Những phong tục tập quán ngày Tết - Lưu ý quan trọng để năm mới an lành
12/01/2025
Trong dân gian Việt Nam lưu truyền rất nhiều phong tục ngày Tết Nguyên đán. Tùy theo vùng miền Bắc - Trung - Nam sẽ có những phong tục tập quán khác nhau.
12/01/2025
Mục lục [Ẩn]
Những phong tục ngày Tết như: hái lộc đầu năm, xem bói chân gà, gói bánh chưng, cúng tổ tiên, xông đất,... là những phong tục lâu đời của nhiều người Việt. Tuy nhiên, nhiều người thường có quan niệm sai lầm khi thực hiện, dẫn đến không mang lại bình an, may mắn mà còn ngược lại.
Dưới đây là tổng hợp phong tục ngày Tết cổ truyền và những lưu ý mà ai cũng nên biết.
1. Phong tục hái lộc ngày Tết
Nhiều người quan niệm, “lộc” là mầm lộc (mầm non) trên cây; nên họ đi chùa hái lộc vào năm mới với mong muốn gia đình được may mắn, giàu sang.
Tuy nhiên, với đạo Phật, việc bẻ những búp lộc trên cây không mang đến tài lộc, may mắn cho gia chủ. Bởi cây ở chùa là tài sản Tam Bảo; nếu chưa xin phép chư Tăng (người có quyền trông coi tài sản ở chùa) thì người đó sẽ mang tội trộm cắp tài sản Tam Bảo. Đây là việc làm khiến mất lộc, mất phúc trong năm mới.
Xem thêm: Hái lộc đầu năm như thế nào cho đúng, được nhiều tài lộc?
Hái cành lộc không mang đến tài lộc trong năm mới (ảnh minh họa)
2. Phong tục xem bói bằng chân gà
Theo phong tục ngày Tết, nhiều gia đình thường mua gà (đặc biệt là gà trống) để cúng giao thừa. Hai chân gà sau khi luộc sẽ được gia chủ mang đi xem bói.
Nhiều người quan tâm đến tục xem chân gà đầu năm (ảnh minh họa)
Theo quan điểm đạo Phật, xem bói chân gà là việc mê tín, không có trong nhân quả. Bởi chúng ta biết rằng, mọi việc đều có nhân duyên và vận hành theo nghiệp.
Như trong kinh Nghiệp báo sai biệt, có đoạn: “...Tất cả chúng sinh có liên quan với nghiệp, nương tựa nơi nghiệp, theo nghiệp của mình mà lưu chuyển. Do nhân duyên này nên có chia ra thượng, trung, hạ; sai khác nhau chẳng đồng…”.
Người xem bói chưa phải là bậc vào dòng Thánh quả, có túc mạng minh, thiên nhãn minh (tức là có thể nhớ rõ các đời sống trong quá khứ; thấy được sự sống chết của tất cả chúng sinh); cho nên, họ không thể biết trước được tất cả sự việc thông qua xem bói chân gà.
Xem thêm: Cách để cuộc sống tốt đẹp mà không cần xem bói chân gà
3. Phong tục gói bánh chưng ngày Tết
Vào ngày Tết, mâm cỗ gia đình thường không thể thiếu những chiếc bánh chưng. Đối với đạo Phật, phong tục gói bánh chưng không chỉ là nét đẹp của Tết cổ truyền, mà còn chứa đựng giá trị nhân văn sâu sắc và ý nghĩa gắn kết yêu thương.
Trong gia đình, trẻ em không có nhiều công việc cần quan tâm như người lớn; mà niềm hạnh phúc là được gần gũi bố mẹ. Cho nên, gói bánh chưng ngày Tết là cơ hội để kết nối tình cảm giữa các thế hệ trong gia đình. Đây sẽ là kỷ niệm đẹp để sau này, cứ vào dịp Tết, con cái sẽ nhớ về cha mẹ và gia đình.
Gói bánh chưng ngày Tết là kỷ niệm đẹp để sau này con cái sẽ nhớ về cha mẹ và gia đình (nguồn: Ảnh Internet)
4. Phong tục cúng ông bà ngày Tết
Theo truyền thống, Tết Nguyên Đán là dịp để gia đình sum họp; là thời gian con cháu từ khắp nơi trở về, được quây quần bên nhau.
