Bài học từ con khỉ mà một vị Tỳ-kheo cần học - Thầy Thích Trúc Thái Minh
20/12/2019
Qua buổi Pháp thoại với chủ đề: “Học về con khỉ” và sự chỉ dạy khúc chiết của Sư Phụ, toàn thể đại chúng đã rút ra được bài học từ con khỉ là...
20/12/2019
Mục lục [Ẩn]
- 4 yếu tố không thể thiếu để chọn thầy đối với người tu học Phật
- 1. Người thầy phải có giới đức và biết tàm quý
- 2. Người thầy phải có nhiều Pháp lành, đa văn
- 3. Người thầy phải giữ gìn Pháp, nâng đỡ Pháp
- 4. Người Thầy phải tự mình tinh tấn và dìu dắt mọi người trên con đường phạm hạnh
- Người tu học Phật không được xa rời Pháp hành
Tỳ-kheo Na Tiên cũng giảng: “Loài khỉ thường tìm về chỗ ngụ của mình vào lúc hoàng hôn. Các vị Tỳ-kheo trong hàng ngũ sa-môn cũng phải nên làm như thế. Nghĩa là một ngày, lúc hoàng hôn xuống cũng phải biết trở về trú xứ vắng lặng của mình như rừng, nghĩa địa... để nghỉ qua đêm. Khỉ không bao giờ rời bỏ cây ấy lúc ban đêm - thì vị Tỳ-kheo cũng không bao giờ rời bỏ pháp tu Tứ niệm xứ của mình. Suốt đêm, dù đi, đứng, ngồi, nằm cũng hằng phải chánh niệm tỉnh giác".
Ngày 9/12/2019 (tức ngày 14/11/Kỷ Hợi), hàng ngàn Phật tử đã gác lại những bộn bề công việc để cùng vân tập về ngôi già lam Ba Vàng lắng nghe những lời Pháp nhũ quý báu từ Sư Phụ Thích Trúc Thái Minh. Qua buổi Pháp thoại với chủ đề: “Học về con khỉ” trong kinh Mi Tiên vấn đáp, thông qua cuộc tranh luận giữa Tỳ-kheo Na Tiên và Đức vua Mi Lan Đà cùng sự chỉ dạy khúc chiết của Sư Phụ, toàn thể đại chúng đã rút ra được những bài học quý báu cho bản thân trên lộ trình tu học Phật.
Tuy rằng thời tiết mùa đông rất lạnh nhưng hàng ngàn Phật tử vẫn tinh tấn về chùa nghe Sư Phụ giảng Pháp
4 yếu tố không thể thiếu để chọn thầy đối với người tu học Phật
Trên bước đường học Phật, điều quan trọng bậc nhất của người hành giả là tìm cho mình người thầy hướng đạo. Sự nghiệp tu hành của vị hành giả thành hay bại phần lớn phụ thuộc vào sự hướng dẫn của người thầy. Nhiều người ban đầu học Phật, thấy giáo Pháp của Phật rất mầu nhiệm, nhưng sau một thời gian tìm thầy học đạo, tìm phải vị thầy không mẫu mực nên chính vị hành giả ấy cũng mất cả một đường tu.
Chúng ta hãy cùng tìm hiểu những phẩm hạnh cần có của vị thầy xứng đáng để nương tựa với sự hướng dẫn của Tỳ-kheo Na Tiên với bài kinh dưới đây.
Tỳ-kheo Na Tiên đã giảng giải cho Đức Vua Mi Lan Đà: “Con khỉ hằng lựa tìm những cội cây rất to, có rất nhiều cành nhánh vững chắc và xanh tốt, sum suê để làm chỗ ở. Các vị Tỳ-kheo cũng hằng nên như thế, phải lựa tìm những bậc phạm hạnh có đạo cao đức cả - như là gốc cây đại thụ vậy - để nhờ nương, làm chỗ ở cho mình. Bậc phạm hạnh có cành nhánh vững chắc và tàng lá sum suê, xanh tốt, ấy là đầy đủ: giới đức, có tàm quý, nhiều pháp lành, đa văn, là người giữ gìn pháp, nâng đỡ pháp; có ngôn ngữ từ ái, tự mình tinh tấn và dìu dắt mọi người tinh tấn đi theo con đường phạm hạnh”.
