Pháp thoại: "Upplavannà bị cưỡng bức" | Tích truyện Pháp Cú (Phẩm V: Bài 10)

Thứ Hai, 02/11/2026

tức 24/9 Bính Ngọ

Lễ Vu Lan ngày mấy? Cơ hội báo hiếu, tạo phúc cho cha mẹ nhiều đời

Ngày 07/8/2025

-
aa
+

Lễ Vu Lan có nguồn gốc từ đạo Phật, gắn liền với tinh thần hiếu đạo. Vào ngày lễ đặc biệt này, những người con có cơ hội được bày tỏ và thực hành tâm tri ân, đền ân đối với cha mẹ của mình theo lời Đức Phật dạy; mang lại lợi ích lớn cho cha mẹ trong nhiều đời. 

Bài viết dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ các thông tin về ngày Vu Lan báo hiếu cũng như cách để báo hiếu cha mẹ được trọn vẹn nhất, mang lại lợi ích cho cha mẹ hiện đời và cả cha mẹ nhiều đời, nhiều kiếp về trước. 

Lễ Vu Lan là gì?

Vu Lan hay Vu Lan Bồn có âm tiếng Phạn là “Ullambana”, dịch ra chữ Hán là “Giải đảo huyền”. “Giải đảo huyền” tức là hóa giải tội bị treo ngược. Chữ “đảo” là lộn ngược; chữ “huyền” là treo lên (các tội bị treo ngược, đại diện cho sự khổ ở trong địa ngục). 

Cụ thể, chúng sinh khi hết kiếp ở cõi người sẽ bị đọa vào địa ngục nếu đã gây tội nặng. Khi vào địa ngục, tội nhân chắc chắn không thể thoát khỏi những hình phạt tra tấn: treo ngược, đánh đập tra tấn, cắt da xẻo thịt, đâm chém xay giã,... Trong kinh “Lương Hoàng Bảo Sám” có ghi lại về các tầng địa ngục - tương ứng với những hình phạt tội nhân: Ngục nước sôi, ngục than nóng, ngục đóng đinh vào thân, ngục mổ xẻ, ngục rút lưỡi, ngục lưỡi câu sắt,... và còn rất nhiều các loại địa ngục khác. Cho nên, “giải đảo huyền” nghĩa là hóa giải tội nhân bị treo ngược (bị khổ trong địa ngục).

Như vậy, lễ Vu Lan là cứu khổ, cứu nạn các vong nhân đang bị đọa địa ngục. Nên biết rằng, chúng ta không chỉ có cha mẹ hiện đời mà còn có cha mẹ, thân quyến trong vô lượng các kiếp về trước - họ có thể đang đọa lạc trong cõi ngạ quỷ, địa ngục khổ đau. Cho nên, ngày Vu Lan mang ý nghĩa rất nhân văn, là cơ hội giúp chúng ta thực hành báo hiếu cha mẹ, tổ tiên hiện đời và nhiều đời nhiều kiếp về trước. 

Những tội nhân bị đọa địa ngục phải chịu những hình phạt thống khổ (ảnh minh họa)

Những tội nhân bị đọa địa ngục phải chịu những hình phạt thống khổ (ảnh minh họa)

Lễ Vu Lan là ngày nào trong năm?

Lễ Vu Lan báo hiếu diễn ra vào tháng 7 âm lịch hàng năm. Những năm qua, thực hiện theo hướng dẫn của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các chùa, cơ sở tự viện,... thường tổ chức lễ Vu Lan vào các ngày trong tháng 7 Âm lịch; chính lễ vào ngày Rằm tháng 7 Âm lịch.

Rằm tháng bảy hàng năm gợi nhắc đến ý nghĩa báo hiếu cha mẹ, ông bà tiên tổ

Rằm tháng bảy hàng năm gợi nhắc đến ý nghĩa báo hiếu cha mẹ, ông bà tiên tổ

Nguồn gốc, ý nghĩa ngày lễ Vu Lan báo hiếu

Nguồn gốc của ngày Vu Lan báo hiếu xuất phát từ câu chuyện Ngài Mục Kiều Liên (vị đệ tử thần thông bậc nhất của Đức Phật Thích Ca) cứu mẹ là bà Thanh Đề thoát khỏi kiếp ngạ quỷ.

