[Video] Pháp thoại: "Đám cưới Tỳ Xá Khư - Phần kết" | Tích truyện Pháp Cú (Phẩm IV: Bài 8)

Thứ Ba, 24/3/2026

tức 6/2 Bính Ngọ

Vị Tỳ-kheo học được gì từ chiếc kèn và cây súng?

Ngày 22/11/2019

-
aa
+

“Các Sa môn Thích tử thuộc giống dòng trí thức, phạm hạnh… thật không nên có hành động sai trái, tà vạy; phải biết tôn trọng, cung kính thứ tự hạ lạp, phải biết thông thuận, ngay thẳng như nòng súng của cây súng vậy.” - Trích kinh Vidhurapunnaka Jātaka.
Ngày 10/11/2019 (tức ngày 14/10/Kỷ Hợi) vừa qua, hàng ngàn Phật tử cùng vân tập về ngôi già lam Ba Vàng để lắng nghe những lời Pháp nhũ quý báu của Sư Phụ Thích Trúc Thái Minh. Trong những buổi giảng trước, Sư Phụ đã giúp đại chúng học hỏi được nhiều điều bổ ích từ những đặc tính đáng quý của các con vật. Đến với buổi giảng Pháp lần này, qua câu chuyện của Đức vua Mi-lan-đà và Tỳ-kheo Na Tiên cùng với lời giảng đơn giản, dễ hiểu của Sư Phụ, đại chúng đã hiểu được những đặc tính của chiếc kèn và cây súng, qua đó rút ra những bài học sâu sắc và quý giá.

Đông đảo Phật tử đã vân tập về chùa để tham dự buổi tu học định kỳ hàng tháng

Đông đảo Phật tử đã vân tập về chùa để tham dự buổi tu học định kỳ hàng tháng

Sa môn hạnh mà rời Pháp hành thì không thể gọi là Sa môn 

Trong văn kinh, ngài Na Tiên nói: “Cái kèn sở dĩ nó phát ra thành tiếng, thành âm thanh trầm bổng là tùy thuộc vào hơi gió của người thổi. Nói cách khác, cái kèn không thể tách rời hơi gió thổi, hơi gió thổi không thể tách rời cái kèn. Phàm sa-môn tu hành giải thoát cũng y như thế, hạnh sa-môn phải được dính chặt, không được buông lơi pháp hành. Nói cách khác, vị Tỳ-kheo là pháp hành, pháp hành là vị Tỳ-kheo. Cái kèn không thể rời hơi gió, rời hơi gió thì cái kèn không có âm thanh. Sa-môn hạnh mà rời pháp hành thì không thể gọi là sa-môn.”

Ngài La Hầu La cũng từng thuyết: “Là Tỳ-kheo trong hàng ngũ sa-môn phải lấy pháp hành làm y chỉ, cả ngày lẫn đêm đừng rời khỏi pháp hành, phải tinh tấn để tăng trưởng và hoàn thiện pháp hành của mình.”

Sư Phụ Thích Trúc Thái Minh trong buổi giảng Pháp

Sư Phụ Thích Trúc Thái Minh trong buổi giảng Pháp

Để kèn phát ra âm thanh du dương trầm bổng thì hơi và kèn phải có sự gắn bó mật thiết, không rời nhau. Nếu có kèn mà không có hơi thì cũng vô dụng; có hơi của người thổi, hơi của gió mà không có kèn thì cũng không thể thành âm thanh. Cũng như vậy, một người đệ tử xuất gia cho đến người đệ tử tại gia luôn phải ghi nhớ pháp hành và thực tập pháp hành sao cho đúng với công hạnh cao cả của người đệ tử Phật. Một vị tu sĩ đúng nghĩa không chỉ cạo tóc, đắp y mà còn phải luôn siêng năng thực hành Giới luật và lời Phật dạy.