Đây còn là dịp để gia đình được mời gia tiên, ông bà, cha mẹ đã khuất về cùng đón Tết. Vì vậy, vào ngày 30 Âm lịch, các gia đình thường làm cơm cúng Tất niên để mời những người đã khuất về ăn Tết, sum vầy trong ba ngày đầu năm (từ mùng 1 đến mùng 3 Tết).
Ngày Tết là dịp để con cháu mời ông bà, cha mẹ đã khuất về ăn Tết với con cháu
Bên cạnh đó, vào ngày mùng 3 Tết, theo truyền thống, các gia đình thường thực hiện lễ hóa vàng (đốt vàng mã) để tiễn gia tiên trở về cõi âm. Tuy nhiên, theo lời Phật dạy, chúng ta không nên đốt vàng mã; vì việc này không mang lại lợi ích cho người đã khuất.
Trong ba ngày Tết, chúng ta nên làm mâm cúng với đồ thanh tịnh, không sát mạng chúng sinh. Như trong kinh Địa Tạng có đoạn: “...Lại vầy nữa, này ông Trưởng Giả! Sau khi những chúng sanh gây phạm tội nghiệp như thế mạng chung, hàng cốt nhục thân quyến có làm chay để giúp thêm phước lành cho người chết đó”.
Ngoài ra, chúng ta nên làm các việc thiện, tác phước cúng dường Tam Bảo để hồi hướng phước báu cho gia tiên.
5. Phong tục xông đất ngày Tết
Vào dịp Tết, nhiều gia đình thường lo lắng về việc người xông nhà không hợp tuổi sẽ mang đến vận đen cho cả năm.
Theo quan niệm dân gian, nhiều gia đình chọn người xông nhà để tránh vận đen cho một năm (ảnh minh họa)
Tuy nhiên, trong đạo Phật, chúng ta biết rằng, không phải người xông đất mang đến vận đen hay may mắn; mà tất cả nhân duyên đều từ nơi nghiệp sinh ra.
Cho nên, chúng ta không cần quan tâm đến việc người xông nhà mang đến điều tốt hay xấu; mà cần xét lại gia đình mình đã làm những điều gì tốt đẹp trong năm.
Bên cạnh đó, Tết cổ truyền còn nhiều phong tục khác như:
- Phong tục dựng cây nêu ngày Tết
- Phong tục bày mâm ngũ quả ngày Tết
- Phong tục tỉa chân hương ngày Tết
—
Các lưu ý trên được tóm tắt từ những lời giảng của Thầy Thích Trúc Thái Minh. Hy vọng bài viết này sẽ giúp quý vị hiểu đúng và sâu sắc hơn về các phong tục ngày Tết; từ đó áp dụng trong năm mới, mang đến hạnh phúc, bình an cho bản thân và mọi người.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống 🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
Phật Pháp và đời sống 🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
Phật Pháp và đời sống🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống 🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống🞄 27/12/2025
Xem chân gà là phong tục của người Việt dịp đầu năm, để dự đoán họa phúc,... của gia chủ trong năm. Theo Phật giáo, may rủi không phụ thuộc vào việc xem bói.
Phật Pháp và đời sống 🞄 27/12/2025
Xem chân gà là phong tục của người Việt dịp đầu năm, để dự đoán họa phúc,... của gia chủ trong năm. Theo Phật giáo, may rủi không phụ thuộc vào việc xem bói.
Phật Pháp và đời sống🞄 26/12/2025
Chúng ta có thể thả cá chép tùy duyên, bất cứ lúc nào; không nhất thiết phải vào ngày 23 Tết.
Phật Pháp và đời sống 🞄 26/12/2025
Chúng ta có thể thả cá chép tùy duyên, bất cứ lúc nào; không nhất thiết phải vào ngày 23 Tết.
Phật Pháp và đời sống🞄 22/12/2025
Ngũ phúc là 5 loại phúc: mạnh khỏe, sống lâu; giàu có; gia đình hạnh phúc; danh thơm tiếng tốt; trí tuệ sáng suốt, thông minh.
Phật Pháp và đời sống 🞄 22/12/2025
Ngũ phúc là 5 loại phúc: mạnh khỏe, sống lâu; giàu có; gia đình hạnh phúc; danh thơm tiếng tốt; trí tuệ sáng suốt, thông minh.