Khi còn sống, bà Thanh Đề không có lòng tin kính, phỉ báng Tam Bảo, keo rít bỏn xẻn, lại thường xúc phạm và làm nhục chúng Tăng. 

Khi mẹ mất, Ngài Mục Kiều Liên đã dùng thiên nhãn soi khắp cõi người, cõi Trời,... để tìm mẹ mà không thấy. Đến khi soi xuống gần biên ranh các đại địa ngục, thì thấy mẹ ở trong chỗ ẩm thấp, tối tăm, lạnh lẽo nhưng không rõ thuộc cảnh giới nào. Sau khi được Đức Phật chỉ dạy, Ngài biết mẹ đang đọa nơi cận biên địa ngục - nửa thuộc địa ngục, nửa thuộc ngạ quỷ; thân gầy ốm như bộ xương. 

Vì thương xót mẹ, Tôn giả đi khất thực xin một bát cơm đầy rồi dùng thần thông xuống cõi ngạ quỷ dâng cơm cho mẹ. Khi thấy bát cơm, bà Thanh Đề sợ chúng ngạ quỷ xung quanh cướp mất nên vội vàng lấy tay che bát cơm lại để ăn một mình. Nhưng bát cơm lập tức biến thành than hồng khiến bà không thể ăn được. 

Ngài Mục Kiều Liên dâng bát cơm lên cho mẹ đang chịu cảnh đói khổ (ảnh minh họa)

Ngài Mục Kiều Liên dâng bát cơm lên cho mẹ đang chịu cảnh đói khổ (ảnh minh họa)

Dù rất thương mẹ và Tôn giả Mục Kiều Liên dù đã dùng hết sức thần thông của mình nhưng cũng không thể cứu được bà Thanh Đề, Ngài phải về bạch Phật xin lời chỉ dạy. Đức Phật có chỉ dạy Ngài rằng đến tháng bảy, ngày chư Tăng tự tứ thì sắm sửa vật thực cúng dường trai Tăng. Và lấy phước báu đó cùng sự chú nguyện của chư Tăng hồi hướng cho mẹ thì mẹ sẽ hết tội và được sinh thiên. 

Sau đó, Ngài Mục Kiều Liên vâng theo lời Đức Phật. Khi chư Tăng thọ thực, bà Thanh Đề chuyển hóa ác tâm, phát khởi tâm thanh tịnh - tâm Bồ đề nhờ từ trường an lành của Tăng đoàn thanh tịnh, hòa hợp. Cho nên, ngày hôm đó, bà Thanh Đề cùng rất nhiều ngạ quỷ thoát kiếp ngạ quỷ, được sinh thiên.

Từ câu chuyện đầy xúc động về tâm hiếu của Ngài Mục Kiều Liên cứu mẹ thoát khỏi cảnh khổ, lễ Vu Lan báo hiếu từ đó mà ra đời, dần trở thành truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. 

Phật tử thực hành hạnh hiếu rửa chân cho cha mẹ nhân mùa Vu Lan

Phật tử thực hành hạnh hiếu rửa chân cho cha mẹ nhân mùa Vu Lan

Cách báo hiếu mùa Vu Lan

1. Đối với cha mẹ còn sống

Phận làm con, chúng ta phải ngoan ngoãn, vâng lời cha mẹ. Khi lớn lên phải biết chăm sóc, nuôi dưỡng, chu cấp đầy đủ cho mẹ cha.. Bên cạnh đó, chúng ta biết sống thiện, tạo lập công danh, sự nghiệp ở đời để làm vẻ vang gia tộc, dòng họ. Khi lập gia đình, biết chăm lo, hướng dẫn vợ con đầy đủ, tốt đẹp để họ biết sống có hiếu với ông bà, cha mẹ. 