Chư Tăng chùa Ba Vàng chăm chú ghi chép những dòng Pháp nhũ của Sư Phụ

Chư Tăng chùa Ba Vàng chăm chú ghi chép những dòng Pháp nhũ của Sư Phụ

Phật tử ngồi trang nghiêm để lắng nghe những dòng Pháp nhũ của Sư Phụ

Phật tử ngồi trang nghiêm để lắng nghe những dòng Pháp nhũ của Sư Phụ

Sư Phụ cũng từ bi chia sẻ: “Tỳ-kheo chùa Ba Vàng lấy pháp hành căn bản là thực hành Tứ Niệm Xứ. Trong kinh Đức Phật dạy: Tứ Niệm Xứ là con đường độc nhất đưa chúng sinh đến thanh tịnh, thoát khỏi những phiền não, sầu bi, trói buộc, đạt được đến chánh trí, Niết Bàn.” Vị Tỳ-kheo không được rời pháp hành căn bản này, phải thường quán niệm thân và dõi theo từng hơi thở. Sự sống của con người chính là nương theo hơi thở. Hơi thở luôn có mối quan hệ vô cùng mật thiết với từng hành động, suy nghĩ của chúng ta. Nếu tu niệm hơi thở tốt cũng có thể đạt đạo. Đặc biệt, quán niệm về thân bất tịnh rất cần thiết không chỉ đối với người xuất gia mà còn đối với cả những người Phật tử. Bởi xã hội càng phát triển thì càng có nhiều duyên khiến con người bị tâm tưởng về dục lạc chi phối dẫn đến những hành vi xấu ác. Một người đệ tử Phật thường biết quán tâm bất tịnh sẽ trừ bỏ được tham dục, giúp cho tâm được mát mẻ và sinh trưởng nhiều trí tuệ, thiện căn. Việc quán tưởng này phải luôn hiện hữu, tâm không rời pháp hành giống như chiếc kèn và hơi gió luôn gắn kết với nhau. Con người vốn mang trong mình rất nhiều phiền não, tâm bệnh. Vì vậy phải dùng Pháp của Phật để trị những tâm bệnh thì mới dứt được những ái chấp, khổ đau tiến tới Niết bàn.

Sa môn Thích Tử phải biết cung kính thứ tự hạ lạp

Tỳ-kheo Na Tiên thuyết giảng: “Cây súng tùy thuộc nòng súng, nòng súng phải thông suốt từ đầu này đến đầu kia, cây súng mới sử dụng được. Cũng vậy, vị Tỳ-kheo trong giáo hội của Đức Thế Tôn phải biết thích ứng, tôn trọng phẩm vị, thứ tự hạ lạp từ dưới lên trên, từ thấp lên cao y như thế. Nòng súng thông suốt không bị vướng mắc, trở ngại, đạn mới được ra khỏi nòng. Thứ tự hạ lạp thông thuận từ dưới lên trên, không có lộn xộn, vướng mắc, mới đem đến hữu ích cho chính mình và cho đại dụng cho cuộc đời.”
Đúng như Đức Thế Tôn đã thuyết trong kinh rằng: “Các Sa môn Thích tử thuộc giống dòng trí thức, phạm hạnh… thật không nên có hành động sai trái, tà vạy; phải biết tôn trọng, cung kính thứ tự hạ lạp, phải biết thông thuận, ngay thẳng như nòng súng của cây súng vậy.”