1. Người thầy phải có giới đức và biết tàm quý
Theo Đại đức Na-Tiên người thầy trước hết phải có đầy đủ giới đức và biết tàm quý. Đức Phật trước khi nhập Niết Bàn, đã dặn dò các đệ tử phải “lấy giới làm Thầy”. Người đệ tử Phật trong mọi suy nghĩ, cử chỉ, lời nói đều phải quán chiếu, thực hành theo đúng giới luật. Giới hạnh là tiền đề sinh ra định lực, có định lực mới phát sinh trí tuệ. Người thầy nếu không có giới đức không thể dạy đệ tử biết giữ gìn giới đức; từ đó không thể thành tựu thiền định phát sinh trí tuệ.
Sư Phụ Thích Trúc Thái Minh trở về Thiền viện thăm Hòa thượng Ân Sư thượng Thanh hạ Từ
Cũng vậy, người thầy không biết tàm quý, cũng không thể dạy đệ tử biết tàm quý. Tàm là biết xấu hổ, hối lỗi khi làm phạm một sai lầm. Quý là biết sợ hãi với những ác nghiệp mình gây ra. Do biết sợ hãi, hổ thẹn với tội lỗi mà chúng ta mới biết sám hối, sửa đổi lỗi lầm, từ đó mới thực hành được giới luật. Ngược lại, người không biết sợ hãi, không biết hổ thẹn với tội lỗi thì không thể đoạn tuyệt các ác pháp, hướng tới thiện pháp được.
Chư Tăng Ni, Phật tử trang nghiêm trong thời khóa Sám hối
2. Người thầy phải có nhiều Pháp lành, đa văn
Trong Phật Pháp, không chỉ có giới đức, biết tàm quý; người thầy còn phải có nhiều Pháp lành, đa văn, có nhiều thiện xảo phương tiện để dẫn dắt mọi người đến với chính Pháp. Người thầy phải là người học rộng nghe nhiều, có đủ trí, đủ phương tiện để hóa độ đệ tử. Sư Phụ Thích Trúc Thái Minh là tấm gương sáng về tinh thần học rộng, nghe nhiều với trí tuệ uyên bác, hiểu biết trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Các bài giảng của Sư Phụ dễ hiểu, khúc chiết, luôn gắn với những ví dụ thực tế đời thường khiến người nghe dù là tầng lớp trí thức hay công nhân, giáo sư, bác sĩ hay học sinh, sinh viên... đều thấu hiểu và có thể ứng dụng thực hành.
Buổi giao lưu gặp mặt giữa Thầy Thích Trúc Thái Minh với CLB Doanh nhân dòng họ Võ - Vũ Việt Nam
3. Người thầy phải giữ gìn Pháp, nâng đỡ Pháp
Tỳ-kheo Na Tiên nhắc nhở người thầy phải “là người biết giữ gìn pháp, nâng đỡ pháp; có ngôn ngữ từ ái”. Người thầy hướng đạo cho ta phải là người biết yêu kính giáo Pháp và có thể hi sinh vì Phật Pháp. Từ thời đất nước còn chiến tranh, đã có nhiều tấm gương vô cùng lỗi lạc, hi sinh vì Phật Pháp. Như Bồ Tát Thích Quảng Đức - người đã vị Pháp thiêu thân để phản đối sự đàn áp Phật giáo của chính quyền Ngô Đình Diệm. Ngài cũng để lại cho thế gian nói chung và Việt Nam nói riêng một báu vật vô giá đó chính là trái tim bất diệt - trái tim vẫn vẹn nguyên dù được thiêu ở 4000 độ C. Ngài là vị Bồ Tát - người Thầy vĩ đại của hàng đệ tử Phật nói riêng và toàn nhân loại nói chung. Sự kiện lịch sử đó đã góp phần chấn hưng và củng cố lòng tin cho các thế hệ Phật tử về sự mầu nhiệm vi diệu của Phật Pháp.
Bồ Tát Thích Quảng Đức tự thiêu mình để bảo vệ chính Pháp
Bên cạnh đó, người thầy cần phải mô phạm trong từng lời ăn tiếng nói. Lời nói của người thầy phải trang nghiêm, từ hòa, vừa nghiêm khắc vừa yêu thương. Ví như Đức Phật của chúng ta, Ngài là một tấm gương tiêu biểu nhất về ngôn ngữ từ ái. Đức Phật rất nghiêm khắc nhưng trong từng lời nói của Ngài, chúng ta thấy được tình yêu thương vô bờ bến. Vị thầy để chúng ta nương tựa tu học cũng phải có được phẩm chất cao quý này.