Ngoài những việc làm kể trên, Đức Phật cũng dạy chúng ta phải biết hướng dẫn cha mẹ tin kính Phật Pháp, quy y Tam Bảo, thực hành Pháp Phật, bỏ ác hành thiện,... Đó mới là cách báo hiếu trọn vẹn, giúp cha mẹ được nhiều phúc lành. Bởi nếu chỉ chu cấp cho cha mẹ cơm ăn, áo mặc thì khi chết, cha mẹ sẽ theo nghiệp của mình mà đọa lạc. Còn khi cha mẹ quy y Tam Bảo, giữ gìn năm giới thì sẽ trở thành người thiện, khi bỏ báo thân được tái sinh trở lại làm người. Bên cạnh đó, cha mẹ biết đến Phật Pháp thì sẽ tự có niềm vui, hạnh phúc, an lạc; đến khi nhắm mắt xuôi tay cũng được hỷ lạc. 

Như trong kinh Tăng Chi Bộ I, phẩm Tâm Thăng Bằng, Đức Phật có dạy những người con về việc hiếu dưỡng - trả ơn cha mẹ: “Ai đối với cha mẹ không có lòng tin, khuyến khích, hướng dẫn, an trú các vị ấy vào lòng tin; đối với cha mẹ theo ác giới, khuyến khích, hướng dẫn, an trú các vị ấy vào thiện giới; đối với cha mẹ xan tham, khuyến khích, hướng dẫn, an trú vào bố thí; đối với cha mẹ theo ác trí tuệ, khuyến khích, hướng dẫn, an trú các vị ấy vào trí tuệ. Cho đến như vậy, là làm đủ và trả ơn đủ mẹ và cha”.

Đức Phật cũng dạy, người con đi xuất gia thì đó là đại hiếu. Bởi những người xuất gia là làm gương cho cha mẹ, tu hành chân chính, đạo lực đầy đủ, chuyển hóa cho cha mẹ tu tập, giúp cha mẹ bỏ ác làm lành, quy y Tam Bảo, thực hành chánh Pháp của Phật; cha mẹ cũng được đắc độ. Người xuất gia còn giúp cho tất cả cha mẹ nhiều đời, nhiều kiếp cùng được hưởng phước báu, cùng được an lạc. 

2. Đối với cha mẹ quá vãng

Khi cha mẹ quá vãng, chúng ta phải biết lo tang lễ chu đáo, đầy đủ. Chúng ta nên làm các việc phước thiện: bố thí, phóng sinh, sám hối, tụng kinh,... - đó là những việc báo hiếu cho ông bà, cha mẹ đã khuất đúng Pháp nhất, được lợi ích cho cả kẻ còn người mất.

Trong kinh Địa Tạng Bồ Tát Bổn Nguyện, phẩm 7 - Lợi Ích Kẻ Còn Người Mất, Đức Phật dạy: “Như sau khi người đó đã chết, lại có thể trong bốn mươi chín ngày vì người ấy mà tu tạo nhiều phước lành, thời có thể làm cho người chết đó khỏi hẳn chốn ác đạo, được sanh lên cõi trời hoặc sanh trong loài người hưởng lấy nhiều sự rất vui sướng, mà kẻ thân quyến hiện tại đó cũng được vô lượng điều lợi ích”. 

Phóng sinh - Việc làm báo hiếu ông bà, cha mẹ đã khuất đúng Pháp

Phóng sinh - Việc làm báo hiếu ông bà, cha mẹ đã khuất đúng Pháp

Trên đây là những chia sẻ của Thầy Thích Trúc Thái Minh về lễ Vu Lan báo hiếu. Mong rằng qua bài viết này, quý vị sẽ hiểu được nguồn gốc, ý nghĩa của lễ Vu Lan cũng như cách báo hiếu cha mẹ của mình trọn vẹn nhất. 

Hãy cùng chia sẻ những tình cảm để gửi gắm tới hai đấng sinh thành nhân lễ Vu Lan tại phần bình luận nhé!

17
Xem thêm

Cung kính nghĩa là gì? 2 cách rèn tâm khiêm hạ giúp gặt phước lành

Phật Pháp và đời sống🞄 24/10/2026

Cung kính là đức tính đi liền với tâm khiêm hạ, giúp diệt trừ được rất nhiều bất thiện tâm, được phước lành về tuổi thọ, sắc đẹp, an lạc,...