Cây súng muốn sử dụng được thì nòng súng phải thông suốt, không được có vật cản gây tắc bên trong. Cũng vậy, trong Tăng chúng thì phải hòa hợp, có tổ chức thông suốt; Tỳ-kheo thì phải biết lớn nhỏ, biết kính trên nhường dưới. Người đệ tử xuất gia luôn phải an ổn, hòa thuận cho dù sống nơi trú xứ nào; vậy mới đúng nghĩa của một vị đệ tử Phật.
Trong bài giảng, Sư Phụ cũng chia sẻ với đại chúng câu chuyện về Tôn giả Ưu Ba Ly. Khi chưa xuất gia, Ngài thuộc giai cấp thấp nhất trong tầng lớp xã hội của nước Ấn Độ cổ thời bấy giờ, nhưng khi Ngài trở thành một Tỳ-kheo, những người chủ trước đây cũng phải đảnh lễ Ngài. Bởi trong đạo, người xuất gia lấy tuổi hạ lạp làm tuổi của mình mà không coi trọng bằng cấp, địa vị. Đối với người Phật tử tại gia, trong gia đình thì con cái phải biết kính trọng ông bà, cha mẹ; anh lớn thì nhường em nhỏ và em nhỏ thì phải biết quý trọng anh. Một gia đình mà biết kính trên, nhường dưới, yêu thương hòa thuận thì sẽ ấm êm, hạnh phúc. Trong đạo tràng, các đạo hữu phải biết tu tập lục hòa, trên kính dưới nhường, thực hiện theo đúng tôn ti, thứ lớp thì chắc chắn đạo tràng sẽ phát triển vững mạnh, mọi việc sẽ tốt đẹp.

Chư Tăng Ni chùa Ba Vàng thực hành Pháp khất thực theo thứ lớp 

Chư Tăng Ni chùa Ba Vàng thực hành Pháp khất thực theo thứ lớp 

Qua lời giảng của Sư Phụ về đặc điểm của chiếc kèn và cây súng mà một vị Tỳ-kheo cần học; không chỉ người đệ tử xuất gia mà ngay cả người Phật tử tại gia cũng phải tự rút ra những bài học cho riêng mình. “Tu” là phải đi đôi với “hành”, một người học Phật, cho dù làu thông Tam tạng Kinh điển, mà không thực hành thì không được lợi ích gì cả. Người đệ tử Phật phải luôn thực hành Pháp tu Lục hòa, mỗi người, biết tôn ti trật tự, thứ lớp trên dưới thì tập thể đó sẽ vững mạnh, phát triển. Một tập thể không có thứ lớp, không có Lục hòa thì sẽ không thể phát triển, vững bền.
Mong rằng, sau buổi giảng Pháp của Sư Phụ, các Phật tử sẽ thực hành được những lời Tỳ-kheo Na Tiên căn dặn để có được những lợi ích thiết thực trong cuộc sống và lợi ích trên con đường tu học Phật Pháp.

Hạnh Liên

2
Xem thêm

Cách được mọi người yêu quý: 4 bí quyết rèn luyện thân tâm, thu phục lòng người

Phật Pháp và đời sống🞄 23/3/2026

Thực hành lời Phật dạy sẽ giúp bạn biết cách để được mọi người yêu quý, tôn trọng, tín nhiệm,... trong gia đình, tập thể và xã hội.

Phật Pháp và đời sống 🞄 23/3/2026

Thực hành lời Phật dạy sẽ giúp bạn biết cách để được mọi người yêu quý, tôn trọng, tín nhiệm,... trong gia đình, tập thể và xã hội.

5 nguyên nhân béo phì và cách chuyển hóa giúp sống khỏe mạnh, an lạc hơn

Phật Pháp và đời sống🞄 20/3/2026

Bệnh béo phì không chỉ do ăn uống mà còn từ thói quen sinh hoạt hàng ngày. Khám phá 5 nguyên nhân và bí quyết giảm cân hiệu quả, an lạc theo lời Phật dạy.

Phật Pháp và đời sống 🞄 20/3/2026

Bệnh béo phì không chỉ do ăn uống mà còn từ thói quen sinh hoạt hàng ngày. Khám phá 5 nguyên nhân và bí quyết giảm cân hiệu quả, an lạc theo lời Phật dạy.

4 điều cần biết khi cúng Rằm tháng Giêng tại nhà để được an lạc, may mắn

Phật Pháp và đời sống🞄 28/02/2026

Cúng Rằm tháng Giêng đúng cách theo lời Phật dạy sẽ được hộ trì, gặp được thuận lợi, may mắn trong cuộc sống.