4. Người Thầy phải tự mình tinh tấn và dìu dắt mọi người trên con đường phạm hạnh
Người thầy trước khi nhận đệ tử thì bản thân người đó phải tinh tấn thực hành phạm hạnh. Nếu thầy không phạm hạnh thì sao có thể dẫn dắt các học trò đi trên con đường phạm hạnh cao quý được. Sư phụ cũng chỉ dạy: “Một người thầy phải tự mình tinh tấn, sách tấn bản thân. Tự mình phải làm gương, đi trước dẫn đường cho mọi người cùng đi theo con đường phạm hạnh”. Người thầy nếu không tự mình tinh tấn thực hành Pháp, không những không thể giải thoát cho mình mà còn có thể khiến các đệ tử đọa lạc. Nếu một người có chí nguyện xuất trần, lại chọn phải một người không mẫu mực thì sự nghiệp tu hành của người đó cũng không thể tươi sáng tốt đẹp được.
Sư Phụ Thích Trúc Thái Minh trong thời khóa giảng Pháp
Dưới đây là bốn điều y cứ mà Đức Phật dạy cho người tu cần nương tựa. Đó cũng là thước đo đạo hạnh của người thầy, cách nhận biết một vị sa-môn mẫu mực xứng đáng để chúng sinh cung kính, nương tựa.
Y Pháp bất y nhân: Người Thầy để chúng ta nương tựa phải y cứ vào Giáo pháp của Phật tu hành, chứ không nương tựa, chấp mắc vào một người nào cả.
Y nghĩa bất y ngữ: Người thầy ấy phải nắm được yếu nghĩa những lời Phật dạy, không chấp mắc vào câu chữ.
Y trí bất y thức: Người thầy phải căn cứ theo trí tuệ Phật, không theo phàm thức, tình thức phân biệt, yêu ghét, sở học của mình để dạy cho đệ tử.
Y liễu nghĩa bất y bất liễu nghĩa: Biết y cứ vào những điều chân lý tuyệt đối, người thầy phải nắm được cái gốc của Phật Pháp thì mới có thể dẫn dắt người đệ tử được.
Người tu học Phật không được xa rời Pháp hành
Tỳ-kheo Na Tiên cũng giảng: “Loài khỉ thường tìm về chỗ ngụ của mình vào lúc hoàng hôn. Các vị Tỳ-kheo trong hàng ngũ sa-môn cũng phải nên làm như thế. Nghĩa là một ngày, lúc hoàng hôn xuống cũng phải biết trở về trú xứ vắng lặng của mình như rừng, nghĩa địa... để nghỉ qua đêm. Khỉ không bao giờ rời bỏ cây ấy lúc ban đêm - thì vị Tỳ-kheo cũng không bao giờ rời bỏ pháp tu Tứ niệm xứ của mình. Suốt đêm, dù đi, đứng, ngồi, nằm cũng hằng phải chánh niệm tỉnh giác".
Trong buổi giảng, Sư Phụ cũng nhắc nhở đại chúng cùng chú ý tới việc thực tập Pháp hành. Người tu không thực hành Pháp thì không được lợi ích, nghiệp không chuyển, phước không tăng, trí tuệ không thể mở.
Dưới sự giáo dưỡng của Sư Phụ, chư Tăng, Ni tại chùa Ba Vàng đang ngày đêm thực hành giáo Pháp của Phật. Tỳ-kheo hành trì 250 giới. Tỳ-kheo Ni hành trì 348 giới. Dù ở giữa đại chúng hay khi tu tập một mình vẫn luôn tỉnh giác. Mọi hành động, cử chỉ, lời nói cho tới đi đứng, nằm, ngồi đều giữ gìn oai nghi theo đúng giới luật.
Chư Ni ghi chép lại những lời chỉ dạy của Sư Phụ trong buổi học Pháp
Chư Tăng trang nghiêm nghe Pháp và ghi chép lại những lời giảng của Sư Phụ
Đại chúng đồng lòng tri ân Sư Phụ và phát nguyện sẽ nương tựa thật vững chắc vào Sư Phụ và Tăng đoàn chùa Ba Vàng, hộ trì Tam bảo để cho chính Pháp trường tồn mãi ở thế gian
Qua bài Pháp của Sư Phụ, toàn thể đại chúng đã có thêm tư lương quý báu trên bước đường học Phật. Từ bài giảng, đại chúng được trau dồi những kiến thức để tìm cho mình một vị thầy chân chính nương tựa, an ổn tu tập. Thứ nữa, Tăng chúng cùng các Phật tử biết được tầm quan trọng trong việc hành trì Phật pháp. Mong rằng những người đầy đủ nhân duyên được nghe bài Pháp của Sư Phụ có thể tìm cho mình được một vị thầy khả kính để nương tựa và tinh tấn trên bước đường tu nhân học Phật.
