bảo, Pháp Bảo, Tăng Bảo; có Tam Bảo bên ngoài và Tam Bảo ngay trong tâm mỗi chúng ta.
Phật Pháp cơ bản 🞄 29/7/2025
“Tam” là ba, “Bảo” là quý báu, “Tam Bảo” là ba ngôi quý báu: Phật Bảo, Pháp Bảo, Tăng Bảo; có Tam Bảo bên ngoài và Tam Bảo ngay trong tâm mỗi chúng ta.
Phật Pháp cơ bản🞄 22/7/2025
Lòng tin Tam Bảo là mẹ sinh công đức, đưa chúng sinh tiến đạo… Hãy tìm hiểu 5 lợi ích của lòng tin để giúp tăng trưởng phước báu, tinh tấn tu tập.
Phật Pháp cơ bản 🞄 22/7/2025
Lòng tin Tam Bảo là mẹ sinh công đức, đưa chúng sinh tiến đạo… Hãy tìm hiểu 5 lợi ích của lòng tin để giúp tăng trưởng phước báu, tinh tấn tu tập.
Phật Pháp cơ bản🞄 24/6/2025
Tam Bảo là hải đảo an lành cho tất cả chúng sinh. Ba bậc Tam Bảo trong Phật giáo gồm: thế gian trụ trì Tam Bảo, xuất thế gian Tam Bảo và đồng thể Tam Bảo
Phật Pháp cơ bản 🞄 24/6/2025
Tam Bảo là hải đảo an lành cho tất cả chúng sinh. Ba bậc Tam Bảo trong Phật giáo gồm: thế gian trụ trì Tam Bảo, xuất thế gian Tam Bảo và đồng thể Tam Bảo