Phật Pháp và đời sống 🞄 28/02/2026

Cúng Rằm tháng Giêng đúng cách theo lời Phật dạy sẽ được hộ trì, gặp được thuận lợi, may mắn trong cuộc sống.

Tạ mộ cuối năm: Văn khấn tạ mộ và 6 điều lưu ý để được gia hộ, bình an

Phật Pháp và đời sống🞄 22/02/2026

Lễ tạ mộ là dịp mọi người đến mộ gia tiên để thắp hương, mời các cụ về ăn Tết. Gia chủ nên biết 6 lưu ý và nghi thức tạ mộ tránh phạm tâm linh, đem lại phúc lành.

Phật Pháp và đời sống 🞄 22/02/2026

Lễ tạ mộ là dịp mọi người đến mộ gia tiên để thắp hương, mời các cụ về ăn Tết. Gia chủ nên biết 6 lưu ý và nghi thức tạ mộ tránh phạm tâm linh, đem lại phúc lành.

Mua vàng ngày vía Thần Tài: Hiểu đúng nguồn gốc và cách cầu tài lộc

Phật Pháp và đời sống🞄 21/02/2026

Việc mua vàng vào ngày vía Thần Tài không thực sự mang đến tài lộc. Đức Phật dạy: Để có được nhiều tài lộc, ta nên tu tập, giữ giới và làm các việc bố thí.

Phật Pháp và đời sống 🞄 21/02/2026

Việc mua vàng vào ngày vía Thần Tài không thực sự mang đến tài lộc. Đức Phật dạy: Để có được nhiều tài lộc, ta nên tu tập, giữ giới và làm các việc bố thí.

Tuyển chọn bài hát về Tết hay nhất, dễ thuộc, dễ hát ngày Xuân

Phật Pháp và đời sống🞄 13/02/2026

Khi mùa Xuân gõ cửa, những bản nhạc Tết lại rộn ràng khiến cho ngày xuân trở nên ấm áp, mang màu sắc tươi sáng của ngày đoàn viên đầy ý nghĩa.

Phật Pháp và đời sống 🞄 13/02/2026

Khi mùa Xuân gõ cửa, những bản nhạc Tết lại rộn ràng khiến cho ngày xuân trở nên ấm áp, mang màu sắc tươi sáng của ngày đoàn viên đầy ý nghĩa.

Lễ tạ đất gồm những gì? Hướng dẫn cúng lễ đầy đủ, giúp gia đình bình an

Phật Pháp và đời sống🞄 12/02/2026

Lễ tạ đất là nghi thức thể hiện lòng tri ân đối với các vị chư Thần đã bảo hộ gia đình bình an suốt một năm và mong cầu được hộ trì trong năm mới.

Phật Pháp và đời sống 🞄 12/02/2026

Lễ tạ đất là nghi thức thể hiện lòng tri ân đối với các vị chư Thần đã bảo hộ gia đình bình an suốt một năm và mong cầu được hộ trì trong năm mới.

Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi: Ý nghĩa và cách rước lộc năm mới

Phật Pháp và đời sống🞄 02/02/2026

"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" là nét đẹp văn hóa nhắc nhở về sự tiết kiệm và gắn kết tình cảm gia đình.

Phật Pháp và đời sống 🞄 02/02/2026

"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" là nét đẹp văn hóa nhắc nhở về sự tiết kiệm và gắn kết tình cảm gia đình.

Đi chùa đúng cách: 6 điều cần biết để được phước lành

Phật Pháp và đời sống🞄 01/02/2026

Mỗi khi đi chùa, nhiều người thường băn khoăn về những điều kiêng kỵ vì sợ phạm vào sai lầm. Dưới đây là 6 lưu ý quan trọng cho người đi lễ chùa.

Phật Pháp và đời sống 🞄 01/02/2026

Mỗi khi đi chùa, nhiều người thường băn khoăn về những điều kiêng kỵ vì sợ phạm vào sai lầm. Dưới đây là 6 lưu ý quan trọng cho người đi lễ chùa.