Phật Pháp và đời sống 🞄 24/10/2026

Cung kính là đức tính đi liền với tâm khiêm hạ, giúp diệt trừ được rất nhiều bất thiện tâm, được phước lành về tuổi thọ, sắc đẹp, an lạc,...

Học từ con quạ: 2 bài học để làm chủ tâm và sống an yên

Phật Pháp và đời sống🞄 23/10/2026

Khám phá 2 bài học từ con quạ theo kinh Mi Tiên Vấn Đáp giúp làm chủ tâm thức, rèn luyện sự tập trung và gieo trồng lòng biết ơn để cuộc sống an lạc hơn.

Phật Pháp và đời sống 🞄 23/10/2026

Khám phá 2 bài học từ con quạ theo kinh Mi Tiên Vấn Đáp giúp làm chủ tâm thức, rèn luyện sự tập trung và gieo trồng lòng biết ơn để cuộc sống an lạc hơn.

Thánh cầu: 3 cách hướng tới sự bình yên chân thật theo lời Phật dạy

Phật Pháp và đời sống🞄 22/10/2026

Thánh cầu là tìm kiếm điều không sinh, không già, tìm cầu sự bất tử, Niết bàn; trái lại, phi Thánh cầu là sự tham đắm, tìm cầu những điều bị sinh, già, bệnh, chết.

Phật Pháp và đời sống 🞄 22/10/2026

Thánh cầu là tìm kiếm điều không sinh, không già, tìm cầu sự bất tử, Niết bàn; trái lại, phi Thánh cầu là sự tham đắm, tìm cầu những điều bị sinh, già, bệnh, chết.

Học từ con nai: 3 bài học giúp dứt bỏ phiền não, giữ tâm bình an

Phật Pháp và đời sống🞄 21/10/2026

3 bài học cốt lõi từ loài nai đó là: biết chủ động tìm điều kiện thuận lợi để rèn luyện, kiên quyết không quay lại nơi gây ra phiền não và tự biết phòng hộ tâm mình.

Phật Pháp và đời sống 🞄 21/10/2026

3 bài học cốt lõi từ loài nai đó là: biết chủ động tìm điều kiện thuận lợi để rèn luyện, kiên quyết không quay lại nơi gây ra phiền não và tự biết phòng hộ tâm mình.

Học tính “đeo bám” của con đỉa: Vượt khó trong công việc và tu tập tại gia

Phật Pháp và đời sống🞄 19/10/2026

Qua hình ảnh con đỉa, bài viết mang đến thông điệp về tinh thần kiên trì, giúp ta thêm bền bỉ khi theo đuổi mục tiêu chí thiện và lý tưởng tu tập trong cuộc sống.

Phật Pháp và đời sống 🞄 19/10/2026

Qua hình ảnh con đỉa, bài viết mang đến thông điệp về tinh thần kiên trì, giúp ta thêm bền bỉ khi theo đuổi mục tiêu chí thiện và lý tưởng tu tập trong cuộc sống.

Lời nói ác độc: 6 cách từ bỏ để được yêu quý, tin tưởng

Phật Pháp và đời sống🞄 19/10/2026

Lời thô ác là những lời nói chưa được tinh luyện, gây đau khổ cho mình và mọi người. Xa lìa nói thô ác được 8 phúc báu: được tin tưởng, yêu quý, không ai chê trách,...

Phật Pháp và đời sống 🞄 19/10/2026

Lời thô ác là những lời nói chưa được tinh luyện, gây đau khổ cho mình và mọi người. Xa lìa nói thô ác được 8 phúc báu: được tin tưởng, yêu quý, không ai chê trách,...

Học từ con rắn: 3 cách đứng vững trước biến cố và giữ tâm an yên

Phật Pháp và đời sống🞄 06/10/2026

Ba bài học trí tuệ từ đặc tính tự nhiên của con rắn sẽ giúp chúng ta biết cách bảo vệ và làm chủ bản thân, cũng như bình thản vượt qua biến động cuộc đời.