Minh Tâm
Phật Pháp và đời sống🞄 02/02/2026
"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" là nét đẹp văn hóa nhắc nhở về sự tiết kiệm và gắn kết tình cảm gia đình.
Phật Pháp và đời sống 🞄 02/02/2026
"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" là nét đẹp văn hóa nhắc nhở về sự tiết kiệm và gắn kết tình cảm gia đình.
Phật Pháp và đời sống🞄 01/02/2026
Mỗi khi đi chùa, nhiều người thường băn khoăn về những điều kiêng kỵ vì sợ phạm vào sai lầm. Dưới đây là 6 lưu ý quan trọng cho người đi lễ chùa.
Phật Pháp và đời sống 🞄 01/02/2026
Mỗi khi đi chùa, nhiều người thường băn khoăn về những điều kiêng kỵ vì sợ phạm vào sai lầm. Dưới đây là 6 lưu ý quan trọng cho người đi lễ chùa.
Bài viết Phật giáo🞄 21/01/2026
Ông Công ông Táo thực chất là chư Thiên, chư Thần hộ trì. Đạo Phật dạy cách cúng ông Công ông Táo để được gia hộ, tăng phúc lộc.
Bài viết Phật giáo 🞄 21/01/2026
Ông Công ông Táo thực chất là chư Thiên, chư Thần hộ trì. Đạo Phật dạy cách cúng ông Công ông Táo để được gia hộ, tăng phúc lộc.
Phật Pháp và đời sống🞄 16/01/2026
Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.
Phật Pháp và đời sống 🞄 16/01/2026
Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026
Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.
Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026
Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.
Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026
Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.
Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026
Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.
Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026
Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.
Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026
Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.
Bài viết Phật giáo🞄 12/01/2026
Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.
Bài viết Phật giáo 🞄 12/01/2026
Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.
Phật Pháp và đời sống🞄 08/01/2026
Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.
Phật Pháp và đời sống 🞄 08/01/2026
Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.
Phật Pháp và đời sống🞄 06/01/2026
Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.
Phật Pháp và đời sống 🞄 06/01/2026
Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Tứ hành xung được quan niệm là 4 nhóm con giáp xung khắc, gây mâu thuẫn,... Nhưng đạo Phật dạy điều này không đúng, mà làm thiện, tạo phước sẽ được hòa hợp, an vui.
Phật Pháp và đời sống🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống 🞄 05/01/2026
Một người phụ nữ có phẩm hạnh sẽ được tôn trọng, yêu quý và gặt hái nhiều điều tốt đẹp trong đời này lẫn đời sau.
Phật Pháp và đời sống🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống 🞄 04/01/2026
Hướng dẫn cách làm bánh chưng chay xanh dẻo, thơm ngon chuẩn vị truyền thống. Công thức đơn giản, chi tiết từng bước cho mâm cỗ Tết thêm ý nghĩa.
Phật Pháp và đời sống🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
Phật Pháp và đời sống 🞄 03/01/2026
Hoa đào, hoa mai là biểu tượng của sức sống mãnh liệt, trải qua bao thời gian khắc nghiệt nhưng sức sống vẫn tràn đầy, mang sắc xuân tô điểm cho đời.
Phật Pháp và đời sống🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống 🞄 01/01/2026
Tinh tấn là chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng, bền bỉ, kiên trì, quyết tâm không ngừng nghỉ; trong đó, tinh là trong sạch, cốt lõi, tinh chuyên nhất và tấn là vươn lên, nâng cao, nâng tầm
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Giao thừa là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ để đón chào năm mới. Giao thừa 2026 vào 0h thứ Ba, ngày 17/02/2026 Dương lịch (tức mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ).
Phật Pháp và đời sống🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
Phật Pháp và đời sống 🞄 31/12/2025
Hóa vàng là đốt vàng mã để tiễn các cụ về cõi âm, gửi “tiền vàng” để các cụ được đầy đủ, bớt khổ. Tuy nhiên, việc này không đúng tinh thần đạo Phật.