Phật Pháp và đời sống🞄 22/12/2025
Lười biếng là chán nản, mệt mỏi, uể oải, ngại việc,... Tính lười gây cản trở sự thành công và ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Phật Pháp và đời sống 🞄 22/12/2025
Lười biếng là chán nản, mệt mỏi, uể oải, ngại việc,... Tính lười gây cản trở sự thành công và ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Phật Pháp và đời sống🞄 21/12/2025
Vọng tưởng là trạng thái khi chúng ta tập trung làm một việc gì đó, nhưng trong đầu bất chợt xuất hiện hình ảnh, suy nghĩ khác, không chủ động tác ý tạo ra.
Phật Pháp và đời sống 🞄 21/12/2025
Vọng tưởng là trạng thái khi chúng ta tập trung làm một việc gì đó, nhưng trong đầu bất chợt xuất hiện hình ảnh, suy nghĩ khác, không chủ động tác ý tạo ra.
Phật Pháp và đời sống🞄 20/12/2025
Những điều kiêng kỵ ngày Tết như kiêng quét nhà, kiêng mua dao,... là các quan niệm dân gian để tránh xui xẻo. Theo Phật giáo, kiêng kỵ những điều này không hết đen đủi.
Phật Pháp và đời sống 🞄 20/12/2025
Những điều kiêng kỵ ngày Tết như kiêng quét nhà, kiêng mua dao,... là các quan niệm dân gian để tránh xui xẻo. Theo Phật giáo, kiêng kỵ những điều này không hết đen đủi.
Phật Pháp và đời sống🞄 16/12/2025
Dân gian cho rằng, tam tai là ba tai họa xảy ra trong 3 năm liền nhau. Theo Phật giáo, quan niệm “tam tai” không chính xác, mà phúc họa là do nghiệp mỗi người.
Phật Pháp và đời sống 🞄 16/12/2025
Dân gian cho rằng, tam tai là ba tai họa xảy ra trong 3 năm liền nhau. Theo Phật giáo, quan niệm “tam tai” không chính xác, mà phúc họa là do nghiệp mỗi người.
Phật Pháp và đời sống🞄 16/11/2025
Tô vẽ, khắc họa, đắp tượng Đức Phật xuất phát từ tâm tôn kính thì sẽ được vô lượng phước lành.
Phật Pháp và đời sống 🞄 16/11/2025
Tô vẽ, khắc họa, đắp tượng Đức Phật xuất phát từ tâm tôn kính thì sẽ được vô lượng phước lành.
Phật Pháp và đời sống🞄 04/10/2025
Tết Trung thu khởi nguồn từ đời sống nông nghiệp lúa nước, khi tháng 8 mùa vụ kết thúc, người dân quây quần ngắm trăng, vui chơi, thưởng nguyệt.
Phật Pháp và đời sống 🞄 04/10/2025
Tết Trung thu khởi nguồn từ đời sống nông nghiệp lúa nước, khi tháng 8 mùa vụ kết thúc, người dân quây quần ngắm trăng, vui chơi, thưởng nguyệt.
Phật Pháp và đời sống🞄 03/10/2025
Những bài hát trung thu mới và ý nghĩa nhất sẽ liên tục được cập nhật trong bài viết này. Kính mời quý độc giả cùng lắng nghe và thưởng thức!
Phật Pháp và đời sống 🞄 03/10/2025
Những bài hát trung thu mới và ý nghĩa nhất sẽ liên tục được cập nhật trong bài viết này. Kính mời quý độc giả cùng lắng nghe và thưởng thức!
Phật Pháp và đời sống🞄 31/8/2025
Nhiều người quan niệm, bốc bát hương bản mệnh là gửi gắm mạng sống của mình cho các vị Thần, giúp thọ mạng kéo dài. Tuy nhiên, theo đạo Phật, việc này là sai.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/8/2025
Nhiều người quan niệm, bốc bát hương bản mệnh là gửi gắm mạng sống của mình cho các vị Thần, giúp thọ mạng kéo dài. Tuy nhiên, theo đạo Phật, việc này là sai.
Phật Pháp và đời sống🞄 31/8/2025
Cầu siêu đúng chuẩn nghi thức Phật giáo là việc thiết thực giúp cho người làm lễ được tăng trưởng phúc báu và người mất được siêu sinh, tái sinh về cõi lành.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/8/2025
Cầu siêu đúng chuẩn nghi thức Phật giáo là việc thiết thực giúp cho người làm lễ được tăng trưởng phúc báu và người mất được siêu sinh, tái sinh về cõi lành.