Ông Công ông Táo là ai? Cách cúng đúng chuẩn để đón phúc đầu năm

Bài viết Phật giáo🞄 21/01/2026

Ông Công ông Táo thực chất là chư Thiên, chư Thần hộ trì. Đạo Phật dạy cách cúng ông Công ông Táo để được gia hộ, tăng phúc lộc.

Bài viết Phật giáo 🞄 21/01/2026

Ông Công ông Táo thực chất là chư Thiên, chư Thần hộ trì. Đạo Phật dạy cách cúng ông Công ông Táo để được gia hộ, tăng phúc lộc.

Cách tỉa chân nhang: 3 bước quan trọng không lo phạm tâm linh

Phật Pháp và đời sống🞄 16/01/2026

Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.

Phật Pháp và đời sống 🞄 16/01/2026

Tỉa chân nhang là hình thức bao sái (làm sạch) bát hương, giúp duy trì sự thanh tịnh, sạch sẽ cho ban thờ.

Hiểu đúng về hình nhân thế mạng - Cách tích phúc để chuyển hóa “vận mệnh”

Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026

Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.

Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026

Hình nhân thế mạng là hình người giả được dùng trong nghi lễ cúng tế để giải hạn, nhưng điều này không đúng sự thật. Đức Phật dạy cách để sống thọ, được an vui.

Trả nợ tào quan: Hiểu đúng để thoát khổ, sống an vui, không mê tín

Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026

Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.

Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026

Trả nợ tào quan được dân gian quan niệm là trả nợ tiền kiếp bằng việc: cúng tế, đốt vàng mã,... Nhưng điều này không đúng. Thực hành lời Phật dạy để được hết khổ, an vui.

Tết nên tụng kinh gì để gia đình được phúc lộc, may mắn cả năm?

Phật Pháp và đời sống🞄 15/01/2026

Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.

Phật Pháp và đời sống 🞄 15/01/2026

Tết tụng kinh Tam Bảo, kinh Điềm Lành,... hoặc những bài kinh phù hợp với nhận thức của mình để được may mắn, phúc lành trong năm.

Cách cúng giao thừa để năm mới được thuận lợi, may mắn

Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026

Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.

Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026

Hướng dẫn cúng giao thừa chuẩn nhất năm 2026: Nghi thức đơn giản mà vẫn đầy đủ, giúp gia đình được nhiều may mắn, tài lộc.

Tiết Thanh minh: Cách cúng lễ giúp người sống và người mất được phúc lành

Bài viết Phật giáo🞄 15/01/2026

Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.

Bài viết Phật giáo 🞄 15/01/2026

Tết Thanh minh là dịp lễ tảo mộ, tri ân tổ tiên vào tháng 3 Âm lịch. Cúng lễ chuẩn nghi thức đạo Phật giúp người mất siêu thoát, gia đạo bình an.

Mừng thọ người cao tuổi: Cách tạo phúc để ông bà, cha mẹ sống vui, sống khỏe

Bài viết Phật giáo🞄 12/01/2026

Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.

Bài viết Phật giáo 🞄 12/01/2026

Mừng thọ là dịp để con cháu bày tỏ sự kính trọng, biết ơn với ông bà, cha mẹ. Theo lời Phật dạy, con cháu nên bố thí, không sát sinh,... sẽ giúp các cụ sống lâu.

Các phong tục ngày Tết - Lưu ý quan trọng để năm mới an lành

Phật Pháp và đời sống🞄 08/01/2026

Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.

Phật Pháp và đời sống 🞄 08/01/2026

Hiểu về các phong tục ngày Tết sẽ giúp bạn và gia đình đón Tết sum vầy, tràn ngập hạnh phúc và khởi đầu năm mới được thuận lợi.

Hái lộc: Cách gieo phúc lành, đón tài lộc đúng lời Phật dạy

Phật Pháp và đời sống🞄 06/01/2026

Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.

Phật Pháp và đời sống 🞄 06/01/2026

Hái lộc đầu xuân là việc ngắt cành non, chồi biếc từ chùa với mong ước rước may mắn về nhà.