Phật Pháp và đời sống 🞄 06/10/2026

Ba bài học trí tuệ từ đặc tính tự nhiên của con rắn sẽ giúp chúng ta biết cách bảo vệ và làm chủ bản thân, cũng như bình thản vượt qua biến động cuộc đời.

Học từ chim cu: Cách dứt bỏ thói xấu, phòng hộ sáu căn để sống bình an

Phật Pháp và đời sống🞄 28/9/2026

Khám phá 2 bài học từ loài chim cu qua kinh Mi Tiên Vấn Đáp: Quyết tâm dùng trí tuệ tiêu diệt “kẻ thù” vô minh và phòng hộ tâm trước phiền não cuộc sống.

Phật Pháp và đời sống 🞄 28/9/2026

Khám phá 2 bài học từ loài chim cu qua kinh Mi Tiên Vấn Đáp: Quyết tâm dùng trí tuệ tiêu diệt “kẻ thù” vô minh và phòng hộ tâm trước phiền não cuộc sống.

Nói dối là gì? 8 phúc báu khi xa lìa nói dối, được kính mến, an vui

Phật Pháp và đời sống🞄 25/9/2026

Nói dối là nói sai sự thật, khiến bản thân và người xung quanh đau khổ. Xa lìa nói dối được 8 phúc báu thù thắng: được tin phục, kính mến, trí tuệ, an vui,...

Phật Pháp và đời sống 🞄 25/9/2026

Nói dối là nói sai sự thật, khiến bản thân và người xung quanh đau khổ. Xa lìa nói dối được 8 phúc báu thù thắng: được tin phục, kính mến, trí tuệ, an vui,...

Nói thêu dệt là gì? Cách từ bỏ để được quý mến, kính trọng

Phật Pháp và đời sống🞄 20/9/2026

Nói thêu dệt là đơm đặt khiến sai lệch bản chất vấn đề, gây đổ vỡ, đau khổ. Chúng ta cần xa lìa lời nói thêu dệt, để được mọi người thương mến, có trí tuệ,...

Phật Pháp và đời sống 🞄 20/9/2026

Nói thêu dệt là đơm đặt khiến sai lệch bản chất vấn đề, gây đổ vỡ, đau khổ. Chúng ta cần xa lìa lời nói thêu dệt, để được mọi người thương mến, có trí tuệ,...

2 vị Tỳ kheo không phóng dật và bài học về sự tinh cần, biết đủ

Phật Pháp và đời sống🞄 14/9/2026

2 vị Tỳ kheo sống không phóng dật, biết thiểu dục tri túc và đều đắc đạo. Sự kiện này sẽ giúp mỗi người rút ra bài học về sự tinh tấn, từ đó có thể hướng đến Thánh quả.

Phật Pháp và đời sống 🞄 14/9/2026

2 vị Tỳ kheo sống không phóng dật, biết thiểu dục tri túc và đều đắc đạo. Sự kiện này sẽ giúp mỗi người rút ra bài học về sự tinh tấn, từ đó có thể hướng đến Thánh quả.

3 bài học từ chiếc dù: Tự tạo “mái che” cho nội tâm giữa “mưa” phiền não

Phật Pháp và đời sống🞄 14/9/2026

Học từ cái dù: Bí quyết dùng trí tuệ và giới đức làm “mái che” vững chắc cho nội tâm, giúp ngăn chặn phiền não, tà kiến và chuyển hóa “tâm bệnh” hiệu quả.

Phật Pháp và đời sống 🞄 14/9/2026

Học từ cái dù: Bí quyết dùng trí tuệ và giới đức làm “mái che” vững chắc cho nội tâm, giúp ngăn chặn phiền não, tà kiến và chuyển hóa “tâm bệnh” hiệu quả.

Cách tu tập tại nhà: 3 bước văn - tư - tu giúp tâm an, bớt phiền não

Phật Pháp và đời sống🞄 08/9/2026

Tu tập là quá trình nghe học giáo lý nhà Phật để hiểu lời dạy của Đức Phật; từ đó biết cách ứng dụng, thực hành giúp đời sống được tự tại, an nhiên hơn.

Phật Pháp và đời sống 🞄 08/9/2026

Tu tập là quá trình nghe học giáo lý nhà Phật để hiểu lời dạy của Đức Phật; từ đó biết cách ứng dụng, thực hành giúp đời sống được tự tại, an nhiên hơn.

Tham dục là gì? Nguy hiểm của dục lạc và 5 cách tìm lại sự tự tại trong tâm

Phật Pháp và đời sống🞄 03/9/2026

Tham dục là những ham muốn của chúng ta về ngũ dục lạc ở trần gian. Bản chất của ham muốn này là sự thiêu đốt, từ đó dẫn chúng ta tới chỗ đau khổ.

Phật Pháp và đời sống 🞄 03/9/2026

Tham dục là những ham muốn của chúng ta về ngũ dục lạc ở trần gian. Bản chất của ham muốn này là sự thiêu đốt, từ đó dẫn chúng ta tới chỗ đau khổ.

Giải mã xung đột gia đình và 5 cách hóa giải theo lời Đức Phật dạy

Phật Pháp và đời sống🞄 13/7/2026

Mâu thuẫn gia đình xuất phát từ khoảng cách thế hệ, sự bám chấp vào cái “tôi” ích kỷ và những nhân bất thiện đã gieo trong quá khứ.

Phật Pháp và đời sống 🞄 13/7/2026

Mâu thuẫn gia đình xuất phát từ khoảng cách thế hệ, sự bám chấp vào cái “tôi” ích kỷ và những nhân bất thiện đã gieo trong quá khứ.

Cách để hết sợ ma: Bản chất của nỗi sợ và bí quyết để tâm trí bình an

Phật Pháp và đời sống🞄 24/6/2026

Theo góc nhìn đạo Phật, nỗi sợ ma, hay sợ bóng tối là một cảm thọ sinh ra trong tâm khiến chúng ta phát sinh những tưởng tượng ma quỷ.

Phật Pháp và đời sống 🞄 24/6/2026

Theo góc nhìn đạo Phật, nỗi sợ ma, hay sợ bóng tối là một cảm thọ sinh ra trong tâm khiến chúng ta phát sinh những tưởng tượng ma quỷ.

Không trộm cắp: 10 kết quả tốt đẹp gặt hái từ thiện nghiệp

Phật Pháp và đời sống🞄 22/6/2026

Không trộm cắp chỉ hành vi không lấy đồ của người nếu không được họ đồng ý. Nhờ thực hành tâm này, ta sẽ nhận được sự yêu quý, tán thán của mọi người.

Phật Pháp và đời sống 🞄 22/6/2026

Không trộm cắp chỉ hành vi không lấy đồ của người nếu không được họ đồng ý. Nhờ thực hành tâm này, ta sẽ nhận được sự yêu quý, tán thán của mọi người.

Phước báu: 6 cách đơn giản để tích lũy mỗi ngày

Phật Pháp và đời sống🞄 20/6/2026

Phước báu đem lại cho ta nhiều sự tốt đẹp, may mắn trong cuộc sống. Để tạo phước báu mỗi ngày, ta nên tu học Phật Pháp, nuôi dưỡng tâm cung kính,..

Phật Pháp và đời sống 🞄 20/6/2026

Phước báu đem lại cho ta nhiều sự tốt đẹp, may mắn trong cuộc sống. Để tạo phước báu mỗi ngày, ta nên tu học Phật Pháp, nuôi dưỡng tâm cung kính,..

Tết Đoan Ngọ cúng gì? Cách bày mâm lễ đúng để được bình an và phúc lành

Bài viết Phật giáo🞄 18/6/2026

Các gia đình thường chuẩn bị mâm cúng Tết Đoan Ngọ để bày tỏ lòng thành dâng lên cúng Phật, các vị Thần linh và gia tiên.

Bài viết Phật giáo 🞄 18/6/2026

Các gia đình thường chuẩn bị mâm cúng Tết Đoan Ngọ để bày tỏ lòng thành dâng lên cúng Phật, các vị Thần linh và gia tiên.